Box 3 duidelijkheid

De discussie hangt al jarenlang als een donderwolk boven de rekenmodelletjes van iedereen die bezig is met financiële onafhankelijkheid. Wat gaat er gebeuren met Box 3 van ons belastingstelsel? Mijn alter ego Geldnerd schreef er regelmatig over. En afgelopen jaar kreeg Meneer Elders regelmatig de vraag of hij er ook nog eens aandacht aan ging besteden.

Op die vraag gaf ik steeds hetzelfde antwoord. Ik wilde afwachten tot er eindelijk eens iets duidelijk is. Iets vastgesteld is in de Tweede Kamer, en voorligt bij de Eerste Kamer. Ik had geen zin om mee te doen met alle speculaties na het zoveelste politieke proefballonnetje, alle paniekzaaierij, en alle tirades over de onredelijkheid. Zijn de huilende spaarders nu vervangen door de huilende beleggers? Ik dacht altijd dat wij beleggers stoer waren en met risico om konden gaan.

Maar nu is het moment gekomen. De afgelopen weken is er op diverse momenten gedebatteerd in de Tweede Kamer, en op dinsdag 10 februari is er gestemd over de moties. Vandaag, donderdag 12 februari, volgen de amendementen en het wetsvoorstel. Als de wet wordt aangenomen gaat die naar de Eerste Kamer, en als die ook ja zegt weten we eindelijk zeker waar we aan toe zijn.

Beschouwing op belastingen

Ik vind het redelijk om belasting te betalen over mijn inkomen. Ons land en onze voorzieningen zijn niet gratis. Als we allemaal alleen maar binnenharken en niet ook bijdragen is het snel afgelopen. In die zin heb ik meer moeite met alle aftrekposten en cadeautjes voor ‘ondernemers’ in Box 2, dan met de belastingen in Box 1 en Box 3. Mijn eigen inkomen wordt al bijna 25 jaar betaald uit de opbrengsten van die belastingen. Eigenlijk betaal ik mijzelf…

Ons huidige belastingstelsel dateert alweer uit 2001. Toen betaalde ik ook al belasting. Zolang als ik me kan herinneren is er discussie over Box 3. Het was een simpele vermogensrendementsheffing van 30,0 procent over een fictief rendement van 4,0 procent, dat werd aangeslagen op de saldi van 1 januari van het betreffende belastingjaar. Feitelijk hoefde je maar (30,0% * 4,0% =) 1,2 procent belasting te betalen over je vermogenssaldi van 1 januari van het belastingjaar. Alles wat je er in het jaar bij spaarde werd pas in het daaropvolgende jaar belast. Omdat met name de rendementen op sparen eigenlijk structureel ver beneden die 4,0 procent fictief rendement zaten werd de roep om een hervorming steeds luider, er moest naar werkelijk rendement gekeken worden. Want dat was ‘eerlijker’. Ik vond overigens deze mooie historie van de vermogensrendementsheffing in Nederland.

Daarna werd het een klassiek-Nederlandse politieke puinhoop. De snelle wisselingen van regeringen hielpen daar vast en zeker niet bij. Wat er ook doorheen fietste was dat er ook nog ‘herstel’ gepleegd moet worden voor iedereen die ‘slachtoffer’ is van de oude regeling. Ik heb zelf ook mijn claim neergelegd voor het enige jaar waarin mijn feitelijk rendement lager was dan de fantasie van de Belastingdienst.

Wat is ‘aanwas’ eigenlijk?

We hebben het over een vermogensaanwasheffing. Een heffing op de aanwas van je vermogen. In het Memorie van Toelichting, de uitleg van de wet in min-of-meer-gewone mensentaal, lees ik op pagina 8 de definitie. De vermogensaanwas wordt bepaald door de volgende vermogensvergelijking:

  1. Het verschil tussen de waarde in het economische verkeer aan het eind van het kalenderjaar van de bezittingen en schulden, en de waarde in het economische verkeer aan het begin van het kalenderjaar van de bezittingen en schulden;
  2. verminderd met de stortingen; en
  3. vermeerderd met de onttrekkingen.

In gewone mensentaal: de waarde van je spaargeld en je beleggingen op 31 december minus de waarde van je spaargeld en je beleggingen op 1 januari, waarbij je stortingen er van af moet trekken maar opnames erbij op moet tellen. Dat wordt meer rekenwerk dan de oude ‘hier heb je jouw saldi op 1 januari’ overzichtjes bij de aangifte inkomstenbelasting.

Wat is redelijk?

Nederland is geen uitzondering. Al in 2020 las ik internationale vergelijkingen waaruit bleek dat veel landen worstelen met het op een realistische manier belasten van vermogen. Schrale troost.

Internationaal gezien is het wel vrij uitzonderlijk dat Nederland kiest voor de invoering van een vermogensaanwasheffing. Hierbij reken je ieder jaar af over de aanwas van je vermogen. De meeste andere landen gaan uit van een vermogenswinstheffing op het moment van verkoop (realisatie). Ergens snap ik de Nederlandse keuze wel. Afrekenen op het moment van realisatie geeft veel meer mogelijkheden om het betalen van belasting eindeloos uit te stellen (door de liefhebbers eufemistisch ‘optimaliseren’ genoemd, al spreek ik liever van ‘ontwijken’). Een vermogensaanwasheffing zorgt voor gelijkmatiger inkomsten voor de overheid. Daar ben ik als financial dol op, en het Ministerie van Financiën dus vast en zeker ook. Maar afgelopen dinsdag is er wel een motie aangenomen die het kabinet oproept om uiterlijk op Prinsjesdag 2028 met een nieuw plan te komen voor een vermogenswinstheffing. We zullen zien wat het kabinet Jetten-1 (of wie er tegen die tijd ook moge zitten) daarmee gaat doen.

In het wetsvoorstel lees ik in artikel 2.13 dat het belastingtarief op het belastbare inkomen uit sparen en beleggen 36,0 procent gaat bedragen. Als het belastbare inkomen uit sparen en beleggen negatief is, dan is het tarief 0,0 (nul) procent. Een verlies gaat dus niet leiden tot een aftrekpost in het betreffende belastingjaar. Dat is jammer, maar anders zouden slechte beursjaren heel duur worden voor de overheid.

Die 36,0 procent over de werkelijke vermogensaanwas klinkt fors hoger dan de ‘oude’ 30,0 procent over een fictief rendement. En is dat ook. Ik hoorde niet bij de mensen die geloofden dat we minder zouden gaan betalen dan de 1,2 procent uit de oude regeling. En als ik dat nieuwe tarief naast de belastingtarieven 2026 in Box 1 zet, dan ligt die 36,0 procent opvallend dicht bij het tarief van de eerste schijf in Box 1. Over je vermogensaanwas betalen de meeste loonslaven dus ongeveer net zoveel belasting als over hun reguliere salaris.

SchijfBelastbaar InkomenPercentage
1t/m € 38.88335,75%
2Meer dan € 38.883 t/m € 78.42637,56%
3Meer dan € 78.42649,50%

In een van de laatste debatten over het voorstel werd overigens de vraag gesteld of ook in Box 3 met verschillende schijven gewerkt kan gaan worden. Er ligt vandaag een amendement voor die naast de 36,0 procent ook een ’toptarief’ van 49,5 procent voorstelt voor grote vermogensaanwassen. De minister noemt het een majeure aanpassing die hij nu niet meer mee kan nemen. Maar dat ideetje gaat vast nog wel een keer terugkomen.

Verliesverrekening

Omdat het werkelijke inkomen in een belastingjaar – anders dan bij het huidige forfaitaire inkomen – negatief kan zijn wordt er in de nieuwe Box 3 wel een mogelijkheid van verliesverrekening geïntroduceerd. In het Memorie van Toelichting is er een hele paragraaf (3.5 vanaf pagina 18) aan gewijd. Er komt ‘carry-forward’ verliesverrekening. Dus € 2.000 verlies in jaar 1 leidt tot nul belasting in jaar 1, maar kan in jaar 2 weggestreept worden tegen € 2.000 winst zodat je netto over die twee jaar geen belasting betaalt. Je kunt er van alles van vinden, maar ik vind het beter dan niks. Er ligt vandaag een amendement voor om ook achterwaartse verliesverrekening mogelijk te maken.

Heffingsvrije opbrengst

Het heffingsvrije vermogen uit de oude regeling wordt vervangen door een heffingsvrije opbrengst. Logisch, als je een belasting op de opbrengsten van het vermogen invoert. In het wetsvoorstel is die heffingsvrije opbrengst vastgesteld op € 1.800. Daarmee zullen de meeste Nederlanders met spaargeld geen Box 3 belasting meer betalen. Uitgaande van gemiddeld 1,5 procent spaarrente heb je dan namelijk meer dan € 120.000 aan spaargeld (zonder nieuwe inleg) nodig. Het ‘mediane’ spaarsaldo in Nederland lag in 2024 rond de € 21.000.

Voor beleggers ligt dit al snel anders. Met een langjarig gemiddelde van ongeveer 7,0 procent op een goed gespreide beleggingsportefeuille en regelmatige inleg zul je er al snel boven zitten. Pak nog wat dividendinkomen mee en hoppakee. Binnen een paar jaar mag je meebetalen! Welkom bij de rijken!

Eigen Woning

In alle berichtgeving en blogposts zag ik ook vaak paniek over de eigen woning. Veel mensen menen dat die ook in Box 3 opgenomen zou worden, en dat je dus belasting zou gaan betalen over de stijging van de WOZ-waarde. Maar in het Memorie van Toelichting zie ik op pagina 20 in de eerste alinea onder 3.7 toch echt de zinsnede ‘Onder het stelsel in box 3 vallen nadrukkelijk […] ook niet de eigen woning, het hoofdverblijf, die ook tot box 1 behoort’.

Paniek om niks dus. De eigen woning blijft in Box 1 en de hypotheekrenteaftrek is door de nieuwe coalitie ook alweer van de ondergang gered. Dat er belasting betaald moet worden over vakantiehuisjes en verhuurpandjes en de opbrengsten daarvan lijkt me dan niet meer dan terecht. Het is onderdeel van je vermogen.

‘Ik heb al belasting betaald’

Als je het hebt over de vermogensbelasting dan hoor je mensen vaak zeggen dat die oneerlijk is. Over dat geld is immers al belasting betaald, het verschil tussen je bruto en netto inkomen. Dat klopt.

Maar als je het geld uit zou geven betaal je ook nog minstens één keer belasting, namelijk de BTW. Meestal 21,0 procent. Om nog maar te zwijgen over alle accijnzen en heffingen op alcohol, benzine, en dat soort producten. Ook belastingen. Dat vinden we blijkbaar wel normaal. Dus dubbele belastingheffing als argument tegen Box 3 vind ik een drogredenering.

Overigens geloof ik nog steeds in de redelijkheid van de politiek. Dat, als er ongewenste neveneffecten zijn of groepen mensen onevenredig hard geraakt worden, er een redelijke meerderheid zal zijn die de scherpe kantjes er af haalt. Maar ik schijn één van de laatste Nederlanders te zijn die hier nog in gelooft.

Nieuw versus oud

Tijd voor een kleine vergelijking van mijn belasting op aandelen in het oude en nieuwe stelsel. Ik ga daarbij uit van de tarieven en rendementen over 2025.

Het voorbeeld neemt een eenvoudige ‘kopen-en-vasthouden’ belegger zoals ikzelf. Elke maand leg ik een vast bedrag in en daar koop ik mijn vaste ETF voor. Gedurende het jaar ontvang ik ook dividend. Dat leg ik meteen weer in.

Met het herbeleggen van dividend moet ik opletten. Die moet ik wel aftrekken van mijn opbrengsten anders betaal ik twee keer belasting, namelijk als opbrengst en als aanwas.

Ik ga uit van de onderstaande fictieve gegevens over 2025.

OmschrijvingWaarde
Waarde portefeuille 1 januari€ 200.000
Maandelijkse inleg€ 1.000
Waarde portefeuille 31 december€ 235.000
Ontvangen dividend€ 5.000
Onttrekkingen€ 0

Laten we eens kijken wat het verschil gaat zijn. We beginnen in het oude stelsel.

Oude Box 3

Forfaitair rekent de Belastingdienst over 2025 met een rendement op aandelen van 5,88 procent. Het tarief in Box 3 over 2025 is 36,0 procent. In de oude systematiek betaal ik daarmee (36,0% * 5,88% =) 2,1168 procent over de waarde van mijn beleggingen per 1 januari 2025.

Maar daar mag ik het heffingsvrij vermogen nog van af trekken. In 2025 is dat € 57.684, lees ik bij de Belastingdienst. Ik betaal dus maar belasting over € 200.000 -/- € 57.684 = € 142.316.

Dat is dus 2,1168% * € 142.316 = € 3.012. Effectieve belastingdruk op het saldo van 1 januari is dan (3.012 / 200.000 =) 1,506 procent.

Nieuwe Box 3

Eerder in deze wederom veel te lange blogpost schreef ik dat de aanwas berekend wordt door de waarde van je spaargeld en je beleggingen op 31 december minus de waarde van je spaargeld en je beleggingen op 1 januari te nemen, waarbij je stortingen er van af moet trekken maar opnames erbij op moet tellen. Dat wordt meer rekenwerk dan de oude ‘hier heb je jouw saldi op 1 januari’ overzichtjes bij de aangifte inkomstenbelasting. In het eerdergenoemde Memorie van Toelichting vond ik gelukkig wat rekenvoorbeeldjes.

OmschrijvingWaarde
Waarde 31 dec -/- waarde 1 jan=€ 35.000
Aanwasvoordeel: dividend+€ 5.000
Stortingen: 12 * 1.000-/-€ 12.000
Stortingen: dividend herbelegd-/-€ 5.000
Onttrekkingen+€ 0
Totaal Vermogensaanwas=€ 23.000
Heffingsvrije opbrengst-/-€ 1.800
Belastbare Vermogensaanwas=€ 21.200
Belastingen (36,0% tarief)=€ 7.632

De effectieve belastingdruk op het saldo van 1 januari is dan ( 7.632 / 200.000 =) 3,816 procent. Met de voornoemde portefeuille betaal je in dit voorbeeld met de nieuwe Box 3 in 2025 € 4.620 belasting meer dan in het oude systeem.

Wat vind ik ervan?

Ik las een artikel bij de NOS waarin de voorgestelde Box 3 werd omschreven als een ’tussenstap’. Eigenlijk is geen enkele politieke partij tevreden. Naast de zorgen over de complexiteit van het stelsel, zijn Tweede Kamerleden ook bang dat er na 2028 nieuwe vraagstukken zullen ontstaan. Zoals mensen die in de financiële problemen komen als ze belasting moeten betalen over beleggingen die ze niet makkelijk kunnen verkopen. Je moet meer geld apart hebben staan voor de belastingaanslag, dat is zeker.

Er is in het nieuwe stelsel meer administratie nodig. Ik reken erop dat we van de Nederlandse banken en brokers gewoon fiscale jaaroverzichten gaan krijgen met alle gegevens die we nodig hebben voor de belastingaangifte, en dat de Belastingdienst die ook weer vooraf invult. Maar als je niet bij een Nederlandse broker belegt heb je echt een uitgebreidere administratie te voeren. Het motiveert mensen misschien om hun beleggingen eenvoudig te houden?

In mijn FIRE berekeningen ging ik al uit van een jaarlijkse belasting van 35,0 procent over het gemiddelde rendement waar ik mee reken. Ik zit dus heel dicht bij de werkelijkheid, rekening houdend met het feit dat ik ook nog een deel spaargeld heb, en dat er een heffingsvrije opbrengst is.

Nog steeds is het wel zo dat ik meer winst maak dan ik als belasting ga betalen. Gelukkig maar. Alleen de liquiditeitsplanning wordt anders. Iets meer geld klaar hebben staan voor de belastingaanslag. FIRE worden is een stukje uitdagender in het nieuwe systeem.

Uitzoekpuntje

Er knaagt één essentieel puntje. Het is me niet helemaal duidelijk wat het fiscaal betekent als je je vermogen op gaat eten. Vrij essentieel bij FIRE. De rekenvoorbeelden die ik gezien heb gaan daar niet op in.

Stel, ik leg niet meer in maar verkoop op 1 januari voor € 20.000 aan aandelen. En ook mijn dividend onttrek ik aan het vermogen. En stel dan dat het rendement op de portefeuille € 20.000 was, dus 31 december heb ik ook weer € 200.000.

OmschrijvingWaarde
Waarde 31 dec -/- waarde 1 jan=€ 0
Aanwasvoordeel: dividend+€ 5.000
Stortingen-/-€ 0
Stortingen: dividend herbelegd-/-€ 0
Onttrekkingen+€ 25.000
Totaal Vermogensaanwas=€ 30.000
Heffingsvrije opbrengst-/-€ 1.800
Belastbare Vermogensaanwas=€ 28.200
Belastingen (36,0% tarief)=10.152

Maar dat geld is een onttrekking aan mijn beleggingsportefeuille en daarna een storting op mijn beleggingsrekening. Op het niveau van mijn vermogen heffen die elkaar op.

Vervolgens maak ik het geld over naar mijn lopende rekening. Dat geld is een onttrekking aan mijn beleggingsrekening en daarna een storting op mijn lopende rekening. Op het niveau van mijn vermogen heffen ook die elkaar op.

Maar dan gaat het mis in mijn redeneerlijn. Want ik ga vanaf die lopende rekening boodschappen betalen. En de energierekening. Zijn dat dan ook weer onttrekkingen? Die ik erbij op moet tellen en die belast worden tegen 36,0 procent? Als dat zo is wordt het opeten van je vermogen vrijwel onmogelijk. Dat kan ik me eigenlijk niet voorstellen, dat dat de bedoeling is. Maar ik kan het ook nog niet uitsluiten. Dus dat ga ik binnenkort eens nader onderzoeken.

Wat vind jij van de nieuwe Box 3?

NB1: Zojuist om 10.15 uur vond in de Tweede Kamer de stemming plaats over de amendementen. Een duur woord voor voorstellen vanuit de Tweede Kamer tot wijziging van de ontwerpwet. Op één na alle amendementen zijn verworpen. Het enige amendement dat is aangenomen verplicht tot een evaluatie drie jaar na invoering in plaats van de voorgestelde vijf jaar na invoering. Dat verandert dus niets aan de rekensystematieken.

NB2: Zojuist rond 14.20 uur is de wet aangenomen.

NB3: Inmiddels heb ik in de wetstekst en het Memorie van Toelichting nog even goed gekeken naar de definitie van onttrekkingen. Artikel 5.11 van de wet geeft het antwoord, net als Groeigeld. Een onttrekking is een negatieve waardemutatie van het saldo van
bezittingen en schulden die het directe gevolg is van (a) het niet langer tot de bezittingen behoren van een bezitting, of (b) het tot de schulden gaan behoren van een verplichting.

Dividendupdate 2026

Het tuinseizoen is weer aan het beginnen. Dat betekent dat ik de komende maanden minder tijd aan de cijfertjes ga besteden. Het is dus de hoogste tijd om nog wat analyses met jullie te delen.

Zo kijk ik af en toe even naar het dividendrendement van mijn beleggingsportefeuille. En dat is alweer zo’n 2,5 jaar geleden, dus het wordt wel weer eens tijd…. Ik werd er aan herinnerd door deze blogpost van Groeigeld.

Sigaar uit eigen doos

Ik weet rationeel dat het gewoon van de koers afgaat die daarna dat gaatje meestal snel weer dichtloopt, dat ik er belasting over betaal en dat het zelfs ‘weglekt’ bij veel buitenlandse ETFs, maar toch. Het houdt mij niet tegen.

Het voelt gewoon lekker om elk kwartaal een paar keer een bedrag aan contanten bijgeschreven te krijgen op mijn rekening. Om dat bedrag elk jaar te zien groeien, door groei van het dividend dat uitgekeerd wordt en doordat mijn portefeuille steeds groter wordt. En dat alles zonder dat ik er iets voor hoef te doen. Alleen maar de aandeeltjes kopen en vasthouden. Het echte passieve inkomen.

En niet alles hoeft rationeel te zijn, toch? Wat er wel rationeel aan is: nadat ik stop met werken zal het dividendinkomen voor een deel in mijn levensonderhoud gaan voorzien. Nu nog niet. Op dit moment wordt elke Euro aan dividend die er binnenkomt herbelegd.

Mijn dividend in de boekhouding

Ik registreer mijn dividend op netto contante basis in Euro’s, de basisvaluta van mijn administratie. Dat betekent dat ik het netto dividendbedrag opneem in mijn administratie op het moment dat het op mijn beleggingsrekening bijgeschreven wordt. Als het een dividend in buitenlandse valuta is (in mijn geval alleen US dollar), dan reken ik het om naar Euro’s tegen de wisselkoers van het moment van ontvangen op mijn rekening. Maar dat is de afgelopen jaren niet meer voorgekomen.

Mijn dividendrendement

Sinds 2014 is mijn dividendinkomen gestaag gegroeid. Ik heb daar geen doelstellingen voor, want ik heb geen invloed op de hoogte van het dividendinkomen. Het enige dat ik kan doen is dividendfondsen bijkopen, en hopen dat de fondsen een ho(o)g(er) dividend uitkeren.

Daar doet zich dan ook nog de wet van de relatieve getallen voor. Als ik een portefeuille heb met € 10.000 aan dividendaandelen, en ik koop voor € 2.000 bij, dan mag je wel een stijging van je dividendinkomen verwachten. Maar als je diezelfde € 2.000 inlegt op een portefeuille van € 100.000, dan merk je daar weinig meer van.

Ik kan ook niet echt zeggen dat er jaar-op-jaar bij mijn ETFs groei zit in het dividend per aandeel per jaar. Het is een beetje onnavolgbaar.

Voor VWRL verwacht ik dat ook. Dat is een wereldwijd gespreide ETF die duizenden aandelen volgt. Waarvan een substantieel deel géén dividend uitbetaalt. Maar bij ISPA en TDIV, die specifieke dividendindexes volgen, verwacht je toch iets anders.

Nu is dat ook wel weer verklaarbaar. Valutaverschillen. Als ik snel kijk dan zie ik bij ISPA minder dan 30 procent aandelen uit Euro-landen, en bij TDIV ongeveer 40 procent Euro-landen. De Verenigde Staten, Canada, Japan, Australië, allemaal landen met een andere munteenheid. Met aandelenkoersen in die andere munteenheid, en dividend dat ook al in die munteenheid wordt uitgekeerd. Terwijl ik het dividend van mijn ETFjes gewoon in Euro’s krijg.

Kijk alleen maar eens hoe de Amerikaanse dollar de afgelopen vijf jaar heen en weer gehoepeld is ten opzichte van de Euro.

Ik ga dus niet eens een poging doen om deze dividendschommelingen te duiden. Als ik wil meeprofiteren van wereldwijde economische ontwikkeling, dan zal ik dat valutarisico voor lief moeten nemen.

Ik heb TDIV en ISPA ooit geselecteerd omdat ze aan fysieke replicatie doen. Ze kopen dus echt de aandelen die ze volgen, in plaats van ‘net te doen alsof’ (synthetische replicatie). Dat criterium is nog steeds belangrijk voor mij.

Mijn verwachtingen

Ik verwacht komend jaar geen groei van de dividenden. Het bedrijfsleven, vooral de internationale bedrijven, hebben last van de inmenging van overheden in hun zaken en de wispelturigheid aan de andere kant van de oceaan. Mijn lijfblad The Economist had het in dat verband onlangs over America’s ‘gunboat capitalism’ (paywall).

Ik verwacht dat dit geopolitieke gedoe de winstgevendheid van bedrijven niet ten goede komt. En dat zal als eerste ten koste gaan van het dividend. Eigenlijk zou ik onder de huidige omstandigheden al blij zijn als het dividend op het huidige niveau blijft.

Ontvang jij dividend?

Wie nu nog Gmail gebruikt is een landverrader

Zo. Dat is een stevige titel, toch? Ik las onlangs deze column in de Trouw en de stelling kwam spontaan bij me op. Afgelopen weekend had Trouw ook een groot artikel onder de titel ‘Je hoeft geen nerd te zijn om van big tech af te komen‘. En dat klopt. Het is mij immers ook gelukt. En ik ben geen nerd! Oh wacht…

Een verduidelijking. Het gaat me niet specifiek om Gmail. Maar iedereen die nu nog denkt dat de grote technologiebedrijven en de Verenigde Staten het beste met ons voor hebben, die wil ik toch wel naïef noemen. Ze zijn alleen geïnteresseerd in ons geld. En daarna(ast) ook in onze persoonlijke data, om die ook nog eens door te verkopen om nóg meer aan ons te verdienen.

Voor het gemak delen ze die informatie bij de minste of geringste druk met de regering. Die rustig kan selecteren op kenmerken die een jaar geleden nog volstrekt onschuldig waren. ‘Ik heb niks te verbergen’, dachten veel mensen jarenlang. Dat klopt misschien wel (saai leven heb je dan), maar kun je er van op aan dat jouw regering niet tussentijds van gedachten verandert over wat goed en kwaad is? En daarnaar handelt?

Als zelfs Koffie Digitalix ingehaald wordt door de toekomst en een serieuze krant als Trouw erover schrijft, dan moet ik toch ook nog maar een keer een poging doen om mensen de weg te wijzen, om ze vanuit de onderwereld van de slechte technologie de weg naar het beloofde land te wijzen. Internet en software zoals het bedoeld was. Het kan wel.

Verdacht

Zelf ben ik natuurlijk al jaren verdacht. Ik ben gevlucht uit de Randstad, ik heb een moestuin, er is steeds minder informatie over mij te vinden op het Grote Boze Internet, ik gebruik geen social media meer, en ik gebruik privé alleen maar open-source software en op privacy georiënteerde diensten zoals Proton. Een groot deel van mijn internetverkeer wordt beschermd door een VPN en verloopt via de Tor-browser. En dan heb ik ook nog een blog waar ik dit soort subversieve ideeën verspreid. Als dat mij verdacht maakt, dan is dat maar zo. Het is nu toch al te laat voor mij.

Ondertussen word ik, die schaarse keren dat ik nog kijk, elke keer weer ziek van het journaal. Het maakt me al niet meer uit of ik de schoft uit Amerika, Rusland, China of een andere dictatuur zie. De wereld van afspraken, diplomatie, fatsoen en pratend tot een oplossing komen is om zeep geholpen, en wordt vervangen door een wereld van macht en machtsdenken. Niet mijn wereld.

En inmiddels vind ik het al niet meer denkbeeldig dat een wraakzuchtige en wispelturige wortel ver weg op een rode knop drukt, en ineens kunnen wij niet meer bij onze data. Nooit gedacht dat die gedachte ooit in mijn hoofd zou komen te zitten.

Het was een lange reis

Als je die data in één van de clouds van Big Tech hebt staan, tenminste. Want ‘de cloud’ bestaat niet, schreef ik begin 2016 al, het is gewoon de computer van iemand anders.

Het was het begin van een lange reis. In 2021 schreef ik voor het eerst uitgebreid over de software die ik gebruikte. Dat mondde uit in een min of meer gestructureerde zoektocht om afscheid te nemen van de gesloten-source en betaalde software van de grote bedrijven. In 2023 installeerde ik Linux Mint op een oude laptop en was positief verrast.

Microsoft365 was hardnekkig. Ik had natuurlijk ook al mijn spreadsheets gebouwd in Excel. De administratie, de hypotheek, de beleggingen en mijn financiële dashboard werden erin bijgehouden. Met honderden macro’s en tientallen door macro’s gegenereerde grafieken. Vakkundig had ik mijzelf vastgezet in het universum van Microsoft.

Ik begon het bouwwerk gestructureerd af te breken door de migratie van mijn administratie naar GnuCash, en de migratie van mijn beleggingen naar Portfolio Performance. De hypotheek en mijn dashboard bouwde ik om naar LibreOffice.

Ook Evernote was hardnekkig. Ze hielpen me enorm door hun abonnementsprijs te vervijfvoudigen, en een paar dagen later was mijn data opgeschoond en verhuisd naar Joplin. En was de weg open om ook Windows definitief achter mij te laten. Daarbij geholpen door Windows 11, dat wil dat ik steeds meer dingen in de cloud op hun computers doe en aanvullende abonnementen neem voor hun ‘kunstmatige intelligentie’ die mijn data en de data van miljarden andere willoze zielen verhaspelt en aan mij terug presenteert.

Uiteindelijk ging ik eind 2024 definitief over naar Linux. Inmiddels weet ik al niet meer beter. En erger ik me steeds meer aan de nukken en voortdurende ‘verbeteringen’ op mijn (nog wel op Microsoft draaiende) laptop die mijn werkgever beschikbaar stelt. En ben ik elk weekend weer blij als ik mijn Linux-laptop aanslinger om de administratie bij te werken, de mail bij te werken, en een paar blogjes te tikken. Mijn data staat veilig. Op computers die van mij zijn.

(A)Sociale media

Ook ik heb eraan meegedaan. Sinds Hyves (wie kent dat nog?) heb ik vrijwel elk sociaal netwerk wat het levenslicht zag wel geprobeerd. Het keerpunt kwam tijdens en na ons verblijf in het Verre Warme Land, dat destijds (en ongetwijfeld nog steeds) tot op het bot verslaafd was aan Facebook. Dat was een druppel, bij terugkomst naar Nederland werd die account opgeheven. Al snel volgde Twitter. Aan Instagram en SnapChat en TikTok en al die andere verslavende eeuwige doemscrollers met zogenaamde vrienden en kattenfilmpjes ben ik niet eens meer begonnen.

Ik schreef er nog niet zo heel lang geleden deze blogpost over. Sindsdien heb ik mijn LinkedIn account ook gewist. Ik heb het mezelf wat makkelijker gemaakt dan deze meneer, maar ik had en heb dan ook geen behoefte meer aan een alternatief.

Niet elke stap is gemakkelijk. Het gebruik van Whatsapp is in Nederland bijvoorbeeld bijzonder hardnekkig, terwijl iedereen nu toch wel meermalen gewaarschuwd is dat Meta (a.k.a. Facebook) meeleest als je de juiste vinkjes niet uit zet. Maar een heel grote groep Nederlanders blijft gemakzuchtig en houdt daarmee elkaar gevangen in het Meta-web. Ik vraag me wel af wat er in hemelsnaam moet gebeuren voordat mensen wél massaal Whatsapp gaan verlaten.

Ik ga hier geen lijstjes met veilige alternatieven delen. Die zijn makkelijk gratis en online te vinden. Gewoon even zoeken. Niet met Google, natuurlijk…

Zelf gebruik ik geen enkel sociaal medium meer. En dat voelt vooral lekker rustig. Geen urenlang doemscrollen. Geen nutteloze emoties over de berichtjes en de levens van andere mensen. Dit blog heeft alleen nog een passieve aanwezigheid op Mastodon. Nieuwe blogs worden daar automatisch doorgepost.

Wat doe ik nog in een cloud?

Ben ik helemaal cloud-vrij? Nee, en dat hoeft ook niet. Voor sommige dingen is een cloud wel handig. Al ben ik wel blij dat de meeste data gewoon op mijn server thuis staat.

Door mijn gebruik van een smartphone en tablet van Apple (waarover zometeen nog iets meer) zit ik nog wel een beetje vast aan de iCloud. Dat heb ik geminimaliseerd. Er staan nog een paar Notities met actielijstjes. En enkele tientallen foto’s. Een paar foto’s van Vriendin, Doggy en Hondje. Een beetje zoals mensen vroeger (of misschien nu ook nog wel) foto’s van hun geliefden in hun portefeuille bewaarden. Nieuwe foto’s die ik maak, bijvoorbeeld in onze tuin voor gebruik op dit blog, worden zo snel mogelijk gedownload op mijn laptop en daarna gewist in de iCloud.

Het belangrijkste dat nog in de iCloud staat is mijn Contactenlijst voor mijn telefoon. Ik hoop van harte dat Proton erin slaagt om hun Contacten beter te integreren met de iPhone. Daarna wordt mijn lijst zo snel mogelijk verwijderd uit de iCloud. En tot die tijd maak ik elke paar maanden een backup van mijn iCloud contacten, en sla die op mijn eigen server op.

Proton Drive is de enige cloud die ik nog een beetje gebruik. Veel staat er niet. Een kopie van wat persoonlijke documenten en een enkele gedeelde spreadsheet (dat kan daar sinds kort!). Als de langverwachte Linux-client voor Proton Drive er is ga ik nog wel eens verder kijken.

Kwetsbaarheden

Ik beschouw Proton op dit moment als de minst onveilige cloud voor mij, al bestaat 100 procent zekerheid natuurlijk niet. Maar Proton is niet mijn grootste resterende kwetsbaarheid.

Er is nog de Google-afhankelijkheid van Vriendin. Alhoewel ook zij inmiddels een Proton-account heeft en de wachtwoordmanager gebruikt. Er is dus hoop voor de komende jaren. Zeker nu je ook bij Proton gedeelde spreadsheets hebt. Ons gedeelde boodschappenlijstje is dus meteen verhuisd van Google Sheets naar Proton Sheets. En daarmee was het laatste restantje Google op mijn telefoon ook weg.

Maar de belangrijkste overgebleven kwetsbaarheden zijn natuurlijk mijn telefoon en tablet van Apple. Dat bedrijf betaalt ook gewoon mee aan de grootse en wanstaltige balzaal vol goud die een zeker iemand aan het Witte Huis in Washington aan het plakken is.

Dus heb ik een voornemen. Mijn huidige telefoon en tablet zijn de laatsten in hun soort. En daar komt geen Android-gedrocht voor in de plaats. Ik heb een paar jaar om open-source alternatieven te testen.

Het kan wel

Deze blogpost is weer veel te lang geworden… Dus complimenten als je het tot hier gered hebt.

Ik ben een heel eind in mijn queeste om van Big Tech af te blijven. Tien jaar geleden bij mijn eerste blogje over de cloud maakte ik me al zorgen, maar ik had nooit durven voorspellen wat zich nu in hoog tempo aan het voltrekken is.

Inmiddels wordt de slapende reus Europa wakker, maar het gaat langzaam. De Franse regering heeft aangekondigd met een eigen alternatief voor Zoom en Teams bezig te zijn. Denemarken en Duitsland doen in ieder geval een serieuze poging om Microsoft de deur te wijzen (terwijl er in Amsterdam gewoon een nieuw en volledig door Microsoft gebruikt datacenter bijkomt). Maar zelfs de Nederlandse Tweede Kamer wil een eigen Nederlandse cloud. Er is hoop.

Leven zonder Big Tech. Het kan wel. Maar je moet er wel iets voor doen. Beginnen. Zolang we nog tijd hebben. Ik ben overigens niet optimistisch. Maar dat is nu eenmaal de aard van dit beestje.

Ben jij ook in beweging?

ANANAS-maand

  • Berichtcategorie:Leven
  • Bericht reacties:9 reacties

Veel mensen deden in januari aan een Dry January. Een maandje geen alcohol na de feestdagen.

Persoonlijk vind ik januari daar de minst geschikte maand voor. Op elke nieuwjaarsborrel zit je te sippen met je glaasje water. En er is een bron van troost minder in deze koudste en donkerste aller maanden. De natuur in rust, je lichaam uitgeput van de feestdagen, en jij probeert uit alle macht om een gedragsverandering te bewerkstelligen. Het is ook nog eens een lange maand, met 31 dagen. Wat een zelfkastijding.

Nee, dan februari. Drie dagen korter. En met het naderende voorjaar en meer tijd in de tuin voor ons een optimistischer maand. Meneer Elders en Vriendin doen deze maand dus een ANANAS-maand.

Nee, niet die enorme vrucht. Hier staat het voor Absolutely No Alcohol & No Added Sugars (ja, ik probeerde Engelse termen te vermijden…). Dus geen wijntje of whisky of andere vorm van alcohol. Geen druppel. En ook geen stukje reep chocolade ‘s avonds op de bank. Even wat gewoontes doorbreken en zo.

Het is ook een van de eerste acties om iets meer aandacht aan het verminderen van gewicht te besteden in dit jaar. 1 februari klim ik op de weegschaal, en op 1 maart weer. Kijken of er wat vanaf gaat.

Dopamine

Her idee ontstond vorige week in een gesprekje thuis op de bank. Vriendin leest op dit moment het boek ‘Dopamine Nation’ van Dr. Anna Lembke. Het onderzoekt de balans tussen plezier en pijn in de context van de verslaving van de moderne samenleving aan dopamine-rijke prikkels, zoals sociale media en drugs.

Dopamine is een neurotransmitter in de hersenen die een sleutelrol speelt bij motivatie, plezier en beloning. Het helpt bij het reguleren van functies zoals stemming, beweging en aandacht, en het versterkt gedrag dat als prettig of gunstig wordt ervaren. Het een leidde tot het ander in ons gesprek, en de ANANAS-maand was geboren.

Humeur

Ik verwacht dat we de eerste twee vier weken van de ANANAS-maand bloedchagrijnig zullen zijn in Huize Elders. Afkickverschijnselen. Een bewijs dat het nodig is.

En Doggy moet ook meedoen. We moeten goed op haar gewicht letten vanwege haar hartafwijking en medicijnen. Maar ons bosmarmotje is sinds haar komst naar Huize Elders 500 gram aangekomen. Dat lijkt niet veel, maar het is een gewichtstoename van meer dan 10 procent… Doggy is nog meer gefocust op eten dan wij zijn, dus ze zal het zwaar krijgen. En wij daarmee ook…

Kick jij wel eens af?

Moestuinplanning 2026

  • Berichtcategorie:Tuin

Het is (nog net) januari. Het juiste moment om de moestuinplannen voor dit jaar te maken. Na mijn bescheiden begin in 2024 en mijn eerste volledige moestuinjaar in 2025 heb ik de afgelopen weken mijn plannen voor 2026 gemaakt.

Ik ga voor iets meer diversiteit aan gewassen en hopelijk een langer en meer gespreid oogstseizoen. Vanaf februari gaan de eerste zaadjes de grond in. Gewoon binnen, in onze kweekbakjes op de verwarming.

Voordat we gaan zaaien…

Voordat de eerste zaadjes de grond in gaan moet er nog veel gebeuren. De moestuin moet klaar gemaakt worden voor het nieuwe seizoen.

Ik hoop de komende twee maanden nog een deel van de (deels dode) buxusstruiken uit te kunnen graven. Vorig weekend op onze eerste tuindagen ben ik begonnen. Met gemiddeld 30 centimeter breedte nemen ze veel teeltruimte weg. Daarna zal ik de aarde wel aan moeten vullen, hopelijk kan ik dat combineren met bemesting en/of extra compost. De grond is arm, leerde ik vorig jaar uit een bodemtest, en ik zal er nog wel een aantal jaren in moeten investeren om het ‘op niveau’ te krijgen

Ook hebben we nog wat te doen om de voormalige ‘woestenij’ bij de kas klaar te maken voor beplanting. Er moeten nog een aantal struiken en wortelpartijen uitgegraven worden, en we hebben nog een jungle aan klimop te bestrijden. Afgelopen najaar hebben we hier een begin gemaakt. En ik heb een groot deel van de bladeren die we in het najaar van ons grasveld geharkt hebben hier al neergelegd om te composteren.

Kas

Hier in Elders hebben we een eenvoudige kas met een looppad in het midden. Afgelopen jaar heb ik stangen aan het dak bevestigd om mijn kweeksels makkelijker op te kunnen binden. En dit jaar heb aan de achterzijde van de kas een deel van het looppad weg gehaald om extra kweekruimte te creëren.

Deze foto herkennen jullie nog wel, dat was in het voorjaar van 2025…

Dit jaar gaan we in de kas vooral voor kleinere cherrytomaten en trostomaten. Die kunnen zowel in de lunchtrommel als in de maaltijden verwerkt worden, dat geeft ons meer flexibiliteit. We hebben nog zaden voor ‘Barry’s Crazy Cherry‘ en voor de cherrytomaat ‘Cheralita’. Beide ga ik eind februari / begin maart voorzaaien, en zal ik eind april / begin mei in de kas uitplanten (net als vorig jaar). Ik zal een plant minder plaatsen dan vorig jaar, daarmee hoop ik ziektes buiten de deur te houden en een langer oogstseizoen te krijgen. De Cheralita wil ik ook buiten planten.

Ook de snackkomkommers komen dit jaar terug, in grotere getale dan vorig jaar. Ik ga proberen ze wat meer in de tijd gespreid te zaaien en uit te planten, om een iets meer gespreide oogst over een langere periode te krijgen. En ook de snackkomkommers wil ik zowel in de kas als buiten planten.

Verder komt er dit jaar maar één rode peperplant. We hebben nog een voorraad voor meerdere jaren in de diepvries liggen. En ik overweeg om pluksla en basilicum mee te gaan telen in de kas.

En zo zag de kas er begin januari 2026 uit…

Moestuin

Een aantal succesnummers van afgelopen jaar komt zeker terug. Mijn eigen spruitjes zijn vele malen lekkerder dan die zoete groene bolletjes uit de winkel. Ook de broccoli komt terug. Afgelopen jaar heb ik een deel door laten schieten. Dat is zonde. Eerder oogsten en invriezen wordt dit jaar het devies.

De snijbonen zijn ook een blijvertje. Die vinden we allebei erg lekker. Ook wil ik tuinbonen gaan kweken (een van mijn favoriete groenten), en een doperwt-variant die hopelijk iets beter bestand is tegen slakken dan de rijspeulen van vorig jaar.

De flespompoen en bolcourgette komen ook terug, maar in iets kleinere hoeveelheden dan vorig jaar. Reguliere courgettes willen we dan juist iets meer. Ook ga ik mini-pompoentjes, de Zuid-Afrikaanse ‘skorsies’, proberen te kweken. Ik doe ook een nieuwe poging met uien en wortels.

Nieuw zijn ook de bloemkool en de aubergine. Een blijvertje is de bosui, al wil ik die iets meer gespreid in de tijd zaaien.

En daarnaast zal er zeker ook weer sla in diverse varianten gezaaid worden. Meer pluksla dan kropsla dit jaar, want een krop sla is wel heel veel voor ons tweetjes (Doggy eet geen sla…).

Fruit

Zes druivenstruiken. Een appelboom. De perenboom. Vier kersenbomen, een pruim en een perzik. En de vijgenboom, niet te vergeten. Ook die zullen hopelijk dit jaar weer een bijdrage gaan leveren aan de oogst. Eerst maar eens uitkijken naar het nieuwe blad en de bloesem…

Oogst verwerken

Veel kunnen oogsten is fijn. Maar afgelopen jaar merkten we ook dat er al snel niet meer tegenop te eten valt. Dus denken we vooraf beter na over de verwerking. Vaker oogsten en invriezen, want door laten schieten is zonde. En onze nieuwe weckketel zal ook aan de slag moeten. Meer bruikbare opbrengst uit de tuin halen!

Hoe is het met jouw moestuinplannen?

Salarisbrief januari 2026

  • Berichtcategorie:Financiën

Sinds 2017 kijk ik jaarlijks in januari even wat uitgebreider naar mijn salarisbrief. Want meestal veranderen er per 1 januari allerlei dingen. Het kabinet heeft weer aan de belastingknopjes zitten draaien. Mijn pensioenfonds weer aan de pensioenpremieknop. En af en toe gebeurt er ook wat in een CAO. Resultaat van al deze acties is een vrijwel onvoorspelbare en meestal nauwelijks te volgen verandering van het salaris dat ik op mijn bankrekening gestort krijg.

CAO

Mijn brutosalaris steeg per 1 januari met 2,25 procent. Dat is minder dan de inflatie in 2025 (want die was 3,3 procent), maar beter dan niks.

Pensioenpremie

In november 2025 liet het ABP mij al weten dat de pensioenpremie vanaf januari 2026 verhoogd werd van 27,0% naar 27,1%. In datzelfde bericht vertelden ze ook dat mijn opgebouwde pensioen met 2,84% verhoogd is vanaf 1 januari 2026. Eindelijk weer eens een beetje normale inflatiecorrectie. Het echt spannende moment komt natuurlijk eind dit jaar, als duidelijk wordt wat er met mijn pensioen gebeurt als het ABP overgaat naar het nieuwe pensioenstelsel.

De draaiknop van het ABP, in combinatie met mijn hogere bruto-salaris, kost mij ruim € 38 per maand extra. Mijn totale pensioenpremie stijgt daarmee 5,5 procent.

Bedragen in €Salaris 2024-02
Salaris 2025-01
Salaris 2026-01
Premie AOP15,0317,9923,43
Pensioen / NP642,20673,69706,08
Totaal pensioenpremie657,23691,68729,51
Wijziging (%)-/-11,0%+5,2%+5,5%

Loonheffing

De dames en heren politici en mijn voormalige ambtelijke collegae in Den Haag hebben bij het opstellen van de begroting weer driftig aan de belastingknopjes gedraaid. Het blijft een beetje onnavolgbaar, maar het doel is toch steeds om de koopkracht van de ‘hardwerkende Nederlander’ te laten stijgen om ons, het stemvee, enigszins tevreden te houden.

Het netto effect van al dat draaien aan die knopjes is in elk geval dat er dit jaar iets meer loonheffing wordt ingehouden op mijn salaris. Ruim € 39 per maand, oftewel 5,3 procent meer.

Bedragen in €Salaris 2024-02Salaris 2025-01Salaris 2026-01
Loonheffing2.656,922.638,252.777,42
Wijziging (%)-/-0,7%+5,3%

Netto salaris, pensioenpremie, en inflatie

Inflatie knabbelt aan de koopkracht van mijn salaris. Al jaren geleden heb ik besloten dat ik geen zin meer heb om verticale loopbaanstappen te maken om een hoger salaris te krijgen. Daarmee ben ik afhankelijk van de CAO-verhogingen om de koopkracht van mijn salaris op peil te houden.

In 2025 bedroeg de inflatie 3,3 procent, net als in 2024. Nu zegt dat niet alles, wat je zelf voelt van de inflatie is afhankelijk van je leefpatroon. Zo hakt de 20 procent prijsstijging van koffie er nogal in bij Huize Elders…

Ondanks de hogere pensioenpremie en de hogere loonheffing is mijn netto salaris toch weer een beetje gestegen. Al jaren houd ik dit allemaal bij in onderstaande grafiek. Die heb ik weer bijgewerkt. De kans dat ik de grote inflatiesprong van 2022 ooit nog in ga halen lijkt mij verkeken.

Hoe is het met jouw salaris deze maand?

Op video

  • Berichtcategorie:FinanciënTuin

Voor wie hoopt hier een video aan te treffen waarop Meneer Elders herkenbaar in beeld is: nee, dank je! Ik blijf nog liefst een beetje anoniem schrijfsels en plaatjes het wereldwijde internetriool opgooien…

Maar dit weekend was het wel druk op onze wildcamera. Die heb ik onlangs op de videostand gezet.

Vanochtend was er een rijke oogst. De das hebben we nog niet terug gezien. Wel de uil (maar helaas nog niet herkenbaar genoeg om hier te plaatsen), de fazant, de marter, de haas. En de vos.

En vanochtend, terwijl wij met een kopje koffie genoten van Vroege Vogels, heeft een ree ons weiland bezocht. Ook die werd vastgelegd door de camera. Reeën zien we op dit moment vrijwel dagelijks, met name ’s avonds. Dus op deze tijd van de dag zo dicht bij ons huis is wel bijzonder.

Heb jij nog dieren gezien?

De eerste tuindagen

  • Berichtcategorie:Tuin

De maand januari begon koud. Vorst. Sneeuw. De gure wind woei rond ons huis, maar niet meer door de kozijnen zoals vorig jaar. Dus binnen zaten we lekker warm. Te wachten op betere tijden.

Die kwamen al snel. De weersverwachting voor het weekend van 16 tot en met 18 januari zag er goed uit. Middagtemperatuur in de dubbele cijfers. We moesten onze kans grijpen. Daglicht! Buitenlucht! We gingen de tuin in!

Vorig jaar duurde het tot zaterdag 25 januari voordat we voor de eerste keer in de tuin aan de slag konden. Nu dus een weekje eerder.

We hebben een aantal klusjes opgepakt. Vriendin heeft de druif en de peer gesnoeid. Ook heeft ze de eerste perken opgeruimd en gewied.

Ik heb bij de druif en de peer extra geleidedraadjes gespannen. Eens kijken of we wat extra takken kunnen ontwikkelen om extra oogst binnen te halen

Dit weekend kwam ook de weckketel binnen, en we hebben een eerste lading weckpotten en weckflessen gehaald. Een van de lessen van vorig jaar was immers dat we beter na moeten denken over het verwerken van de oogst. Met deze ketel kunnen we bijvoorbeeld de druiven verwerken tot sap. Maar ook boontjes en peren en andere oogst wecken.

Verder heb ik hard gewerkt om de kas klaar te maken voor het nieuwe seizoen. Ik heb van binnen de lay-out aangepast (korter middenpad) om meer teeltoppervlak te krijgen. En de ramen zijn gezeemd, inclusief de ramen waar ik vorig seizoen niet meer aan toegekomen was. Nu alleen nog wat aarde aanvullen en bemesten, en de kas is klaar voor het nieuwe seizoen.

Ook heb ik rond het eerste teeltvak in de moestuin de meer-dood-dan-levende-en-sowieso-aartslelijke buxusstruiken uitgegraven. Je ziet ze linksboven op de foto op een grote stapel liggen. Dat worden een paar ritjes naar de stort. Nog drie teeltvakken te gaan…

En toen zat het weekend er alweer op. We hebben genoten van het buitenleven. Buiten koffie gedronken en geluncht. Uit de wind en in de zon op een bankje genoten van de eerste zonnestralen op ons gezicht. Het tuinjaar is begonnen!

Ben jij al bezig in jouw tuin?

Jaardoelen 2026

  • Berichtcategorie:Leven

Blue Monday 2026! De dag dat mensen zich realiseren dat de meeste goede voornemens alweer in rook zijn opgegaan, dat de wereld en je leven niet ineens miraculeus veranderd zijn in het nieuwe jaar (in elk geval niet ten goede), en dat het nog heel lang duurt voordat het voorjaar wordt. Kortom, niet de meest opwekkende dag van het jaar. Daarom al jarenlang voor mij het moment om juist wel vooruit te kijken naar mijn doelen voor dit jaar. En dit keer ook om even terug te blikken op mijn doel van het afgelopen jaar.

Terugblik 2025

Afgelopen jaar brak ik met mijn traditie van een opeenstapeling van concrete doelen. En had nog maar één doel. De lijn van ons nieuwe leven hier in Elders vasthouden. Uitbouwen. Met tijd voor de tuin, het verduurzamen en comfortabeler maken van ons huis. En met als randvoorwaarde dat we financieel niet ontsporen. Ook wilde ik gezond(er) leven. Met vooral meer ruimte voor rust en ontspanning, en minder stress en drukte.

Ik kijk wat dat betreft terug op een uitstekend 2025. We hadden een heel succesvol tuinseizoen. We hebben de eerste grote verduurzamingsstap gezet met de vervanging van alle kozijnen en ramen in ons huis.

Financieel zijn we zeker niet ontspoord, met een spaarpercentage van 50,2 procent. Mijn Financiële Systeem doet z’n ding. Ook heb ik in 2025 meer boeken gelezen. En minder televisie en vooral minder nieuws gekeken. Dat is ook allemaal goed voor de geestelijke gezondheid.

Minder tevreden ben ik over mijn bewegen en (in het verlengde daarvan) mijn gewicht. Ik hoopte dat de tuin mij voldoende beweging zou geven, maar die hoop was ijdel. En misschien is het leven ook iets te Bourgondisch…

In het verleden werd ik tussen Kerst en Oudjaar vaak een beetje melancholisch. Somber zelfs. Weer een jaar voorbij, de cijfertjes ontwikkelden zich positief, maar voor mijn gevoel was ik geen stap dichter gekomen bij het leven dat ik eigenlijk wilde. Sinds een paar jaar is dat gevoel heel anders. Eind 2023 was er de verwachting van alle nieuwe uitdagingen en de stap naar Elders, en eind 2024 sloten we een dynamisch jaar af waarin alles op z’n pootjes terecht kwam. En ook eind 2025 keek ik heel blij terug. Dit is het leven dat ik wil leiden. Hier wil ik nooit meer weg. Een heerlijk gevoel om te hebben.

Vooruitblik 2026

Mijn doel voor 2026 zal je na het voorgaande niet verbazen. Vooral doorgaan op de ingeslagen weg. Met de tuin, met ons huis, met dit leven. Samen met Vriendin en Doggy.

Wel heb ik op twee terreinen iets specifiekere doelen. Ik ga actief op zoek naar manieren om meer te bewegen en wil (moet) echt beter op mijn gewicht letten. Daar ben ik in december al mee begonnen (ja mensen, dat kan echt) en er zijn al een paar kilo af. Maar er mag echt nog wel wat meer af. Ik noem geen concreet getal, al heb ik dat wel in mijn hoofd.

Daarnaast mijn loopbaan carrière verzameling achtereenvolgende banen werkzame leven. Het afgelopen jaar heb ik geëxperimenteerd met de driedaagse werkweek, en dat is een blijvertje in de vakantieperiodes. En ik heb een extra lange kerstvakantie genomen. Ruim vier weken, vandaag (maandag 19 januari 2026) is mijn eerste werkdag in dit nieuwe jaar. Komend jaar wil ik bekijken hoe ik verder af ga bouwen. Werken voor het geld hoeft sowieso al niet meer, en er is een bijbaan om in elk geval het brein bezig te blijven houden. Mijn huidige werk is nog steeds erg leuk, we zitten in een groot verandertraject en ik verwacht veel veranderingen van binnen en van buiten in 2026. Maar ik denk wel na over hoe en wanneer ik af ga bouwen en echt ga stoppen.

Ik wil in elk geval tot en met januari 2027 voltijds blijven werken. Per 1 januari 2027 verwacht het ABP over te gaan naar het nieuwe pensioenstelsel. En om maximaal recht te hebben op compensatie moet ik per die peildatum voltijds werken….

Klaar met moeten

Vorig jaar schreef ik dat ik klaar was met ‘moeten’. Dat leidt immers alleen maar tot teleurstellingen. Daar heb ik nog veel over nagedacht. Bij de FIRE Meetup medio november had ik er nog een interessant gesprek over met een stel die ook op de FIRE-reis zijn. Voor mij is het de essentie van financiële vrijheid. Zo min mogelijk moeten, maar alles mogen. Heel veel kunnen. Ik kan niet anders dan constateren dat ik in 2025 hier mooie stappen in gezet heb. Voor 2026 hoop en wens ik dat ik op dezelfde manier door kan gaan op deze weg.

Financiële doelen

Nog een laatste dingetje over financiële doelen. Stel jezelf zeker geen concreet vermogensdoel. Dus niet ‘aan het eind van het jaar wil ik een vermogen van € 100.000 hebben’. Zeg hooguit iets over je eigen inleg of je spaarpercentage. Want op het rendement heb je als individu nul komma niks invloed. En naarmate je verder komt op je reis is het rendement van grotere invloed dan je inleg. Met een vermogensdoel organiseer je alleen maar weer een teleurstelling. En die zijn er al genoeg in het leven, daar hoef je zelf niet extra aan bij te dragen.

Ter onderbouwing mijn grafiek met mijn eigen inleg en de waarde van mijn beleggingsportefeuille. Op de inleg, de lichtgekleurde lijn, heb ik zelf invloed. De waarde, de donkerblauwe lijn, wordt door ‘de markt’ bepaald.

Wat moet jij allemaal van jezelf in 2026?

Geld terug naar Nederland

  • Berichtcategorie:Financiën

Meneer Elders heeft zijn geld teruggehaald naar Nederland. Dankzij een Tip van Tom. Nee, ik heb geen koffertje met zwart geld verplaatst van Zwitserland naar Nederland. Maar ik heb mijn spaargeld verplaatst.

Kritisch op sparen

Tot medio 2016 had Meneer Elders meer spaargeld dan beleggingen. Na de terugkeer uit het Verre Warme Land veranderde dat. Zodra we Huize Geldnerd gekocht hadden, vond er een strategiewijziging plaats. Sinds die tijd spaar ik alleen voor mijn voorzieningen, de potjes in mijn administratie. De rest van mijn beschikbare middelen worden besteed aan de aflossing van de hypotheek en (vooral) de inleg in mijn beleggingen.

Ik heb twee spaarrekeningen. Eentje bij mijn huisbank (sinds een jaar is dat ABN AMRO). Dat noem ik mijn Kleine Buffer. Hier staat maximaal een paar duizend euro, bedoeld om fluctuaties gedurende de maanden van het jaar op te vangen. Daarnaast is er de Grote Buffer. Die is bedoeld om wat meer rendement te maken, en staat dus niet bij een grootbank. De Grote Buffer omvat al mijn voorzieningen en reserves, de potjes in mijn administratie.

Maar ik heb wel wat eisen aan de Grote Buffer. Zo wil ik dat het risico gedekt wordt door het depositogarantiestelsel van Nederland of een ander (financieel) groot land. Dus geen Estland (klein land, veel banken en te dicht bij Rusland). En binnen de Europese Unie en de Eurozone. Dus ook geen Turkse banken en dergelijke.

Ook moet mijn geld direct en eenvoudig toegankelijk zijn. Dezelfde werkdag op mijn lopende rekening. Geen tussenpartijen. Ik heb geen zin in geklooi via Raisin of dat soort partijen.

Ik hoef dus echt niet de allerhoogste rente. Sparen is geen essentieel onderdeel van mijn vermogensopbouw. Maar ik wil eigenlijk wel een stukje hogere rente ontvangen dan bij een grootbank.

Spaarhistorie

Tot 2013 stond al het spaargeld van Meneer Elders bij zijn toenmalige huisbank, de Rabobank. Erg verstandig was dat niet. Want grootbank, en dus geen concurrerende rente. Maar Meneer Elders was gemakzuchtig, en misschien ook een beetje geschrokken door de problematiek van IceSave.

Dat veranderde uiteindelijk in oktober 2013. Toen opende ik een spaarrekening bij Nationale Nederlanden. Met destijds een concurrerende spaarrente van 1,95 procent, waar de Rabobank mij slechts 1,20 procent bood. Die rente ging uiteraard in de jaren daarna gestaag naar beneden, om uiteindelijk in de grote rentewoestijn van 2021 eerst naar 0,01 procent en daarna zelfs naar 0,00 procent te gaan.

Gelukkig was daar Lloyds Bank, waar ik in juni 2021 een rekening opende. Met maar liefst 0,30 procent rente. Ik verplaatste mijn spaargeld. En werd daarmee afhankelijk van het Duitse depositogarantiestelsel.

Ook de rente van Lloyds daalde in die periode, maar kwam nooit lager dan 0,05 procent. En begon in september 2022 weer te klimmen. Naar uiteindelijk (een korte periode) 3,00 procent in 2024.

Maar daarna was het feest ook alweer afgelopen. De rente bij Lloyds daalde gestaag mee met de rentedalingen van de Europese Centrale Bank, naar 1,50 procent in mei 2025. En aan het eind van het tweede kwartaal van 2025 constateerde ik al dat de rente bij Lloyds niet meer echt concurrerend was.

Gemakzuchtig als ik ben bleef ik nog wel even zitten. Maar toen Tom mij op 1 januari meldde dat de rente bij Ayvens Bank (voorheen Leaseplan Bank) op die dag verhoogd was naar 1,85 procent, vond ik het tijd worden om in beweging te komen. Ik checkte de vergelijkingssite en opende een spaarrekening bij Ayvens, en keerde daarmee terug van het Duitse depositogarantiestelsel naar het Nederlandse depositogarantiestelsel.

Veranderingen

Bij Lloyds Bank had ik een heel basale spaarrekening. Geen app, alleen toegankelijk via de webbrowser. Geen instant payments, dus mijn geld was vaak een dagje onderweg. Dat ben ik niet meer gewend, zelfs SAXO is tegenwoordig aangesloten op het instant payments netwerk. De rente werd bij Lloyds eenmaal per jaar uitbetaald.

Ayvens betaalt maandelijks de rente uit. En werkt voor bedragen tot en met € 25.000 met instant payments. Ik hoef dus niet meer tot lunchtijd op de volgende werkdag te wachten totdat mijn geld heen en weer geschoven is. En verder heeft Ayvens wel een app.

Aanmelden bij Ayvens

Aanmelden ging uiteraard volledig digitaal. Maar niet helemaal probleemloos. Gelukkig waren het wel probleempjes die ik zelf op kon lossen.

Bij het aanmaken van mijn account kreeg ik in de laatste stap een onbegrijpelijke foutmelding ‘AVR07’, zonder enige toelichting. De chatbot en de veelgestelde vragen op de website hadden ook geen idee wat dit was. Het bleek uiteindelijk te liggen aan een te lang en te ingewikkeld wachtwoord, gegenereerd door mijn strenge wachtwoordmanager. Een wachtwoord van 40 tekens met veel bijzondere karakters kon het systeem niet aan. Tssss….

Ook voor het checken van mijn identiteit had ik twee pogingen nodig. Eerst moest ik namelijk ‘popups’ toestaan voor de website van Ayvens. Dat stond nergens vermeld. En ja, ik ben één van die mensen die dat standaard niet toestaat. Ik haat popups.

Maar goed, dat is klein ongemak.

Sporen uitwissen

Inmiddels is al mijn spaargeld overgeboekt van Lloyds naar Ayvens. En de rekening bij Lloyds is opgeheven. De bijbehorende grootboekrekening in mijn GnuCash administratie is op ‘Hidden’ gezet. Ik ruim graag digitale sporen op. Ongebruikte rekeningen en accounts, weg ermee! Nu afwachten hoe lang deze nieuwe rekening weer standhoudt in mijn administratie…

Wel werd ik eerder deze week verrast door de e-mail nieuwsbrief van Ayvens. Dat vinkje was ik vergeten uit te zetten. In die nieuwsbrief nota bene een column van Mr. FOB van Financieel Onafhankelijk blog. Ik dacht dat alleen PorteRenee nog aan dat soort schnabbels deed…

Let jij een beetje op de rente op jouw spaargeld?