Ondertussen ging ik natuurlijk ook nog definitief over naar open-source software. En daar hoorde voor mij dan ook bij om uiteindelijk een eigen server te bouwen. Minutieus volg ik de discussies in het Grote Zuinige Server topic op het Tweakers Forum. Denk na over het besturingssysteem en de toepassingen. Heb al twintig ontwerpen gemaakt en weer verworpen.
En toen begon de twijfel.
Want zo’n server is leuk, maar het vraagt ook beheer. Problemen oplossen. Updates bijhouden. Een miljoen miljard instellingen. En dat kost Tijd. En ik ben wel een beetje nerd en techneut maar ook weer niet zoveel…
En Tijd is een schaars goed. We hebben veel te doen in en om ons huis, en eigenlijk besteed ik de Tijd ook veel liever daar dan voor een computerscherm. Dat was vroeger interessant. Maar nu niet meer.
Dus ik overweeg om Project Eigen Server te schrappen. En gewoon door te gaan met de QNAPs. Gemak is ook wat waard immers.
In mei leggen (bijna) alle vogels een ei…. En broeden dat ook uit, hebben we gemerkt. Onze eerste meimaand in Huize Elders, medio juni is het alweer een jaar geleden dat we de sleutels kregen.
Het weer
Mei begon een beetje wisselvallig. Regen en zonneschijn wisselden elkaar af in Elders. Maar daarna brak uitbundig zomerweer uit. Wekenlang scheen de zon, en zeker tweemaal per week slingerde ik de grondwaterpomp aan om de regentonnen bij te vullen en de moestuin water te geven.
Op 24 mei kregen we de eerste serieuze regen van de maand mei. Nou ja, serieus? Het was hier 6 millimeter in 24 uur. De tussenstand voor de hele maand was op dat moment 8,5 millimeter volgens het lokale weerstation. En meteen kwamen de slakken in grote getale tevoorschijn.
Uiteindelijk was de stand op 31 mei begin van de middag 14 mm voor de maand. Met nog eens 14 mm in een stortbui op 31 mei ‘s avonds. En het was een zonnige maand. Top-3 van de maanden mei sinds 2020 volgens onze zonnepanelen-app, slechts één kWh minder dan de nummer twee 2023.
Fruit
Er gebeurde veel op het fruit-front. De meeste kleine vijgen verschrompelden aan de boom. Er hangt nu nog een handvol grote groene vijgen, die hopelijk de komende maanden goed kunnen rijpen.
De kersenbomen hangen behoorlijk vol, maar rijp zijn ze nog niet. Eén van de bomen is voor het tweede jaar op rij zwaar getroffen door zwarte luis. We hebben gespoten met een mengsel van spiritus en groene zeep, maar de luizen zijn aan het winnen. In de andere kersenbomen valt het mee met de luis. Verder hangt er veel vrucht aan de perzik en de pruimenboom, we zullen zien wat daar de komende maanden mee gebeurt.
Kruisbessen
Ook ons appelboompje heeft al wat vruchten, en dat in zijn eerste jaar. Verder zien we ook veel vruchten aan de perenboom en aan de druivenstruiken.
Ik kijk uit naar de kruisbessenoogst. En ook mijn geredde aardbeienplantjes hebben me al voorzien van voldoende vruchten voor het ontbijt. Maar ik ben vooral benieuwd naar de afleggers, die ik in augustus verwacht. Dat moeten de nieuwe sterke plantjes worden voor het volgende jaar.
Verder ook veel bloesem aan de frambozenstruiken en aan de bramenstruik. Het vermeerderen van de braam is helaas niet gelukt. Ik ga een nieuwe poging wagen, want het gedeelte van de tuin waar de braam zich bevindt gaan we later dit jaar aanpakken.
Kas
Ah! De kas! Een vast onderdeel van mijn dagelijkse routine! Elke ochtend, zeven dagen per week, ga ik naar de kas om het raam open te zetten en te controleren of alle planten genoeg water hebben om de dag door te komen. ‘s Avonds is mijn laatste gang ook naar de kas, water geven en ramen en deuren sluiten. Twee keer per week dief ik de tomatenplantjes, om ervoor te zorgen dat het niet zo’n ondoordringbare wildernis wordt als vorig jaar, en zodat de energie wordt gestoken in groei en vruchten. En elke vrijdag verwijder ik minutieus ieder onkruidje dat het waagt om z’n kop boven de grond uit te steken. Ook bind ik de planten op. Ze hebben allemaal één of meerdere touwtjes om de lucht in te komen.
In het eerste weekend van mei heb ik de kas gereedgemaakt voor het zomerseizoen. De grond was genoeg opgewarmd. De laatste radijzen hebben we geoogst. Daarna hebben we voldoende compost gemengd met de grond, en de jonge plantjes zijn de volle grond ingegaan.
Ik heb drie buizen bevestigd langs het plafond van de kas, om hoge planten zoals tomaten en komkommers makkelijker op te kunnen binden. Hierbij nog een foto van de kas die volledig gereed is voor beplanting. Zo schoon en geordend is ‘ie hooguit één keer per jaar, denk ik… Mijn OCD-brein was er oprecht trots op.
De eerste in de kas geteelde kroppen sla zijn bijna gereed voor consumptie. En ook de bolcourgette is met z’n eerste vruchten bezig. Sla en bolcourgette gaan in de kas beduidend sneller dan hun collega’s die buiten in de volle grond staan. De tomatenplanten en de komkommerplanten groeien momenteel met tientallen centimeters per week. Bovenstaande foto was het eerste weekend van mei, onderstaande foto is van de laatste dag van mei.
En eind mei hebben we de eerste snackkomkommers uit de kas geoogst. Heerlijk sappig, en veel smaakvoller dan hun familieleden uit de supermarkt.
Moestuin
In het eerste weekend van mei staken de (één week eerder gezaaide) bonen hun kopjes al boven de grond uit. Maar inmiddels is het oorlog in de moestuin. Oorlog tussen mij en de slakken. Voorlopig winnen de slakken, ze hebben nu twee courgetteplanten volledig opgevreten. En ik verlies ongeveer 10 procent van mijn peulen en mijn bonen plantjes aan ze. Ze hebben dan weer geen trek in de pompoenplanten, gelukkig.
Eén van de teeltvakken van de moestuin had nog veel wortels van de witte ereprijs, die daar voorheen in grote aantallen groeide en bloeide. Ik heb het hele vak tot 30 centimeter diep afgegraven en gezeefd. Daardoor kwam ik wel plaats tekort om de spruiten en broccoli uit te planten. Dat is uiteindelijk eind mei pas gebeurd.
In het voorste vak, onder het net, staan prei, uien, bosui, wortels, en cannelino-bonen. Linksachter de rijspeulen en pompoenen. Rechts, afgeschermd met vliesdoek tegen de slakken, staan de spruitjes en kropsla in het kersvers gezeefde vak.
We zijn van plan om de komende jaren in verhoogde bakken te gaan telen. Beter voor mijn rug (Meneer Elders is geen 20 meer, of liever gezegd: nadert de 3 x 20). En hopelijk makkelijker om het ongedierte onder controle te houden.
Vogelnieuws
In de week van 19 mei vlogen er in elk geval drie nestjes uit, pimpelmezen uit het kastje naast het terras, koolmezen uit het kastje bij de kas, en mussen van onder de dakpannen. Met name de pimpelmezen hebben we de afgelopen weken af en aan zien vliegen met rupsjes, de krijsende jongen waren onverzadigbaar.
Jonge mus
Er zit in elk geval nog een nestje jonge mussen onder het dak van de schuur. We horen ze schetteren als we in de buurt zijn. Verder nog een nestje jonge mussen onder het dak bij de voordeur, die eind mei uitvlogen. En afgelopen week zien we ook merels nestelen in een van de catalpa’s naast ons terras. Genieten!
En we vonden helaas ook een dood vogeltje op terras, helemaal kaal. En leeggegeten vogeleieren op diverse plekken in de tuin.
Het vinkennestje in onze kamperfoeliestruik lijkt verlaten, daar werd eerder wel op gebroed. Helaas.
Slakken
Bij de eerste regen kwamen de slakken in grote getale tevoorschijn. Tussen de buien door raapte ik tientallen slakken. Meer huisjesslakken dan naaktslakken. Kopertape rond de bolcourgettes zorgde wel voor bescherming, nadat ik eerder al een plantje moest vervangen door een reserve-exemplaar uit de kas. Het is inmiddels weer onderdeel van mijn ochtendritueel, slakken rapen.
De eerste week raapte ik beduidend meer huisjesslakken dan naaktslakken. Maar inmiddels nemen de naaktslakken weer in aantal toe. De rotzakken… Ze rekenen vast en zeker niet op de vasthoudendheid van Meneer Elders…
De afgelopen maanden durfde ik er niet over te praten. Niet eens aan te denken. Maar ik hield mijn ogen open. En met de dag groeide de hoop. Zou het? Zouden Hondje en ik de strijd gewonnen hebben? De uitputtende guerrilla-oorlog die onze eerste zomer in Elders beheerste?
De voorzichtige hoop vervloog deze week. Toen ik vorige week dinsdagavond elders dan in Elders verbleef kreeg ik een onheilspellend bericht van Verkenningseenheid Grrrrlpower (beter bekend als Vriendin). Op haar rondje door de tuin had zij een bamboestaak gespot. In sector Zuid (beter bekend als Het Bloemperk Naast De Schuur Bij De Regenton oftewel HBNDSBDR).
Ik moest er even van bijkomen.
Woensdagavond trok ik samen met de Eenheden van Elders ten strijde. De strijdlust en mentale ondersteuning van Commando-eenheid Hondje werd node gemist. En inmiddels stonden er niet één maar twee bamboestaken in sector HBNDSBDR. Bijna een onmogelijke missie, maar met de moed der wanhoop en met de nagedachtenis aan Hondje in mijn hoofd koos ik de aanval.
Ze zijn uitgegraven, met alle wortelstaken die ik te pakken kon krijgen. En ik weet: de strijd is nog niet gewonnen hier in Elders.
Dat jullie niet denken dat er hier niks spannends gebeurt….
Vind jij ook dat op het verkopen, kopen, en planten van bamboe minimaal tien jaar gevangenisstraf moet komen te staan?
Daar is ‘ie dan. De allereerste aardbei uit onze eigen tuin waar we eerder bij waren dan de vogels en al het andere gespuis dat aast op onze oogst. Hij was rood. Hij was rijp. Hij was heerlijk zoet. Hij was perfect. Vriendin en ik hebben ‘m doormidden gesneden en allebei de helft opgegeten.
Inmiddels is het bijna twee maanden geleden dat we Hondje moesten laten inslapen. Eén van de meest verdrietige momenten in mijn leven. Hij heeft een fijn leven gehad met ons, en heeft een meer dan respectabele leeftijd bereikt. Maar ik mis hem nog elke dag.
We hebben een herinneringsplek voor hem ingericht. Een van de favoriete foto’s van ons Hondje, het speeltje dat hij meekreeg van zijn eerste baasje en dat 11 jaar in zijn mandje heeft gelegen, en het halsbandje dat hij om had toen hij bij ons kwam wonen. Ik sta er regelmatig bij stil.
En we hebben ook iets gedaan met zijn erfenis. Want ons verwende mormeltje had verschillende mandjes, een behoorlijke collectie eet- en drinkbakjes, een collectie poepzakjes, een verzameling speeltjes (de meeste nooit gebruikt…), dekentjes, en zijn trapje om op het bed te klimmen. En we hadden nog ruim twintig blikken dieetvoer, à raison van € 4,50 per blikje, en een paar zakjes met hondensnoepjes.
Na wat onderzoek hebben we contact gelegd met een Dierenvoedselbank hier in de omgeving. Die waren erg blij met deze spullen. Er zijn (te)veel mensen die het dieetvoer dat hun hondje nodig heeft niet kunnen betalen. Of die zich deze speeltjes of zoiets praktisch als een trapje voor een ouder hondje niet kunnen veroorloven. De Dierenvoedselbank gaat zorgen dat deze spulletjes een goede bestemming krijgen. Er zijn veel dierenvoedselbanken in Nederland. Even zoeken op internet, of advies vragen aan jouw dierenarts.
We hebben een paar souvenirs achtergehouden. Zijn eerste drinkbakje bijvoorbeeld, en zijn wandelriem. Want Hondje helemaal loslaten, dat lukt ons echt niet…
Het was in de zomer van 2019 dat het begon met een experiment. Ik moest het terugzoeken in mijn oude dagboek. De vierdaagse werkweek. Ik herhaalde het in de zomer van 2020, en ben daarna nooit meer teruggegaan naar een vijfdaagse werkweek. Ook in mijn huidige baan heb ik het vanaf dag 1 aangehouden. Een vierdaagse werkweek met minimaal één thuiswerkdag (de woensdag), en op donderdagmiddag begint het weekend.
Het vraagt vasthoudendheid. Vrijwel iedere week is er wel iemand die vindt dat zijn of haar bijeenkomst zo belangrijk is dat ik er fysiek bij moet zijn. Toch blijkt altijd dat de organisatie gewoon overeind blijft staan als ik dat niet doe. Idem met bijeenkomsten op vrijdag. Ik ben er slechts bij zeer hoge uitzondering, en toch is de organisatie nog niet in elkaar gestort. Gelukkig ben ik lang niet de enige in onze organisatie die niet langer het traditionele vijf-dagen-in-de-week-ritme volgt, dat helpt.
En toen kwam Elders.
Met heel veel leuk werk in een tuin waar het goed toeven is. Waar ik de zorgen om de wereld en het verdriet om het verlies van Hondje even vergeet als ik met mijn vingers in de aarde wroet. Liefdevol mijn jonge plantjes verzorg. En samen met Vriendin centimeter voor centimeter de tuin en het huis (in deze prioriteitenvolgorde) omvorm naar ons eigen paradijs.
En steeds vaker denk ik: vier dagen per week betaald werk is teveel. Zeker in het tuinseizoen (en dat begint eind januari en eindigt in november, zeg ik op basis van N = 1). Liever zou ik meer tijd thuis en in de tuin besteden. En minder aan betaald werk buiten de deur.
Tegelijkertijd denk ik dat ik mijn huidige baan dan niet meer zou willen. Ik ben manager, en dus per definitie volkomen nutteloos en overbodig, maar mijn afdeling verdient meer aandacht dan ik in drie dagen kan geven. Het zou nog knellender worden met het vijfdaagse ritme van de organisatie. Nu kan ik me ook prima voorstellen dat ik een andere functie zoek, die makkelijker in minder tijd te plooien is. Maar nu nog niet. Ik heb nog een missie, een verbetertraject om af te ronden. Over een jaar of twee is dat anders. Denk ik.
Toch heb ik alvast een nieuw experiment bedacht. In juli en augustus draait onze organisatie sowieso op een lager pitje. Veel mensen met vakantie en zo. ‘Wij van financiën’ zijn dan wel bezig met de begroting van volgend jaar, maar om ons heen zijn veel mensen weg. Dat scheelt ook in overleggen. Dus ik heb voor deze zomermaanden een vrije dag per week ingepland. Zodat ik twee maanden kan proeven van het ritme drie-dagen-werken-en-vier-dagen-weekend.
En ja, mijn vierdaagse werkweek is ooit ook begonnen als zomer-experiment. Dus wie weet hoe dit afloopt?
April… De maand dat de tuin ontploft. Schreef ik vorige maand al over alle voorbereidende werkzaamheden, deze maand deden we daar nog een schepje bovenop. En de natuur ook. Want er gebeurde veel in onze tuin. Met plantjes in allerlei stadia van ontkiemen en groeien. Met successen en mislukkingen, met mee- en tegenvallers. Ik geniet van elk moment. En ik nam jullie al mee in de stand van project 2024 en project 2025.
Het weer
Het was een warme en zonnige aprilmaand. Onze zonnepanelen haalden de hoogste april-opbrengst sinds ze eind 2020 geïnstalleerd zijn. En het was droog, erg droog. Toen er eenmaal regen kwam was het veel, een millimeter of 30 in 24 uur. In totaal viel er hier ongeveer 65 millimeter in de maand april.
Lang leve de grondwaterpomp
De grondwaterpomp heeft de afgelopen maand veel gedraaid. Meerdere malen heb ik de sproeier op de tuin gezet zodat de kalk en de mest goed oplossen. In de eerste vier weken sinds ik de kalk strooide hebben we één klein regenbuitje gehad. Ook heb ik meerdere malen de regentonnen gevuld. Met alle jonge aanplant en de jonge plantjes in de kas die we dagelijks water moesten geven gingen er een aantal gieters per dag doorheen.
Ik schat dat ik al ongeveer vijf kubieke meter water heb opgepompt. Slechts één keer in de afgelopen maand viel er substantieel regen die de tonnen goed bijvulde. We hebben momenteel ongeveer 450 liter aan opslagcapaciteit in de regentonnen, ik ben van plan om dat fors uit te gaan breiden naar zeker 1.500 – 2.000 liter.
Compostdag in meerdere delen
Op de laatste zaterdag van maart was het weer Nationale Compostdag. Gratis af te halen bij de milieustraat, ook hier in Elders. Naïef dacht ik dat ik wel even wat mee zou nemen nadat ik mijn groenafval gestort had. Maar er stond al een file van meer dan 50 auto’s met grote aanhangwagens en grimmig kijkende mannen in de rij voor de compost. De eersten waren er al om 07.00 uur (de milieustraat ging open om 08.30 uur). ‘Helemaal gek’ zei het mannetje van de stort, ‘en het is nog slechte compost ook’. Ik heb m’n groenafval uitgeladen en ben met een leeg aanhangwagentje naar huis gegaan.
Maar soms heb je geluk. Een week later lag er een enorme hoop verse compost. ‘We hebben onverwacht een nieuwe lading gekregen,’ zei het mannetje van de stort, ‘en het is nog betere compost ook’. Ik kon mijn aanhanger zo volscheppen, zonder rij of wat dan ook. Dus toen lag er op elk vak van de moestuin een volle kruiwagenlading compost, en op het nieuwe perk achter in de tuin ook nog eens drie kruiwagenladingen. Gratis. In de weken daarna nam ik nog drie keer een volle aanhangwagen met compost mee. Gegeven de inhoud van de aanhanger heb ik in totaal ongeveer twee kubieke meter compost naar huis gebracht. Genoeg voor de moestuin, de kas, en de meeste perken. Gratis. En daar hoef ik geen grimmig kijkende man voor te zijn.
Onderhoud
We hebben een schuur vol tuingereedschap overgenomen bij de aankoop van huize Elders. Met ook het nodige elektrische gereedschap en een motormaaier. Allemaal gekocht in ‘Het Dorp’, waar naast een supermarkt en een drogist eigenlijk alleen een winkel in tuingereedschap is. Laat niemand zeggen dat we hier in Elders onze prioriteiten niet op orde hebben.
Het mannetje van de tuingereedschapwinkel was bij onze buurman. Die had z’n motormaaier laten reviseren, het ding kwam als nieuw weer terug. Ik schoot hem aan en gaf onze eigen motormaaier en elektrische heggenschaar mee. Die laatste liep steeds vaker vast op de klimop. Bot, moe. Een week later werd ik gebeld dat alles klaar was, en werden de gereedschappen weer keurig thuisbezorgd. Klaar voor nieuwe tuinseizoenen. Rekening € 158,16. Prima.
Bloesem en de eerste vruchtjes
De vijgenboom stond er triest bij toen wij vorig jaar rond deze tijd eens op bezoek waren bij de toenmalige eigenaren van Huize Elders. Een ziekte, beschimmelde vijgen. In de zomer investeerde de boom driftig in nieuwe takken en nieuw blad. De eerste vijgjes verschenen pas in augustus. En werden helaas niet meer rijp voordat het weer omsloeg en de herfst z’n intrede deed.
Dus wat schetst onze verbazing toen we in april de eerste vijgen al zagen verschijnen. Grote aantallen, soms wel vijf of zes stuks per tak. Vriendin heeft de vijg vroeg in het voorjaar drastisch gesneid en in model gebracht, en de opruimactie en de verse compost eromheen helpen wellicht ook. We zijn erg benieuwd wat dit seizoen ons gaat brengen.
Ook de kersen hadden vorig jaar een moeilijk jaar. Een aanval van zwarte luis, vrijwel al het blad viel vroegtijdig af en géén vruchten. Maar ook die doen dit jaar hun uiterste best. We hadden uitbundige bloesem in april. En inmiddels hebben zich al grote aantallen vruchten gevormd. We gaan het zien de komende maanden, maar de eerste tekenen zijn hoopvol. ook de perzik heeft uitbundig gebloesemd. Maar of dat ook tot vruchten gaat leiden weten we nog niet zeker, perziken zijn moeilijk in ons klimaat.
De peer heeft uitbundig gebloesemd, en ook daar is de vruchtvorming begonnen. En de druif is in de tweede helft van april ook uitbundig uit gaan lopen. Ik ben bezig met een rij druiven naast de kas, maar dat zal nog wel een paar jaar nodig hebben om tot wasdom te komen.
En zelfs ons kersverse appelboompje heeft uitbundig gebloeid. Al die bloesem gaf (letterlijk) kleur aan de maand april.
Begin april lieten de aardbeien hun eerste bloemetjes zien. Helaas ging het mis toen er inderdaad 30 millimeter regen viel in 24 uur. De afvoeren van de aardbeienbakken raakten verstopt, en enkele planten zijn verzopen. Ik hoop ze nog tot leven te wekken. De andere planten gaan gestaag door, de eerste vruchten dienen zich ook hier al aan.
Kas en moestuin
De kas is afgelopen maand een vast onderdeel van mijn dagritme. Elke ochtend, na mijn eerste kopje koffie, scharrel ik even naar de kas. Ik check of alle plantjes voldoende water hebben om de dag door te komen, en zet op warme dagen de deur en het extra dakraam open. Één van de dakramen is handmatig, de ander gaat automatisch open als de zon erop staat. Iets met een thermisch element of zo.
En iedere avond herhaalt dat ritueel zich. Water geven, raam en deur weer dicht. En genieten van de plantjes die groter en groter worden. Het is tijd om ze in de volle grond te zetten, binnen en buiten de kas.
In de loop van de maand zijn vrijwel alle zaailingen in grotere potjes gezet en in de kas terechtgekomen. Vooral in de warme tweede week van april explodeerden alle zaailingen. Op een gegeven moment stond het hele schap in de kas vol met potjes. Ik heb daar oprecht van genoten. Wat een rijkdom. Wat een belofte van toekomstige oogst. Allemaal zelf opgekweekt van biologische zaadjes.
De zaailingen heb ik elke dag verzorgd. Sproeien waar nodig. Bak omdraaien zodat ze niet scheef richting licht groeien. Verspenen. Het was hard werken. Maar ook dankbaar werk. Oh, niet alles ging goed. Zaadjes die niet opkwamen, jonge plantjes die verschrompelden op een te warme dag. Maar ik heb een schap vol.
Eind april ben ik ook buiten gaan zaaien, in de nieuwe moestuin. Diverse soorten bonen, wortels, uien en prei.
Weekje vrij
In de week van Pasen heb ik vrij genomen. Want er was nog veel te doen. Puinruimen. Het gesloopte speelhuisje van project 2024 lag nog steeds onder de carport. Net als acht deels verrotte pallets die tezamen twee verhoogde kweekbakken waren. Er waren drie ritjes naar de stort nodig (ja, dat is mijn favoriete uitje hier!) om alles af te voeren. Met compost als beloning, dat wel. Het ruimt enorm op, en dat is fijn.
Verder heb ik een dag nodig gehad om de ramen van de kas van binnen en van buiten schoon te maken. Nog niet helemaal, want het schap staat immers vol met jonge plantjes. Dus de laatste ramen kan ik pas schoonmaken als die uitgeplant zijn. Maar het is een enorm verschil.
De wil van april…
Wat een maand… Zijn we thuis, dan zijn we buiten. Collega’s vragen of ik op vakantie geweest ben, met mijn verkleurde koppie. De tuin wordt steeds meer van ons, met elke handvol grond die we aanraken. Ons eerste volledige moestuinseizoen is echt begonnen. Dit is waar we het voor doen. Dit is waarom we Geldnerd City achter ons gelaten hebben, en ons stekje in de wildernis van Elders gezocht en gevonden hebben. Ik geniet van elke minuut hier.
En op 27 april zagen we ook nog de eerste meikever. Nog druk bezig om uit de pop te kruipen en op te drogen in de zon.
Per mail kreeg Geldnerd onlangs een vraag van een lezer. Die Geldnerd vervolgens keurig doorstuurde aan Meneer Elders, want Geldnerd is immers met pensioen… De vraag was hoe ik in GnuCash omga met mijn hypotheek. Daar heb ik inderdaad nog nooit over geschreven, tijd om dat wel eens te doen. Daarbij neem ik ook mee hoe we met ons huis omgaan in de administratie.
Wat is een hypotheek eigenlijk?
Een hypotheek is een schuld die je nog moet betalen. In mijn boekhouding staat die dus onder de passiva. Ik heb een grootboekrekening ‘Passiva::9200 Leningen::9220 Hypotheek Huize Elders’ (9210 was de hypotheek van Huize Geldnerd). De meeste huiseigenaren betalen maandelijks rente en aflossing. De aflossing boek ik af op de hypotheek, voor de rente heb ik een grootboekrekening ‘Uitgaven::10000 Kosten Huisvesting::10100 Hypotheekrente’. (ja, ik nummer mijn rekeningen nog steeds).
Huize Elders is een bezit. Die staat in mijn boekhouding onder de activa. Ik heb een grootboekrekening ‘Activa::Vaste Activa::Eigen Woning::Huize Elders’.
De start
Boekhoudkundig begint de hypotheek op het moment van overdracht van de woning. Het ‘passeren’ van de aktes bij de notaris. Het cruciale document hierbij is de nota van afrekening van de notaris. Hier heb ik vorig jaar één hele grote uitgesplitste grootboektransactie van gemaakt. Notariskosten, overdrachtsbelasting, allemaal dat soort dingen. Ik ga niet alle details delen, maar onderstaand wel de boekingen die relevant zijn voor de hypotheek en het huis, met fictieve bedragen.
Zelf hebben wij een Lineaire hypotheek. Die is lekker simpel. Een bedrag aan rente en een bedrag aan aflossing. De hypotheekverstrekker incasseert het als één bedrag aan het einde van elke kalendermaand.
Als ik die betaling verwerk in de administratie splits ik ‘m in tweeën. Het aflossingsbedrag boek ik rechtstreeks op de hypotheek. Het rentebedrag boek ik als kosten op de uitgavenrekening voor de hypotheekrente. De afzonderlijke bedragen kan ik zien in de internetbankieren-omgeving van mijn hypotheekverstrekker. En mijn hypotheekspreadsheet kent ze ook. Deze transactie ziet er als volgt uit voor de eerste maand van deze hypotheek.
Grootboektransactie op Activa::Huidige Activa::Lopende rekening
Bij een Annuïtaire hypotheek werkt het boekhoudkundig hetzelfde als bij een lineaire hypotheek. En veel mensen hebben nog steeds een Aflossingsvrije hypotheek. Daar is het boekhoudkundig eigenlijk nog simpeler. Je betaalt alleen maar rente. Je hoeft de maandelijkse betaling dus niet uit te splitsen, het hele bedrag gaat gewoon naar de grootboekrekening hypotheekrente. En je hypotheekschuld blijft hetzelfde. Maar bedenk… Ooit moet je ‘m terugbetalen.
Ingewikkelder wordt het met een Spaar- of Beleggingshypotheek. Die komen er meestal op neer dat je (a) rente betaalt op de hypotheeksom en (b) maandelijks een bedrag inlegt op een spaar- en/of beleggingsrekening. Voor die laatste heb je dan dus een aparte grootboekrekening nodig onder ‘Activa::Lopende Activa::NaamVanDeRekening’. De maandelijkse betaling kun je dan uitsplitsen in delen en naar de verschillende grootboekrekeningen sturen.
En bij die spaar- of beleggingsrekening moet je dan natuurlijk ook nog periodiek de rente-opbrengsten en beleggingsopbrengsten (of verliezen natuurlijk…) boeken.
Let wel op. Want vaak zitten er ook nog allerlei kosten aan vast. Als je jouw boekhouding zuiver voert moet je die apart wegzetten op ‘Uitgaven::10000 Kosten Huisvesting::WoekerkostenVanDieOplichtersVanDeBank’. En niet zelden hebben mensen ook een overlijdensrisicoverzekering gekoppeld aan hun hypotheek. De premie daarvoor zou je dan ook op een rekening ‘Uitgaven::10000 Kosten Huisvesting::Premie Overlijdensrisicoverzekering’ moeten boeken.
Veel mensen hebben ook meerdere hypotheekdelen. Onze Lineaire hypotheek bestaat ook uit twee delen. Omwille van de eenvoud heb ik besloten om ze toch als één hypotheek in mijn boekhouding te zetten. Maar niets houdt je tegen om ze als aparte hypotheken in jouw boeken te zetten. Dat kan zelfs heel handig zijn, als je bijvoorbeeld een deel aflossingsvrij en een deel annuïtair hebt. Richt het zo in dat je het overzicht hebt dat je nodig hebt.
Woningwaarde
Eerder heb ik wel eens geschreven over hoe ik mijn woning waardeer als onderdeel van mijn vermogen. Ik gebruik de WOZ-waarde als basis. Dat betekent dat ik jaarlijks, na ontvangst van de nieuwe WOZ-beschikking, een handmatige boeking moet doen op grootboekrekening ‘Activa::Vaste Activa::Eigen Woning::Huize Elders’.
Elke boeking heeft een tegenrekening nodig. Zo ook deze. Maar die waardeverandering is natuurlijk fictief geld. het wordt pas echt geld als we de woning verkopen. Ik heb hiervoor een grootboekrekening ‘Inkomsten::8000 Ongerealiseerde Opbrengsten::8100 Eigen Woning´.
Stel, ik krijg op 15 februari 2025 de beschikking, en mijn WOZ-waarde verandert van € 500.000,00 in € 520.000. Op de grootboekkaart voor de Eigen Woning ziet dat er dan als volgt uit.
Het is hier op mijn blog de afgelopen weken vrij rustig. Combinatie van factoren, en dat kan nog wel even duren. De inspiratie stroomt eventjes niet. Dat gebeurt af en toe, weet ik na ruim 9,5 jaar schrijven. Komt wel weer.
Ook was het druk op het werk. Er waren de afgelopen weken een aantal deadlines en een paar zieken mensen die wegdoken voor hun verantwoordelijkheid. Dat alles maakte dat ik even een aantal stapjes extra gezet heb. Dat is nu klaar, en ik heb een weekje vrij genomen om lekker in de tuin te klooien.
De tuin
Eindelijk regen. Na ruim 6 weken droogte viel er hier in Elders 30 mm in de afgelopen week, verspreid over meerdere dagen. De regentonnen zitten weer vol en alle nieuwe aanplant staat er weer patent bij. In de dagen na de regen zag je alles weer de grond uitspringen. Inclusief het onkruid.
We trekken hier dagelijks wel jonge esdoornzaailingen uit de grond. Een gevolg van de bekende ‘propellertjes. Afkomstig van de esdoorn in de tuin van de buren. Je moet er snel bij zijn, al na enkele weken hebben ze een diepe wortelpen en lukt het niet meer om ze uit te trekken. Uitgraven is dan de enige optie. Verder is Vriendin heerlijk met plantjes aan het experimenteren: splitsen, vermeerderen, opkweken uit zaad. De borders van de siertuin worden voller en kleurrijker.
En ook dat is een oorzaak van de verminderde schrijflust. ‘Buiten’ trekt een stuk harder dan het computerscherm.
De kas
De afgelopen twee maanden hebben we binnen veel dingen opgekweekt, vooral voor de moestuin. Op elke zonnige vensterbank stonden bakken en bakjes met zaad. De pogingen hadden wisselend succes, maar ik ben toch niet ontevreden. Afgelopen weekend zijn de laatste zaailingen naar grotere potjes gegaan, en in de kas neergezet. Daar krijgen ze momenteel de meeste zon en de meeste warmte. Elke ochtend en elke avond maak ik even een rondje en geef water waar nodig. Op warme en zonnige dagen is dat ook écht nodig.
En zeg nou zelf, als je zo’n schap vol jonge plantjes ziet, daar word je toch blij van? Tomaten (drie soorten), pepers, spruitkool, courgette, pompoen, en nog heel veel andere soorten. Komende weken zal het stapsgewijs in de kas en in de moestuin geplant worden.
De wereld
Tsja. De wereld. Beschouw mij maar als afgehaakt. Ik lees The Economist, maar vermijd de journaals en de actualiteitenprogramma’s, ik word er verdrietig en boos van. Uiteraard zag ik de aandelenbeurzen (en mijn portefeuille) naar beneden denderen toen Trump de volgende fase inging van zijn plan om van de wereld een nog grotere puinhoop te maken dan het al was. Ik moest echt even op mijn handen zitten om niet mijn hele spaarbuffer leeg te trekken en bij te kopen.
Maar betrouwbaarheid en voorspelbaarheid zijn de basis van samenwerking. En die twee eigenschappen heeft de Verenigde Staten Trumpistan op dit moment absoluut niet. De Amerikaanse beurzen en de dollar daalden, en de Amerikaanse staatsobligaties werden duurder. Het voelt als het einde van een tijdperk.
Zo was er die haag aan de achterkant van de tuin. Een meter of vier hoog. Twaalf meter lang. Het maakte dat de tuin aanvoelde als een grote groene kamer, en dat we niet konden genieten van het zicht op de akkers en het bos. De elektrische heggenschaar liep vast op de haag, de staken waren te dik geworden. Dus ben ik twee dagen in de weer geweest met de takkenschaar. Snoeide de haag terug naar een hoogte van anderhalve meter, en halveerde de dikte. Verzamelde vier aanhangwagenladingen vol met snoeiafval (we waren toen nog niet op het lumineuze idee gekomen om een takkenril langs onze composthoop te maken). En sindsdien hebben we uitzicht. Even een haag snoeien. Een klusje.
Maar naast de ‘klusjes’ zijn er ook projecten. Majeure Projecten.
Project 2024
Onlangs heb ik eindelijk Project 2024 afgerond. Tijd om jullie daarin mee te nemen… Het was allemaal niet vooraf bedacht maar is gaandeweg ontstaan.
De rechterhelft van ‘achterin de tuin’ omvat het zwembad, een (wankel) tuinhuis en de doorgang naar de composthoop. De linkerhelft van ‘achterin de tuin’ was meer divers. Een enorme pol siergras van twee meter doorsnede, een speelhuisje van de kinderen (inmiddels dertigers) van de vorige bewoners, overgroeid met klimop. En daar tussenin een aantal kwijnende frambozen.
Het begon met het siergras. Afknippen. Uitgraven / loshakken / agressie botvieren. Ook hier weer meer dan een aanhangwagen vol naar de stort. We hebben (hadden) teveel exoten in de tuin. Die willen we zoveel mogelijk vervangen door inheemse planten
Daarna was het speelhuisje aan de beurt. Nadat ik de klimop verwijderd had, die zelfs tot in het huisje groeide, stortte het grotendeels uit zichzelf in elkaar. De delen liggen nog naast de schuur en zullen op korte termijn door mij afgevoerd worden naar diezelfde onvolprezen stort.
Onder dat speelhuisje deels verrotte spoorbielzen en daar weer onder ingegraven betonnen bielzen. Er zijn woningen met minder fundering. Je weet het niet als je eraan begint, en als je bezig bent is er maar één optie: doorgraven.
Ondertussen waren in het najaar de frambozen al gesnoeid en gered. In potten hebben ze overwinterd naast de kas. Ook de citroenmelisse hebben we weten te redden.
We hadden het idee gekregen om op de plaats van het speelhuisje en het siergras een groter, druppelvormig perk van te maken. En tegen het hek de bessenhaag te planten met in elk geval frambozen, blauwe bessen, bramen, en kruisbessen. Mijn uiteindelijke doel is om hier zoveel fruit te oogsten dat we onszelf het hele jaar door te voorzien van fruit voor ons yoghurt-en-muesli-en-fruit ontbijt. Benodigdheden zijn 25 kilo fruit en de diepvries.
Dus werd er een paar vierkante meter gras afgestoken en deels getransplanteerd naar andere delen van de tuin, waar we rechte vormen rond wilden maken. Je ziet, een project verwordt al gauw tot een heleboel deelprojecten. De rand van het nieuw druppelperk werd met halve klinkers afgewerkt. Daar hebben we nog een behoorlijke voorraad van, een erfenis van de vorige bewoners.
Er moest ook nog een paar meter haag wijken. Die had er lang gestaan en was diep geworteld. En ja, er was ook nog zevenblad. Dus heb ik de hele achterste strook ook nog eens spadediep uitgegraven en gezeefd. Een goede oefening, waarover zometeen meer.
We hadden inmiddels ook besloten om de geïmproviseerde verhoogde bakken (vier aan elkaar geschroefde pallets) naast de kas te verwijderen. De tuinaarde uit deze bakken heb ik overgebracht naar het druppelperk. Want aanvulling was nodig. En kalk en mest.
Last but not least. Omspitten. Spadediep. De grond herverdelen. Het einde in zicht. En dan ineens is het er. Een perk waar je kunt gaan planten. Meneer Elders Grondwerken heeft het project nog even beregend en daarna opgeleverd aan Hoveniersbedrijf Vriendin (voor al uw mooie beplantingen).
Project 2025
Maar tijd om op mijn lauweren te rusten is er niet. Project 2024 is immers pas in april 2025 opgeleverd. Ik loop dus achter. En er is meer te doen. Want terwijl ik in 2024 mijn heroïsche strijd tegen de woekerende bamboe voerde, streed ook Vriendin haar eigen strijd. In het gele perk achterin de tuin (zo genoemd omdat er vooral in gele kleuren bloeiende planten staan, woekerde ook het zevenblad. Dagenlang kroop ze door het perk. En groef zoveel mogelijk zevenbladwortels uit. Maar tevergeefs. In maart van dit jaar stak het zevenblad overal de kop weer op. Tot groot verdriet van Vriendin.
Tijd dus voor drastische maatregelen. Natuurlijke maatregelen. Want we willen geen druppel gif gebruiken in en om Huize Elders. En dat betekent dat noeste arbeid noodzakelijk is.
Het betreffende perk is dus overgedragen aan Meneer Elders Grondwerken. We hebben allereerst een aantal plantjes veiliggesteld die we hopen te behouden. Ze zijn vooralsnog in potten gezet, een vorm van quarantaine om zeker te stellen dat er geen wortels van zevenblad zijn meegekomen.
En afgelopen weekend ben ik begonnen. Ik graaf het hele perk ongeveer een spade diep af. Ik zeef de grond in onze kruiwagen en verwijder hopelijk alle wortels van het zevenblad. Bijkomend voordeel, je krijg er ongelofelijk fijne en luchtige grond voor terug. En dat kan onze tuin, waar de grond stevig is ingeklonken, goed gebruiken. We laten de grond een paar weken liggen, om te zien of er nog ongewenste exoten terug groeien.
Dit project zal me een groot deel van onze zomer kosten. Maar ik vind het geen vervelend werk. Het is zelfs erg rustgevend. En zo laat ik letterlijk elke vierkante centimeter van onze tuin door mijn vingers gaan. En wortel ik zelf ook steeds meer in deze grond hier in Elders.
Overigens heb ik niet de illusie dat we volledig verlost raken van het zevenblad. Ongetwijfeld gaat het vanuit de omringende weilanden opnieuw ons domein binnendringen. Maar we hopen wel het probleem voor een aantal jaren beheersbaar te maken.
