Voor mij telt het vierde kwartaal van een jaar (oktober – november – december) en het daaropvolgende eerste kwartaal van het volgende jaar (januari – februari – maart) als een stookseizoen. Administratief loopt het stookseizoen 2025-2026 dus van 1 oktober 2025 tot en met 31 maart 2026.
Geopolitiek
Het was me het stookseizoentje wel… Onze ketel snorde vrolijk verder en het was merkbaar behaaglijker door het triple glas. Maar de oorlog in het Midden-Oosten drukte ons nog eens met de neus op onze afhankelijkheid van dinosaurussap. We hebben er niet direct last van gehad. Maar met angst en beven kijk ik uit naar het aanbod voor de vernieuwing van ons energiecontract, ergens in juni.
Gasverbruik
In onderstaande grafiek zie je ons gasverbruik per maand in de afgelopen jaren. In het seizoen 2025-2026 verstookten we in elke maand minder gas dan in het seizoen 2024-2025. In totaal verbruikten we dit stookseizoen 1.171,4 m3 aardgas. In het vorige seizoen was dat 1.360,4 m3.
Nu zegt dat niet alles. Want hoe was de winter ten opzichte van eerdere jaren? Ik gebruik de gewogen graaddagen om aan te geven hoe streng of mild de winter was. De winter was iets milder dan vorig jaar.
De stookseizoenen tot en met 2023-2024 zijn in Huize Geldnerd. Het stookseizoen 2024-2025 en 2025-2026 was in Huize Elders.
Ik heb voor alle maanden van de stookseizoenen sinds 2017-2018 het gasverbruik en de gewogen graaddagen door elkaar gedeeld. Dat levert onderstaand beeld op. Hier zie je duidelijk het effect terug van het nieuwe triple glas. Ongeveer 10 procent minder gas per gewogen graaddag.
Van kubieke meters naar kWh
Ook deze keer reken ik om van de kubieke meters gas die wij verstoken naar de hoeveelheid kWh die nodig is om dezelfde hoeveelheid warmte te genereren. Hiervoor gebruik ik de factor 9,77 (wat ik misschien af wil ronden op 10, gewoon voor het gemak).
In ons tweede stookseizoen in Elders hebben we zoals gezegd 1.171,4 m3 gas verstookt. Dat zou dus neerkomen op 11.714 kWh.
Een warmtepomp heeft de eigenschap dat ‘ie meer warmte afgeeft dan hij aan energie verbruikt. Dat heet de Coëfficient of Performance (COP-waarde). Meestal ligt de gemiddelde COP-waarde tussen de 3,0 en 5,0. Dat betekent dat ik 2.340 – 3.900 kWh elektriciteit nodig zou hebben om de hoeveelheid warmte te genereren die we afgelopen jaar nodig hadden om ons huis te verwarmen. Dat is op basis van 2 winters.
Maar eerst gaan we verder isoleren. Want minder verbruiken is altijd prettig. Ik ben begonnen aan het inlezen op en gedetailleerder rekenen aan de vereisten voor een warmtepomp in Huize Elders. Maar dat rechtvaardigt een aparte blogpost. Liever denk ik goed na in plaats van overhaast te handelen.
Huize Elders ligt in het buitengebied. Het is een paar kilometer naar het dorp, over grotendeels onverlichte wegen. Op dagen dat ik naar kantoor ga ben ik ongeveer een kwartier onderweg (en drie dorpen verder) voordat ik een autosnelweg bereik. Ik geniet van de rust onderweg. En van alle dingen die ik zie in het licht van mijn koplampen. Vossen. Reeën. Hazen. Marters. En konijnen.
Vooral die laatste blijven meestal heel stil zitten. Midden op de weg. Starend naar mijn koplampen. Ik rem dan af. Als ik dichtbij kom huppelen ze wel verder. Soms pas als ik helemaal stilsta.
Het is natuurlijk ook een uitdrukking. Passief of afwachtend zijn. En zo voel ik mij ook een beetje in de huidige ‘energiecrisis’. De oorlog in het Midden-Oosten herinnert mij aan mijn afhankelijkheid. Van aardolie en aardgas, in dit geval.
Het regent analyses. Ramingen. Scenario’s. Voorspellingen. Speculaties. Er worden oproepen gedaan om zuinig te zijn en toch ook weer niet. Het kabinet hield in eerste instantie een weekje z’n rug recht maar de druk uit de Kamer neemt toe. De baas van De Nederlandsche Bank was er als de kippen bij om te vragen om loonmatiging om de inflatie in toom te houden. Goeroe’s als Geldsnor roepen op om NU (!!) te gaan isoleren, een warmtepomp te nemen en elektrisch te gaan rijden.
Allemaal dingen die ik aan het voorbereiden ben. Maar wel in mijn eigen tempo. Ik vind het nu juist niet het moment om overhaaste acties te ondernemen. Het was al vrijwel onmogelijk om de vakmensen te vinden die ik nodig heb. En die zullen nu helemaal niet meer bereikbaar zijn met alle mensen die wel in paniek gaan bellen om NU de dingen te doen waar je beter iets langer over na kunt denken.
Beter rustig blijven nadenken. Want een foutje is snel gemaakt, sommige keuzes zijn vrijwel onomkeerbaar, en écht verduurzamen doe je op het moment dat je significante keuzes maakt in je leven. Niet mijn woorden, wel die van een goeroe.
Wellicht huur ik straks CheesyFinance in om mijn thuisbatterij te installeren, als hij in de tussentijd zijn eigen huis er niet mee opgeblazen heeft… Maar voor de rest ga ik gewoon door in mijn eigen tempo. Al onthoud ik wel de (herhaalde) les van deze oorlog. Onafhankelijkheid is goed.
En ja, ik verwacht komend jaar meer te gaan betalen voor mijn energie. Dat kan ik me veroorloven, en ik ben me er pijnlijk van bewust dat dit niet voor iedereen geldt. Dus die mensen mogen van mij voorgaan.
Sinds 2019 neem ik jullie twee keer per jaar mee in een update over het saaiste en meest voorspelbare deel van de financiën van Meneer Elders. Ook na de verkoop van Huize Geldnerd en de aankoop van Huize Elders is er nog steeds een hypotheek.
Vol verbazing blijf ik kijken naar de huizenmarkt. Want meer huizen bouwen lukt niet. Maar het aantal huishoudens blijft groeien. Krapte en dus stijgen de prijzen. Van een ‘doorsnee inkomen’ kun je geen huis meer kopen. Dat lukt mij bijna 30 jaar geleden nog wel. Ingewikkeld….
Lineaire Hypotheek
De vaste lezers weten dat wij een lineaire hypotheek hebben. Die kenmerkt zich door elke maand dezelfde aflossing (hypotheekbedrag gedeeld door aantal maanden looptijd) en dus ook elke maand een lagere rente over het resterende uitstaande bedrag.
Dit in tegenstelling tot een annuïteitenhypotheek. Daar zijn de maandlasten elke maand hetzelfde. Aan het begin van de looptijd betaal je veel rente en weinig aflossing, en naarmate de looptijd vordert daalt het rentebedrag en stijgt de aflossing. We doen hier niet aan aflossingsvrije hypotheken, prima voor sommige mensen, maar daar heb ik een paar dure lessen mee geleerd.
Strategie
De afgelopen jaren hebben we in hoog tempo versneld afgelost via de sneeuwbalmethode. Je kunt er lang en breed over discussiëren of dat de meest winstgevende keuze is gegeven de lage rente die wij hebben (2,06% tot 2036) en het gemiddeld rendement op beleggingen, maar ik vind dat in onze situatie nog steeds de juiste keuze. Hoe lager de hypotheek, hoe lager onze maandlasten. En dat tikt dubbel aan als je niet meer werkt, want geld dat ik niet meer uitgeef hoef ik ook niet bij elkaar te sparen of te beleggen. Wij zijn dus nog steeds een trouw lid van de VVLM, de Vereniging Voor Lage Maandlasten.
De sneeuwbal is er nog steeds. Mijn spreadsheet berekent die maandelijks automatisch gebaseerd op mijn uitgangspunt (het bedrag van de eerste hypotheekbetaling eind 2016) en de huidige maandelijkse rente en aflossing. Een verdere extra aflossing doen we op dit moment niet.
Onze strategie is nog steeds simpel en doeltreffend. Onze totale maandlasten blijven gelijk, maar een steeds groter deel bestaat uit aflossing en een steeds kleiner deel bestaat uit rente.
Het begin
We vertrekken vanuit de situatie van ons huis toen we van start gingen. Dat zijn eigenlijk twee startsituaties: eind november 2016 en eind juni 2024. Eind 2016 hebben we Huize Geldnerd voor ongeveer 30 procent van de aankoopprijs met eigen geld gefinancierd. De rest werd ingevuld met de lineaire hypotheek.
In 2024 is Huize Elders voor iets meer dan 70 procent van de aankoopprijs met eigen geld gefinancierd. De hypotheek was slechts iets meer dan 25 procent. En om het helemaal realistisch te maken had het huis in de nieuwe situatie eigenlijk 25 procent lager moeten zijn. Maar dat werd me te ingewikkeld in de spreadsheet…
Waar staan we nu?
In onderstaande grafiek zie je hoe de verschillende onderdelen van onze maandlasten zich ontwikkelen. Geen extra aflossing meer, alleen nog reguliere aflossing en sneeuwbal. En rente. Een steeds groter percentage aflossing, en steeds minder rente. Van elke euro die we in de hypotheek steken gaat inmiddels 86,1 cent naar ons vermogen. En nog maar 13,9 cent naar de bank. Terwijl onze totale maandlasten gewoon constant blijven.
Het wonder van de sneeuwbal blijft ook mijzelf verbazen. Erover lezen is toch echt anders dan het voor je eigen ogen zien gebeuren. Je ziet de grafiek gewoon exponentieel worden, het lijntje gaat steeds steiler omhoog. We hebben na de aankoop van Huize Elders de draad gewoon weer opgepakt, al gaat het lijntje iets minder steil omhoog door het ontbreken van de extra aflossing. Maar elke maand wordt de sneeuwbal groter. Zoals het hoort met een sneeuwbal. De maandelijkse sneeuwbal is al anderhalf keer de reguliere aflossing. In minder dan 10 jaar.
Inmiddels lossen we weer elke maand 1,07 procent van de resterende hypotheek af. Dat percentage stijgt gestaag, een jaar geleden was het nog 0,93 procent. En je ziet het verschil met de situatie tot eind 2023, toen we bij Huize Geldnerd naast de sneeuwbal ook nog een extra aflossing van € 1.000 per maand deden.
De totale aflossing bedraagt inmiddels 63,3 procent van de oorspronkelijke hypotheek (najaar 2025: 60,9%). En de huidige loan-to-value ratio (LTV) bedraagt 24,1 procent.
In onderstaande grafiek zie je de ontwikkeling van de LTV sinds de aankoop. De piek begin 2017 kwam uiteraard doordat onze eerste WOZ-waarde lager was dan de aankoopprijs. De grotere dalingen in 2017 komen door de eerste extra aflossingen, het jaarlijkse sprongetje naar beneden is het moment dat ik een nieuwe WOZ-waarde gebruik om de LTV te berekenen.
Ook in 2025 zie je die piek. Want lagere WOZ dan aankoopprijs. Niet onverwacht en ook niet erg. Maar het fijne blijft toch nog steeds de gestaag dalende lijn… Een steeds kleiner deel van het huis is schuld, een steeds groter deel is vermogen. En begin 2026 zie je weer een sprongetje naar beneden dankzij de nieuwe WOZ-waarde.
Om de voortgang verder te visualiseren heb ik de plaatjes met de stand van zaken van juni 2024 en nu nog even naast elkaar gezet. De aflossingen zijn inmiddels duidelijk zichtbaar. Je ziet ook duidelijk dat de extra aflossing, de ‘sneeuwbal’, groter is dan de reguliere aflossing. We hebben sinds juni 2024 dan ook al 13,0 procent van de hypotheek afgelost.
Prognose
Uiterlijk medio 2033 verwachten we hypotheekvrij te zijn. Dat is nog steeds ruimschoots voor het aflopen van de rentevaste periode, die loopt tot eind 2036.
En het is ook een uiterste datum. Het wordt steeds waarschijnlijker dat we de resterende hypotheek op enig moment in één keer aflossen. Onze rente is nog steeds lager dan de huidige marktrente, dus de bank zou daar geen enkel bezwaar tegen hebben.
In onderstaande grafiek geeft de blauwe stippellijn het oorspronkelijke aflossingsschema van onze hypotheek weer, de situatie waarin we braaf elke maand zouden betalen wat de bank ons vroeg. De lichtblauwe lijn is de werkelijke restwaarde van onze hypotheek, de gele stippellijn is de prognose als we volgens de huidige sneeuwbalstrategie doorgaan. En die zie je medio 2033 mooi op nul uitkomen. De verticale zwarte lijnen markeren de maanden waarin ik een hypotheekblog heb geschreven.
En zelfs nu geldt nog de gebruikelijke disclaimer dat het leven altijd anders kan gaan dan je van plan bent! Maar dat schreef ik in alle vorige hypotheekupdates ook, en vooralsnog zijn we weer een half jaar dichter bij een hypotheekvrij leven. En ruim zeven jaar dichter bij een hypotheekvrij leven dan in mijn eerste hypotheekupdate.
Toen we twee jaar geleden Huize Elders overnamen, namen we voor een klein bedrag ook een grote verzameling tuingereedschap over. En nog een paar andere dingen. Zo was daar een aanhangwagen, onmisbaar om de grote hoeveelheden niet te composteren afval af te voeren naar ‘de stort’. En een ongeveer zeven meter lange telescoopsteel met aan de ene kant een bezem, en aan de andere kant een aansluiting voor een tuinslang en een reservoir.
Ik ging er van uit dat die niet bedoeld was om van ruime afstand mijn auto te wassen, dus vroeg ik aan de vorige eigenaar waar dat ding wél voor bedoeld was. Het antwoord was eenvoudig, namelijk om de zonnepanelen te wassen. Het reservoir was bedoeld voor schoonmaakmiddel. En zo kon je vanaf een ladder tegen de dakgoot overal bij.
Ik dacht er het mijne van en vergat het ding. Hij hing lekker uit het zicht in de nok van onze schuur. En daar lag ‘ie niet in de weg.
Maar recent zag ik dat een aantal van onze zonnepanelen wel erg groen begon uit te slaan. Met name aan de onderzijde van de panelen. En ik dacht ineens weer terug aan ‘het ding’. De megalange telescoopsteel met bezem en reservoir voor schoonmaakmiddel.
Dus recent op een zaterdag moest het er maar eens van komen. De ladder kwam uit de schuur. En de telescoopsteel. En de fles ecologisch verantwoord schoonmaakmiddel dat ik ook gebruik om de ramen van de kas te wassen. En ik ging aan de slag.
Heel eerlijk: dat viel me nog niet mee. Zeven meter telescoopsteel is best zwaar, zeker als je op een ladder staat. Maar het werkte wel. Aan het eind van de middag blonken de zonnepanelen als nieuw. Daags erna lag de piekproduktie van de schone zonnepanelen ongeveer 15 procent hoger dan vuile panelen. Ik besloot dat ik daar in elk geval deels aan had bijgedragen. En ik had spierpijn in mijn armen.
Ik heb de gelegenheid ook gebruikt om de dakgoten leeg te scheppen. Die lagen vol met bladeren en troep. Alleen de dakgoot aan onze noordgevel moet ik nog doen, want daar liggen uiteraard geen zonnepanelen. Klusje voor dit weekend.
Meneer Elders heeft zelden ergens recht op. En dat is ook terecht. Ons inkomen en ons vermogen zijn hoog genoeg om de dingen die wij willen zelf te bekostigen. En dan hoef ik niet zo nodig te profiteren van de overheidsruif. Laat dat geld maar gebruikt worden voor mensen die het harder nodig hebben.
Maar nu heb ik toch een uitzondering gemaakt. Want in het laatste kwartaal zijn al onze kozijnen, deuren en ramen vervangen. In de nieuwe kozijnen hebben we overal triple glas laten plaatsen. Een stevige investering die meteen een positieve invloed heeft op de hoeveelheid aardgas die we nodig hebben om Huize Elders in de winter te verwarmen. En een eerste stap in de verduurzaming.
Al aan het begin van het proces wees de aannemer ons op de subsidie-mogelijkheden. Met deze isolatiemaatregel zouden we namelijk recht hebben op ISDE-subsidie. In eerste instantie nam ik dat voor kennisgeving aan. Maar toen we de offerte eenmaal ontvangen hadden en van de schrik bekomen waren en getekend hadden werd ik toch nieuwsgierig. Dus ging ik eens kijken op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) welk bedrag dat op kon leveren. Ik ben overigens benieuwd welke ambtenaar die pretentieuze naam voor die overheidsdienst verzonnen heeft…
Het bedrag viel me niet tegen. Ik ging uit van een paar honderd Euro. Maar met onze hoeveelheid glas, ruim 20 m2, bleek het te gaan om ruim € 2.200. Dat vonden Vriendin en ik wel de moeite waard.
Inmiddels zijn alle laatste opleverpuntjes afgehandeld en hebben we de factuur helemaal betaald. Afgelopen weekend ben ik er dus even voor gaan zitten en heb de subsidie-aanvraag ingediend (je moet onder andere betaalbewijzen aanleveren, vandaar dat we moesten wachten). Ik had me daar goed op voorbereid en had alle documenten netjes bij elkaar bewaard in mijn digitale archief.
Gelukkig had ik mij vooraf ingelezen in wat je allemaal nodig hebt voor de aanvraag. Want de RVO wil ook foto’s zien van de werkzaamheden. Dus had ik driftig met mijn smartphone lopen knippen terwijl de aannemer bezig was. Omdat ik alles klaar had staan kostte de aanvraag maar een kwartiertje. De moeite waard voor zo’n bedrag.
En nu maar afwachten. Als we de subsidie krijgen dan gaat die in de pot voor de verdere verduurzaming van huize Elders. Mooi meegenomen. Krijgen we een extra stukje terug van al die belastingen die we betalen.
In mijn schrijfsels over energie focus ik heel erg op het gasverbruik. Dat heeft alles te maken met het nog-niet-zo-duurzame Huize Elders. Het gasverbruik (en de bijbehorende belastingen en vaste kosten) vormen het leeuwendeel van onze energiekosten.
Maar het elektriciteitsverbruik behoeft ook nadere studie. Want de wereld elektrificeert en wij moeten mee. Dus is het goed om te weten hoe wij ervoor staan.
Zonnepanelen
Nu verkeren wij in de omstandigheid dat we een huis met zonnepanelen kochten. In totaal bijna 8.000 Wp. In de praktijk heeft ons persoonlijke zonnepark sinds de installatie in september 2020 gemiddeld zo’n 6.000 kWh per jaar opgewekt.
Percentage zelfverbruik
In het verleden maakte het niet uit welk deel van je zelf opgewekte stroom je zelf verbruikte. Het overschot leverde je terug aan het energienet en de euro’s stroomden binnen, met dank aan de salderingsregeling.
Maar goed, mede dankzij deze regeling werden zonnepanelen populair en leverden we teveel terug. Vervelend voor het stroomnet en voor de leveranciers, die ons wel moesten betalen voor al die kWh-tjes. Dus betalen we nu vrijwel allemaal terugleverkosten. En wordt de salderingsregeling in 2027 afgeschaft tenzij de politiek weer eens van gedachten verandert.
Daarmee wordt het belangrijker om een zo groot mogelijk deel van onze zelf opgewekte stroom ook zelf te verbruiken. In deze mooie blogpost van de Datadame las ik de eenvoudige formule om mijn percentage zelfverbruik te berekenen. Daarvoor heb ik nodig de door onze zonnepanelen opgewekte hoeveelheid energie (die ik kan zien in de app van mijn zonnepanelen en op mijn eigen HomeAssistant server) en gegevens over de teruglevering aan het energienet. Die laatste houdt onze digitale elektriciteitsmeter bij. Elke maand noteer ik die standen in mijn spreadsheet, en onze P1-meter geeft die ook door aan mijn eigen HomeAssistant server. Ik heb dus alle gegevens die ik nodig heb om dit te berekenen.
Over heel 2025 kwamen we uit op een zelfverbruik van 20,3 procent. Volgens Milieu Centraal verbruikt de gemiddelde Nederlandse zonnepanelenbezitter ongeveer 30 procent van de opgewekte zonne-energie zelf. Daar zitten wij dus iets onder. We gebruiken gewoonweg te weinig stroom in Huize Elders…
Stroomverbruik
Koelkast, vriezer, verlichting, mijn server, dat is allemaal vast verbruik. Al onze verlichting is LED, het merendeel zit op slimme stekkers en is geprogrammeerd op vaste tijden. Daar is niet zo heel veel meer aan te optimaliseren. We koken ook elektrisch, en het warme water in de keuken komt van een Quooker.
Gedurende het afgelopen jaar waren we gemiddeld drie dagen per week allebei niet thuis. We hebben beide een vierdaagse werkweek, en ik heb minstens één vaste thuiswerkdag. Er zijn dus vier dagen per week waarop we ons stroomverbruik kunnen optimaliseren. Nu hebben we slechts beperkte beïnvloedingsmogelijkheden. De wasmachine. De afwasmachine. Misschien het opladen van onze telefoons en tablets. Vriendin en ik zijn allebei nog uit het tijdperk dat stroom gewoon uit de muur kwam zonder dat je erover na hoefde te denken. Dus dat ‘bewust bezig zijn met stroomverbruik’ zit niet echt in ons systeem.
De echte grootverbruikers zouden een warmtepomp en een elektrische auto zijn. Dan zouden we echt iets te sturen hebben. Dat komt wel. Maar nu nog niet.
Bij het NIBUD zie ik dat een tweepersoonshuishouden gemiddeld 2.550 kWh per jaar verbruikt. Daar zitten wij fors boven. Maar we hebben dan ook geen ‘gemiddeld’ huis. Dus net als CheesyGoulash heb ik mij maar eens gebogen over de CBS-dataset ‘Energieverbruik woningen; woningtype, oppervlakte, bouwjaar en bewoning’. Daar zie ik dat een tweepersoonshuishouden in ons soort en oppervlakte woning in 2024 in totaal gemiddeld 4.200 kWh elektriciteit verbruikte. Daar zitten wij dan weer onder.
Nu zal een deel van die huishoudens wel een warmtepomp en/of elektrische auto hebben (en dat gemiddelde dus een beetje opkrikken. Maar ons stroomverbruik is niet bijzonder op dit moment.
Ik vermoed overigens dat ons hogere stroomverbruik in 2025 mede te danken is aan de niet-zo-zuinige diepvries in de garage. Die hebben we in augustus aangeslingerd om onze moestuinoogst te herbergen… Want verder is er hier in huis niks veranderd eigenlijk.
Ongeveer begin november is het laatste triple glas geplaatst in ons huis. Behalve een dakraam en twee ramen in de logeerkamer (HR++ glas van minder dan drie jaar oud) zijn alle ramen en deuren nu voorzien van nieuwe kozijnen met triple glas.
En uiteraard ben ik benieuwd naar de effecten van deze investering op ons gasverbruik. Daar kan ik pas echt iets van zeggen na dit stookseizoen, maar een eerste indicatie heb ik al wel. Al jarenlang voer ik mijn meterstanden in bij mindergas.nl. Dat geeft mij allerlei inzichten en vergelijkt ons verbruik met anderen.
Bij de start van het stookseizoen heb ik laten zien hoe ik reken met de gewogen graaddagen. Dat kun je ook per maand doen. In onderstaande grafiek zie je de kubieke meters gas per gewogen graaddag voor de jaren 2024 en 2025 en voor de maanden november en december. En dat zijn mooie cijfers. In november 2025 gebruikten we 14,0 procent minder gas per gewogen graaddag ten opzichte van een jaar eerder. In december was dat zelfs 21,9 procent minder.
Procentueel is de besparing zelfs nog iets groter, als ik het gasverbruik voor warm water er van af zou trekken en alleen rekening zou houden met het gas dat we verstoken voor de verwarming. Maar dat houd ik niet apart bij. MinderGas schat dat dit bij ons 14,8 m3 per maand is.
Hogere energiebelasting op gas in 2026
De energiebelasting op gas is per 1 januari 2026 omhoog gegaan, las ik in een mail van mijn energieleverancier. Voor elke kubieke meter gas betaal je in 2026 iets meer belasting. Het tarief energiebelasting gas 2025 was € 0,69957 per m3. Het tarief energiebelasting gas 2026 is € 0,72680 per m3. Een verschil (inclusief BTW) van + € 0,02722 per m3. Nu lijkt 2,7 cent niet heel veel, maar als je bedenkt dat wij in het eerste jaar in Elders ongeveer 1.500 m3 gas verstookt hebben dan is het toch ongeveer € 41 op jaarbasis. Weliswaar daalt de energiebelasting op stroom met 1,2 cent per kWh, maar omdat wij netto terugleverancier zijn merken we daar niks van. En ook de netbeheerkosten gaan iets omhoog.
Het eerste deeltje van de besparing op gas door triple glas raken we dus kwijt aan extra belastingen. Maar ja, dat motiveert weer om verder te gaan met isoleren op weg naar een gasvrij huis. En dat lijkt me nou ook precies de bedoeling.
Brievenbus
Overigens had de plaatsing van de nieuwe kozijnen en deuren nog een ander effect. Wij waren even vergeten dat we in de nieuwe buitendeur geen brievenbus wilden. Want tochtgat. Toen die deur geplaatst werd hebben we met spoed nog een brievenbus besteld. Die we aan de straat geplaatst hebben. Is ook fijn voor de postbode, die kan nu de schaarse papieren post die wij nog krijgen erin gooien vanuit z’n auto en hoeft niet meer uit te stappen om naar onze voordeur te komen. Ik ben benieuwd hoe lang die brievenbus in Nederland nog functioneel gaat zijn.
Kijk jij ook naar de effecten van verduurzamingsmaatregelen in jouw huis?
Je woning verduurzamen. Of een heel nieuw heel duurzaam huis kopen of bouwen. Dat zijn zo’n beetje de opties van een huiseigenaar anno 2025.
Huize Elders is niet het meest duurzame huis op deze planeet. Een oude kern van eind negentiende eeuw, met dikke muren (30 centimeter). Een aanbouw uit 1986, met na-geïsoleerde spouwmuren. En een aanbouw uit 1997, ook na-geïsoleerd. Dat laatste deel heeft een redelijke dak-isolatie, het oude deel heeft volgens onze informatie (vrijwel) niks. Het oude deel van de boven-etage is afgetimmerd met een klassiek schrootjesplafond. Als we dat weg zouden halen, dan kijken we zo tegen de panlatten en de dakpannen aan. Nu is het dak nog prima, volgens de dakdekker die een lekkage aan één van onze dakkapellen herstelde. Dus alles (inclusief zonnepanelen) eraf halen en een compleet nieuw dak erop leggen zit niet echt in onze plannen. Dat betekent dat we van binnenuit aan de slag moeten.
Hoe te verwarmen?
Bij de start van het vorige stookseizoen heb ik jullie meegenomen in de verzameling aan verwarmingselementen die hier in huis hangen, van middeleeuwse radiatoren tot hypermodern design. Aangestuurd door een slimme-maar-niet-zo-slimme thermostaat (die met wat moeite nog wel aan HomeAssistant te knopen was) en een traditionele gasgestookte CV-ketel uit 2014.
Recent heb ik jullie meegenomen in de start van het nieuwe stookseizoen. Daarbij heb ik jullie meegenomen in de resultaten van het vorige stookseizoen, en merkte ik terloops op dat we ook nog een inbouw-gashaard in de woonkamer hebben. Die heeft in januari een goede onderhoudsbeurt gehad. Was nodig, maar bedrijfjes die dat doen zijn tegenwoordig niet meer zo eenvoudig te vinden. In het laatste deel van de winter hebben we dus nog wel een aantal keren gezellig bij de haard kunnen zitten. En de afgelopen maand ook al. Haard aan, boekje erbij, glaasje whisky onder handbereik, Doggy op schoot, en het plaatje is compleet.
Afgelopen winter hebben we (via de gemeente) ook een keer een energie-adviseur op bezoek gehad. De vraag hoe we in de toekomst ons huis gaan verwarmen is daarbij het lastigste. Verwarming met airconditioning zie ik niet zitten, de ruimtes in ons huis zijn vrij laag en ik wil die lelijke bakken niet in het zicht hebben. En aan een warmtepomp moet ik nog eens goed gaan rekenen met de stookgegevens.
Isolatieplannen
Isolatie is no-regret, zei de energie-adviseur. Daar heb je iets aan ongeacht de toekomstige verwarmingskeuze. De muren zijn dik genoeg danwel na-geïsoleerd. Blijft over: het dak en de ramen.
De ramen? Jawel…. We hebben een allegaartje aan kozijnen. Sommige vermoedelijk 75 jaar oud. Wel allemaal dubbel glas, maar dat is voor het merendeel ook minimaal 30 jaar oud. En doet dus niet zoveel meer. Alleen in de logeerkamer op de eerste etage aan de westkant zitten gloednieuwe kozijnen met HR++-glas uit 2022. Op hele warme en hele koude dagen doen we de luiken aan de westkant van het huis dicht. Dat scheelt een boel.
Maar veel kozijnen in het huis zijn gewoon op, en het dubbele glas ook. Op diverse plekken is er behoorlijke houtrot. Bij noordenwind hadden we afgelopen winter ‘natuurlijke ventilatie’ via de kozijnen aan de noordzijde van de woonkamer, de oudste van het hele huis. Daar valt nauwelijks tegenop te stoken. En ook de deuren en het hang- en sluitwerk zijn niet echt (echt niet) meer van deze tijd. De onderste helft van de voordeur bestaat uit één enkel paneel, een koudebrug van jewelste.
De ramen en deuren
Maar wat te doen? Vakmensen zijn moeilijk te vinden. Uiteindelijk kwamen we via-via-via bij een timmerbedrijf terecht waar we na een goed gesprek ook een goed gevoel bij hadden. En we namen een drastische stap. We laten alle kozijnen en alle buitendeuren vervangen. In de kozijnen komt triple glas. Horren en ventilatiekasten. Alles afsluitbaar. De deuren met driepuntssluitingen. Allemaal maatwerk, kersvers uit de eigen fabriek van het timmerbedrijf. En de schilder komt er meteen achteraan om al die kozijnen strak in de lak te zetten.
Dit najaar nog gaat het gebeuren, alles is opgemeten en de technische tekeningen zijn gemaakt en door ons geaccordeerd, en de productie is bijna klaar. Dat betekent dat we hopelijk dit stookseizoen gaan profiteren van de effecten.
Dakisolatie
Deze winter willen we beginnen met de dakisolatie. Eerst in mijn (kleine) kantoortje. En als dat werkt stapsgewijs door naar logeerkamer, overloop, slaapkamer en badkamer. Die laatste wordt een dingetje, want eigenlijk aan vervanging toe. Vriendin stoort zich er mateloos aan, ik ben iets meer relaxt. Het werkt.
Voor die isolatie moet ik nog even op onderzoek uit. De bovenetage is nu afgetimmerd, boven het plafond zit nog een behoorlijke loze ruimte. We zijn benieuwd wat we daar aantreffen. Regelmatig horen we er iets scharrelen. Liefst willen we de bovenruimte open houden. Een hoge nok, isolatieplaten tegen het dak, klaar. Maar dat gaat allemaal ook afhankelijk zijn van wat we aantreffen als we de schrootjes (jawel… schrootjes…) weg gaan breken. Zo vermoeden we weten we vrijwel zeker dat de muren niet doorlopen tot in de nok. Daar moeten we dus iets op verzinnen.
Ook op de beneden-etage is er nog iets te winnen aan dakisolatie. In een deel van het huis heeft de eerste etage geen betonvloer, maar hout op balken. Als er ergens een plafond opengaat dan gaan we daar ook isolatie tussen stoppen.
Wat te doen?
Het is vooral de verwarmingsvraag die ons bezighoudt. Kan een warmtepomp voldoende kWh leveren, en krijgt het allegaartje aan huidige radiatoren die kWh aan warmte onze kamers in? Ik weet het gewoonweg nog niet. We gaan het gewoon stapje voor stapje doen. Eerst beter isoleren, en kijken wat de effecten daarvan zijn. Ondertussen kan de alternatieve verwarmingstechnologie zich lekker nog even ontwikkelen. Als ons huis en wijzelf er klaar voor zijn, is de technologie dat hopelijk ook.
Sinds Geldnerd veranderde in Meneer Elders is hij ernstig ontspoord. Hij steekt liever zijn vingers in de aarde dan dat hij blogjes schrijft. Besteedt meer tijd aan zijn tomaten en pepers dan aan zijn spreadsheets. Een schande is het.
Eén van de slachtoffers is het bijhouden van het energieverbruik. De meterstanden worden gelukkig dagelijks bijgehouden door HomeAssistant. En maandelijks neem ik ze nog even op voor mijn spreadsheet. Maar sinds de start van het vorige stookseizoen heb ik er niet meer over geschreven. Ik heb het stookseizoen zelfs nooit officieel afgesloten. Dat deden we overigens ergens begin april, als ik naar mijn meterstanden kijk.
Maar inmiddels is het alweer tijd voor de start van het stookseizoen 2025-2026. Tijd dus om jullie mee te nemen in het vorige stookseizoen en in onze gedachten bij het komende stookseizoen. Tijd voor een inhaalslag.
We zijn afgelopen zomer overgestapt van Greenchoice naar ENECO. Het verlengaanbod van Greenchoice was gewoonweg niet aantrekkelijk voor ons. Ook daar heb ik niet over geschreven. Te druk in de tuin.
Het was even wennen
Vorig jaar duurde het even voordat we alles naar tevredenheid ingeregeld hadden. De niet-zo-slimme-thermostaat van Honeywell had z’n eigen ideeën over temperaturen. Na wat experimenteren kwamen we erop uit dat 18 graden Celsius (volgens de thermostaat) echt wel aangenaam te noemen was.
De thermostaat beweerde ook dat ‘ie zelf kon bepalen wanneer te starten met verwarmen, zodat het huis op een aangename temperatuur zou zijn als onze wekker om 06.15 uur gaat. Maar nadat we enkele nachten op rij om 03.30 uur gewekt waren door tikkende en loeihete verwarmingsleidingen, hebben we die optie toch maar weer uitgezet. Met een beetje experimenteren kwamen we erop uit dat een half uurtje voorverwarmen genoeg was. Een nieuw huis, je moet het altijd even leren kennen.
De CV-ketel stond ook nog ingesteld op een watertemperatuur van 85 graden Celsius. Dat hebben we teruggebracht naar 65 graden Celsius. En het huis bleef aangenaam warm.
Gasverbruik
In onderstaande grafiek zie je ons maandelijkse gasverbruik voor de jaren 2022 en 2023 (in Huize Geldnerd), en voor de periode juli 2024 tot en met augustus 2025 (in Huize Elders). Het was geen extreem koude winter, al zie ik wel dat het aantal graaddagen in Elders iets hoger is dan in Geldnerd City. Stad aan de kust versus platteland in het binnenland. Maar je ziet vooral dat we veel meer gas nodig hebben om Huize Elders warm te houden.
Dat hogere gasverbruik is niet heel verwonderlijk. Een groter huis, vrijstaand, van verschillende kanten vol op de wind, dubbel-glas-op-leeftijd met natuurlijke ventilatie langs de kozijnen, en gebrekkige dakisolatie. Als ik dat zo op een rijtje zet dan valt het verbruik nog wel mee.
Stookseizoenen en graaddagen
Tijd voor een kleine rekenexercitie. Daarbij ga ik er voor het gemak van uit dat een stookseizoen altijd bestaat uit het laatste kwartaal (Q4) van een jaar, en het eerste kwartaal (Q1) van het daarop volgende jaar.
En ik neem daarbij ook mee het begrip gewogen graaddagen. Want alleen kijken naar het gasverbruik geeft niet het juiste beeld. Ik moet ook de invloed van het weer meenemen om een realistisch beeld te krijgen van de kosten van het verwarmen van onze woning.
Ik heb voor alle maanden van de stookseizoenen sinds 2017-2018 het gasverbruik en de gewogen graaddagen op een rijtje gezet. Dat levert onderstaand beeld op. De stookseizoenen tot en met 2023-2024 zijn in Huize Geldnerd. Het stookseizoen 2024-2025 was in Huize Elders.
Dit bevestigt het beeld dat Huize Elders iets meer moeite heeft om warm te blijven. Ik ben benieuwd wat in het komende stookseizoen het effect wordt van de nieuwe kozijnen en de ramen met triple glas. Ga ik dat terugzien? En ja, er moet iets met de dakisolatie…
Maandelijkse energielasten
Het waren dynamische jaren op de energiemarkt. Er was de chaos die ontstond na de Russische inval in Oekraïne, die de prijzen omhoog joeg. Er was het succes van de zonnepanelen op vele daken, die maakt dat de meeste bezitters van zonnepanelen inmiddels terugleverkosten betalen. En er is de overheid, die met een hogere belasting op het een en een lagere belasting op het ander probeert om ons gedrag te beïnvloeden.
Ik zie dat ons elektriciteitsverbruik vrij constant is door de jaren heen. Het gasverbruik fluctueert met het weer en met de maatregelen die we nemen. En de belasting fluctueert met de grillen van de politiek…
In onderstaande grafiek zie je wat onze energieverbruik elk jaar gemiddeld per maand gekost heeft, Ik heb de jaarbedragen bepaald door de maandelijkse voorschotten en de eindafrekeningen bij elkaar op te tellen, en dan te delen door 12. Het gaat dus om elektriciteit, gas, en alle belastingen en netwerkkosten en leveringsshit en al die andere posten op de energiefactuur bij elkaar.
* 2025 tot en met september
Je ziet hier dat wij in 2022 schandalig geprofiteerd hebben van de maatregelen van onze overheid. Het jaar 2024 was duur, vooral door de niet goedkope energie in ons tijdelijke huisje. Maar ook door het te hoge termijnbedrag van Greenchoice, we kregen in 2025 bijna € 900 terug bij de jaarafrekening.
Van kubieke meters naar kWh
Meneer Elders is natuurlijk een fossiel door nog steeds fossiele brandstoffen te verstoken. Ooit zullen ook wij van het gas af moeten, en ons huis op een andere manier moeten verwarmen. Zeer waarschijnlijk met elektriciteit en met een warmtepomp.
Ik ben dus maar eens gaan omrekenen van de kubieke meters gas die wij verstoken naar de hoeveelheid kWh die nodig is om dezelfde hoeveelheid warmte te genereren. In navolging van LuxeOfZuinig gebruik ik hiervoor de factor 9,77 (wat ik misschien af wil ronden op 10, gewoon voor het gemak).
In ons eerste jaar in Elders hebben we net iets minder dan 1.500 m3 gas verstookt. Dat zou dus neerkomen op 14.655 – 15.000 kWh.
Wat zou dat betekenen bij een warmtepomp? Die heeft de eigenschap dat ‘ie meer warmte afgeeft dan hij aan energie verbruikt. Dat heet de Coëfficient of Performance (COP-waarde), lees ik bij de Consumentenbond. Meestal ligt de gemiddelde COP-waarde tussen de 3,0 en 5,0. Dat betekent dat ik 3.000 – 5.000 kWh elektriciteit nodig zou hebben om de hoeveelheid warmte te genereren die we afgelopen jaar nodig hadden om ons huis te verwarmen. Maar goed, dat is op basis van 1 winter.
De komende periode ga ik me wel eens verder verdiepen in warmtepompen. Want ooit zullen we iets moeten met de verwarming van Huize Elders…
Tenslotte
Op 17 september in de avond hebben we even een uurtje de gashaard aangestoken. Een beetje voor de gezelligheid, maar ook omdat het in huis wat kil begon te worden. Gelukkig werd het daarna nog weer een aantal dagen mooi nazomerweer.
Maar nu is het zover. Het stookseizoen is begonnen. We hebben de automatische thermostaat weer ingeschakeld. Er wordt weer automatisch verwarmd als de binnentemperatuur onder onze acceptatiegrens daalt. Er stromen weer grotere hoeveelheden aardgas onze CV-ketel in. Winter is coming…
Sinds 2019 neem ik jullie twee keer per jaar mee in een update over het saaiste en meest voorspelbare deel van de financiën van Meneer Elders. Ook na de verkoop van Huize Geldnerd en de aankoop van Huize Elders is er nog steeds een hypotheek. En omdat ik nou eenmaal houd van tradities, blijft de halfjaarlijkse Hypotheekupdate in stand. Zo lang als er nog een hypotheek is, tenminste…
Lineaire Hypotheek
De vaste lezers weten dat wij een lineaire hypotheek hebben. Die kenmerkt zich door elke maand dezelfde aflossing (hypotheekbedrag gedeeld door aantal maanden looptijd) en dus ook elke maand een lagere rente over het resterende uitstaande bedrag.
Dit in tegenstelling tot een annuïteitenhypotheek. Daar zijn de maandlasten elke maand hetzelfde. Aan het begin van de looptijd betaal je veel rente en weinig aflossing, en naarmate de looptijd vordert daalt het rentebedrag en stijgt de aflossing. We doen hier niet aan aflossingsvrije hypotheken, prima voor sommige mensen, maar daar heb ik een paar dure lessen mee geleerd.
Strategie
De afgelopen jaren hebben we in hoog tempo versneld afgelost via de sneeuwbalmethode. Je kunt er lang en breed over discussiëren of dat de meest winstgevende keuze is gegeven de lage rente die wij hebben (2,06% tot 2036) en het gemiddeld rendement op beleggingen, maar ik vind dat in onze situatie nog steeds de juiste keuze. Hoe lager de hypotheek, hoe lager onze maandlasten. En dat tikt dubbel aan als je niet meer werkt, want geld dat ik niet meer uitgeef hoef ik ook niet bij elkaar te sparen of te beleggen. Wij zijn dus nog steeds een trouw lid van de VVLM, de Vereniging Voor Lage Maandlasten.
Naast de maandelijks groeiende sneeuwbal deden wij voor Huize Geldnerd ook elke maand een extra aflossing van € 1.000. Gewoon, omdat het kon. En de hypotheekverstrekker incasseerde natuurlijk elke maand keurig de reguliere rente en aflossing. Beide componenten werden elke maand weer een stukje lager, het mooie effect van versneld aflossen op een lineaire hypotheek.
De sneeuwbal is er nog steeds. Mijn spreadsheet berekent die maandelijks automatisch gebaseerd op mijn uitgangspunt (het bedrag van de eerste hypotheekbetaling eind 2016) en de huidige maandelijkse rente en aflossing. De extra aflossing doen we niet meer.
Onze strategie is nog steeds simpel en doeltreffend. Onze totale maandlasten blijven gelijk, maar een steeds groter deel bestaat uit aflossing en een steeds kleiner deel bestaat uit rente.
Het begin
We vertrekken vanuit de situatie van ons huis toen we van start gingen. Dat zijn eigenlijk twee startsituaties: eind november 2016 en eind juni 2024. Eind 2016 hebben we Huize Geldnerd voor ongeveer 30 procent van de aankoopprijs met eigen geld gefinancierd. De rest werd ingevuld met de lineaire hypotheek.
In 2024 is Huize Elders voor iets meer dan 70 procent van de aankoopprijs met eigen geld gefinancierd. De hypotheek was slechts iets meer dan 25 procent. En om het helemaal realistisch te maken had het huis in de nieuwe situatie eigenlijk 25 procent lager moeten zijn.
Waar staan we nu?
In onderstaande grafiek zie je hoe de verschillende onderdelen van onze maandlasten zich ontwikkelen. Geen extra aflossing meer, alleen nog reguliere aflossing en sneeuwbal. En rente. Een steeds groter percentage aflossing, en steeds minder rente. Van elke euro die we in de hypotheek steken gaat inmiddels 85,3 cent naar ons vermogen. En nog maar 14,7 cent naar de bank. Terwijl onze totale maandlasten gewoon constant blijven.
Het wonder van de sneeuwbal blijft ook mijzelf verbazen. Erover lezen is toch echt anders dan het voor je eigen ogen zien gebeuren. Je ziet de grafiek gewoon exponentieel worden, het lijntje gaat steeds steiler omhoog. We hebben na de aankoop van Huize Elders de draad gewoon weer opgepakt, al gaat het lijntje iets minder steil omhoog door het ontbreken van de extra aflossing. Maar elke maand wordt de sneeuwbal groter. Zoals het hoort met een sneeuwbal. De maandelijkse sneeuwbal is al anderhalf keer de reguliere aflossing. In minder dan 10 jaar.
Inmiddels lossen we weer elke maand 1,0 procent van de resterende hypotheek af. Dat percentage stijgt gestaag, een jaar geleden was het nog minder dan 0,9 procent. En je ziet het verschil met de situatie tot eind 2023, toen we bij Huize Geldnerd naast de sneeuwbal ook nog een extra aflossing van € 1.000 per maand deden.
De totale aflossing bedraagt inmiddels 60,9 procent van de oorspronkelijke hypotheek (voorjaar 2025: 58,6%). En de huidige loan-to-value ratio (LTV) bedraagt 23,9 procent.
In onderstaande grafiek zie je de ontwikkeling van de LTV sinds de aankoop. De piek begin 2017 kwam uiteraard doordat onze eerste WOZ-waarde lager was dan de aankoopprijs. De grotere dalingen in 2017 komen door de eerste extra aflossingen, het jaarlijkse sprongetje naar beneden is het moment dat ik een nieuwe WOZ-waarde gebruik om de LTV te berekenen.
Ook in 2025 zie je die piek. Want lagere WOZ dan aankoopprijs. Niet onverwacht en ook niet erg. Maar het fijne blijft toch nog steeds de gestaag dalende lijn… Een steeds kleiner deel van het huis is schuld, een steeds groter deel is vermogen.
Om de voortgang verder te visualiseren heb ik de plaatjes met de stand van zaken van juni 2024 en nu nog even naast elkaar gezet. De aflossingen zijn inmiddels duidelijk zichtbaar. We hebben sinds juni 2024 dan ook al 13,0 procent van de hypotheek afgelost.
Prognose
Uiterlijk medio 2033 verwachten we hypotheekvrij te zijn. Dat is nog steeds ruimschoots voor het aflopen van de rentevaste periode, die loopt tot eind 2036.
En het is ook een uiterste datum. Het wordt steeds waarschijnlijker dat we de resterende hypotheek op enig moment in één keer aflossen. Onze rente is nog steeds lager dan de huidige marktrente, dus de bank zou daar geen enkel bezwaar tegen hebben.
in onderstaande grafiek geeft de blauwe stippellijn het oorspronkelijke aflossingsschema van onze hypotheek weer, de situatie waarin we braaf elke maand zouden betalen wat de bank ons vroeg. De lichtblauwe lijn is de werkelijke restwaarde van onze hypotheek, de gele stippellijn is de prognose als we volgens de huidige sneeuwbalstrategie doorgaan. En die zie je medio 2033 mooi op nul uitkomen. De verticale zwarte lijnen markeren de maanden waarin ik een hypotheekblog heb geschreven.
En zelfs nu geldt nog de gebruikelijke disclaimer dat het leven altijd anders kan gaan dan je van plan bent! Maar dat schreef ik in alle vorige hypotheekupdates ook, en vooralsnog zijn we weer een half jaar dichter bij een hypotheekvrij leven. En bijna zeven jaar dichter bij een hypotheekvrij leven dan in mijn eerste hypotheekupdate.
