Het voorjaar was nat, en het voorjaar was warm. De zon zagen we in Elders wat minder. En dat heeft z’n impact op de moestuinen. En zeker ook op beginnende prutsers zoals Meneer Elders.
De naaktslakkenplaag heeft inmiddels zelfs de journaals gehaald. Ook in de tuin bij Huize Elders houden ze huis. Daar kunnen we nu nog weinig aan doen, het duurt nog even voor we er wonen en dagelijks aan de slag kunnen moeten. Emotioneel bereiden we ons erop voor dat we volgend jaar in het voorjaar elke dag een half uurtje naaktslakken gaan rapen. We zijn er nog niet uit wat we vervolgens doen. In de diepvries en 24 uur later op de composthoop? Of 500 meter verderop in het bos loslaten? Sowieso gaan we actief investeren in het werven van natuurlijke vijanden van de naaktslak. Zo gaat de tuin zeker een stuk egelvriendelijker worden dan ‘ie nu is.
Mijn zaaisels in de bakken heb ik maar opgegeven. Ten prooi gevallen aan de vogels. Wat ik ervan leer is dat ik volgend jaar echt moet voorzaaien in de kas, en de plantjes pas naar buiten moet verplaatsen als ze wat groter en sterker zijn. En een (vogelvriendelijke) vorm van afscherming zou ook geen overbodige luxe zijn. Voor dit jaar gun ik het ze maar. Inclusief de aardbeien die momenteel in hoog tempo rijpen en verorberd worden door het dierenleven. Want de natuur is al hard genoeg. Achter mijn kas vond ik het opgevreten karkas van een klein vogeltje. Hoogstwaarschijnlijk ten prooi gevallen aan de torenvalk of de buizerd die ik hier bij vrijwel elk bezoek zie. Een foto zal ik jullie besparen.
Beter nieuws is er gelukkig uit de kas. De tomatenplanten groeien met tientallen centimeters per week, en hebben veel bloempjes. Ik dief ze zorgvuldig en heb ze ook getikt voor de bestuiving. Binnenkort ga ik ze ook toppen, zodat de energie naar de vruchten gaat. Ik reken erop dat we deze zomer in elk geval tomaten uit eigen tuin zullen eten.
Ook in de paprikaplanten zitten nu bloempjes. Ze groeien nog wat minder hard dan de tomaten, maar ik vind ze fascinerend om naar te kijken. En het brengt ook jeugdherinneringen terug. Als tiener heeft Meneer Elders een aantal jaren bij een tuinder gewerkt voor een extra zakcentje, en een aantal jaren was dat in de paprikateelt.
De eerste pepertjes!
Mijn peperplant vind ik overigens de dapperste van allemaal. Daar zijn de afgelopen week de eerste pepertjes verschenen. Ik maakte een vreugdedansje door mijn kas toen ik dat zag.
Verder is er nog nieuws van het fruitbomenfront. De heftige regenval van de afgelopen weken heeft de peer in elk geval geen goed gedaan. Naar schatting de helft van de jonge peren is er afgeregend en ligt op de grond. Voer voor de vogels en de insecten. Verder is de druif gesnoeid. De huidige bewoners doen dat altijd in januari en eind mei/begin juni. De wilde scheuten gaan er dan uit zodat de energie van de plant naar echte groei en bloei gaat. Ik heb deze nobele taak dus ook maar op onze jaarkalender gezet.
Toen ik dit bericht begon te typen dacht ik dat er niet veel te vertellen was. Maar dat valt dus heel erg mee. Een moestuin in het voorjaar, daar gebeurt elke dag een heleboel. En ik merk dat ik er heel blij en rustig van word, elke keer als ik er bezig ben. Dat is goed nieuws, want het is een van de belangrijkste doelstellingen van onze stap naar het leven in Elders.
Het softwarepakket GnuCash is al een paar jaar leidend voor mijn financiële administratie. Toch had ik er nog steeds stiekem een spreadsheet naast. En dat had eigenlijk maar één reden. Het spaarpercentage.
Dat spaarpercentage is en blijft een van de cruciale getalletjes die ik in de gaten wil houden. Op maandbasis en op jaarbasis. En daar zit geen standaardrapport voor in GnuCash. Dus hield ik stiekem mijn administratie ook nog in de LibreOffice spreadsheet bij. Enkel en alleen om elk kwartaal de laatste stand van het spaarpercentage te laten zien in mijn rapportage.
Maar dat werd in toenemende mate een probleem. De administratie in GnuCash en in de spreadsheet gingen namelijk uiteen lopen, omdat ik in GnuCash rekeningnummers toevoegde. En ik had ook geen tijd en zin meer om twee administraties bij te houden. De gezamenlijke boekhouding (huishoudrekening en eigen woning) is al een hele tijd ‘GnuCash only’. Maar mijn persoonlijke administratie was nog steeds ‘GnuCash én spreadsheet’. Vanwege dus het ontbreken van dat spaarpercentage.
Nu had ik online al eens een maatwerkrapport voor GnuCash 4 gevonden dat het spaarpercentage liet zien in een grafiek. En daar ook al eens over gecorrespondeerd met Sjaak Trekhaak, een lezer van mijn blog, die dat rapport ook gebruikte. Die was zelfs zo vriendelijk om mij een aangepaste versie te sturen die werkte met de huidige versie GnuCash 5 (dank!).
En onlangs heb ik dat rapport dus ook maar eens geïnstalleerd. Dat stelt niet heel veel voor. Maar zoals gebruikelijk bij open-source software is de documentatie niet altijd even duidelijk en actueel. Ik moest dus wel even zoeken en uitproberen.
Directory
In mijn huidige gebruikersdirectory onder Windows 10 heb ik een aparte subdirectory voor mijn GnuCash administraties. Hier heb ik ook ruimte gemaakt voor maatwerkrapporten. Zo kan ik ze handig bij elkaar houden, lopen ze automatisch mee in mijn back-up, en krijg ik geen gedoe als GnuCash bij toekomstige versies besluit om de standaardrapporten te verhuizen naar een andere plek.
Config-user bestand
Na de instructies zorgvuldig gelezen te hebben kwam ik tot de conclusie dat ik een bestand genaamd ‘config-user.scm’ moest maken. Dat moest geplaatst worden in de directory GNC_CONFIG_HOME. Via het menu ‘Help | About GnuCash’ kwam ik erachter dat dit bij mij de directory ‘C:\Users\eldersleven\AppData\Roaming\GnuCash\’ is.
Het bestand hoefde maar één regel te bevatten, die moest zorgen voor het laden van het maatwerkrapport bij het opstarten van GnuCash. Omdat ik kies voor een afwijkende locatie van mijn rapporten, buiten de GnuCash-omgeving en in mijn gebruikersgegevens, moet dit een directe link zijn naar het rapport.
(load “absolute-pad-naar/saving-rate.scm”)
Hier is ‘saving-rate.scm’ de naam van het rapportbestand. En voor dat ‘absolute pad naar’ had ik wel een paar pogingen nodig. Uiteindelijk kwam ik erachter dat ik de disk-letter C: weg moest laten en de scheidingstekens om moest draaien.
Toen ik dit eenmaal ontdekt had, was het een fluitje van een cent. En nu heb ik dus een rapport in GnuCash die mij (per maand of per jaar) laat zien wat mijn spaarpercentage is. En kan ik dus eindelijk stoppen met het bijhouden van een schaduwadministratie in mijn spreadsheet.
Verbeteringen
Helemaal tevreden ben ik nog niet over dit rapport. Zo krijgen de waarden op de Y-as het symbool ‘€’ mee, dat zou wat mij betreft het percentage ‘%’ moeten zijn. Op de X-as zie je de datum van de eerste van de maand, daar hoort eigenlijk alleen de maand en het jaar te staan. En ook zou ik graag nog de optie toevoegen om datalabels te laten zien bij elk datapunt. Maar dat komt allemaal wel. Het werkt, en voor nu vind ik dat goed genoeg.
Verschillen
In mijn spreadsheet deed ik de boekhouding op kasbasis. GnuCash werkt met het dubbel boekhoudsysteem. Dat zorgt voor kleine verschillen tussen de spaarpercentages die uit beide systemen komen.
Dat kan ik het best illustreren aan de hand van een voorbeeld. Stel, ik moet voor mijn werk ergens parkeren en dat kost € 8,50. Ik schiet dat voor en declareer de kosten bij mijn werkgever. Die declaratie krijg ik uitbetaald.
In het kassysteem boekte ik de € 8,50 parkeerkosten als uitgave, en de € 8,50 declaratie als inkomsten. In het dubbel boekhoudsysteem boek ik de € 8,50 parkeerkosten nog steeds op een kostenrekening, maar boek ik de € 8,50 die ik terugkrijg in de declaratie als tegenboeking op dezelfde rekening parkeerkosten. De declaratie neutraliseert als het ware de kosten. En dat is ook logisch, het zijn immers niet mijn parkeerkosten, maar parkeerkosten van de werkgever.
Stel nu verder dat ik zonder die parkeerkosten en declaratie € 200 aan inkomsten had en € 100 aan uitgaven. In het kassysteem had ik na het parkeren € 108,50 aan uitgaven en na de declaratie € 208,50 aan inkomsten. Mijn spaarpercentage is dan ( 1 – ( uitgaven / inkomsten ) = ) 47,96%. In de dubbele boekhouding blijven mijn inkomsten € 200 en mijn uitgaven € 100. Mijn spaarpercentage is dan 50,00%. En zo zijn er meer situaties waarin de ene of de andere methode iets beter uitpakt. Zo reken ik nu ook de kosten van beleggen mee in mijn uitgaven. In de spreadsheet-tijd zaten die buiten scope (want in de beleggingsspreadsheet, niet in de administratiespreadsheet). Ik denk dat GnuCash (meer specifiek het dubbel boekhoudsysteem) een realistischer beeld geeft van mijn financiële situatie.
Heb jij nuttige rapportjes in jouw administratie zitten?
Er is een belangrijke overeenkomst tussen de huidige bewoners van Huize Elders en onszelf. We gaan allebei heel anders wonen dan we deden. Wij gaan van een stadswoning met kleine tuin in Geldnerd City naar een klassiek huis met enorme tuin. Zij verlaten die woning juist, en gaan naar een modern appartement in Elders Stad met alleen een groot terras. Tijdens hun (nog immer voortdurende) opruimwerkzaamheden komen ze dus allerlei dingen tegen die ze niet meer nodig hebben of niet meer kwijt kunnen.
De lijst met dingen die we overnemen wordt dus steeds langer. En daar is nu een interessant object aan toegevoegd. Een aanhangwagentje.
Want een tuin van onze omvang levert heel veel tuinafval op. Lang niet alles kan ik kwijt op de composthoop. En zeker niet in een groenbak. Er wordt dus regelmatig met een aanhanger vol tuinafval naar ‘de stort’ gereden. En er worden grote hoeveelheden tuinbenodigdheden mee aangevoerd. Een aanhangwagen is dus geen overbodige luxe in de rimboe van Elders. Ik zat er ook al een tijdje op te azen, en te hopen dat de huidige bewoner de aanhangwagen voor een schappelijk prijsje van de hand wilde doen. En dat is dus gebeurd.
Er is alleen één uitdaging. Ik heb nog geen trekhaak. Die moet er dus ook nog komen….
Ondertussen in de moestuin…
Deze week maar eventjes in de moestuin geweest, en toen heb ik geen foto’s gemaakt. Het lijkt erop dat al mijn zaaisels ten prooi zijn gevallen aan de vogels, of zijn weggespoeld met de overvloedige regen van de afgelopen week.
De tomaten en paprika’s in de kas daarentegen vliegen de lucht in. Er komt 30 – 40 centimeter per week bij. Ik heb stevig uitgedund zodat de energie in groei en bloemen gaat zitten, die hopelijk vrucht gaan dragen. We zullen zien!
We lieten Geldnerd HQ achter in Geldnerd City en hebben een huisloze periode voordat we de sleutels van Huize Elders in ontvangst kunnen nemen. Het voordeel daarvan is dat we alle contracten van Huize Geldnerd op konden zeggen en op ons gemakje nieuwe uit kunnen zoeken. Deels is dat simpel. We gaan van het regionale waterbedrijf in Geldnerd City naar het regionale waterbedrijf in Elders. En ook voor internet is er weinig keuze, het wordt (bij gebrek aan glasvezel) een fatsoenlijke verbinding via ZIGGO. De enige plek waar er echt iets te kiezen valt, is het energiecontract. Maar dat valt nog niet mee.
Wat hebben we nodig?
Onze situatie is iets ingewikkelder geworden dan in Geldnerd City. Daar namen we elektriciteit en gas af. Groene stroom en ‘gecompenseerd gas’, zoals het heel mooi heette. Zonnepanelen waren er geen optie. Er was ook geen eigen parkeerplek, dus we hoefden geen rekening te houden met eigen laadpalen en dat soort moderniteiten. We hadden immers ook geen auto.
Hoe anders is ons leven in Elders. Goed, voorlopig hebben we nog steeds een gasgestookte combi-ketel voor warm water en de centrale verwarming. De huidige keuken heeft al een inductiekookplaat. Als we de keuken vernieuwen komt daar in elk geval ook ‘iets elektrisch’ voor terug. Verder is er een gasgestookte haard in de woonkamer. Vooral voor de sier en gezelligheid, al krijgt ‘ie de woonkamer goed warm.
En we hebben zonnepanelen. Twintig stuks, om precies te zijn. Die liggen er nu ruim drie jaar op en hebben 20×395 Wp aan capaciteit. Ik heb helaas geen betrouwbare gegevens over wat er afgelopen jaar aan elektriciteit mee opgewekt is. Voordeel voor mij is wel dat we die panelen mee gekocht hebben met het huis. Ze zijn een gegeven. Boekhoudkundig zijn ze daarmee voor mij afgeschreven, ik hoef me geen zorgen meer te maken over terugverdientijden en dat soort dingen. Alles wat ze opleveren is winst voor mij. Of in elk geval opbrengst.
In de vragenlijst die een verkoper invult bij het verkopen van de woning lees ik verder wat de huidige eigenaren van Huize Elders afgelopen jaar verbruikt hebben aan gas en elektriciteit. Dat heb ik naast het verbruik van Huize Geldnerd gezet.
Verbruik per jaar
Huize Geldnerd
Huize Elders
Elektriciteit (kWh / jaar)
2.500 – 2.750
3.750
Gas (m3 / jaar)
800 – 1.000
2.200
Het verbruik is eigenlijk niet te vergelijken, dat weet ik. Het is een heel ander soort woning. Ik hoop vooral dat we ets minder gas gaan verstoken dan de huidige eigenaren. Dat zal wel, het is een ouder echtpaar dat met pensioen is en hele dagen thuis is. Wij zijn in elk geval drie dagen per week allebei buitenshuis.
Marktontwikkelingen
De laatste tijd lees ik steeds meer ‘gedoe’ over terugleververgoedingen. En zie ik andere bloggers zoals CheesyFinance en ZuinigAan worstelen om een passend energiecontract te vinden. De moed zonk me dan ook bij voorbaat al in de schoenen. Eerst was het de geopolitieke spanning die mijn energiecontract in de war gooide, en nu de netcongestie en overcapaciteit aan zonne-energie. En daar komt nu ook nog eens de politieke ommezwaai bij. De Salderingsregeling voor teruglevering van zelf opgewekte elektriciteit werd onlangs nog in stand gehouden, maar nu alsnog de nek omgedraaid door ons nieuwe luchtkastelen-kabinet. Maar de plannen van het nieuwe kabinet hebben nauwelijks invloed op wat wij zelf zullen gaan doen.
Met interesse lees ik de artikelen over dynamische energie-contracten. Maar die zijn voorlopig niet geschikt voor onze situatie. We hebben vooralsnog onvoldoende opties om te ‘spelen’ met ons verbruik. Daarvoor missen we de noodzakelijke grootverbruikers zoals airconditioning, vloerverwarming, en een elektrische auto.
Verduurzaming
Ons huis in Elders is voorzien van een kersvers Energielabel A. En voor de komende jaren hebben we al een aantal plannen voor verdere verduurzaming op ons lijstje staan. En die staan los van de plannen van ons nieuwe kabinet. Kabinetten komen en gaan immers, maar onze planeet is hopelijk een blijvertje.
De gasgestookte combiketel voor centrale verwarming en warm water verwachten we volgend jaar te vervangen door een warmtepomp. Of die hybride wordt of niet? Daar moet ik nog eens goed aan gaan rekenen en me goed op laten adviseren. De gashaard moet dan ook wijken. Liefst laat ik die dan ombouwen naar een houtkachel met fijnstof-filter of een houtvergasser.
Ook willen we de isolatie van het dak verbeteren. Steeds als we een ruimte op de bovenetage oppakken, zal isolatie een belangrijke stap zijn. De muren zijn al nageïsoleerd. En mogelijk komt er ook een elektrische auto en een eigen laadpaal.
Verder volg ik de ontwikkelingen voor thuisbatterijen met meer dan gemiddelde interesse. Nu nog niet interessant (genoeg). Maar dat kan zomaar veranderen de komende jaren, door een combinatie van technologische ontwikkeling en overheidssturing (of een gebrek daaraan). Een thuisbatterij spreekt mij ook aan omdat het onze onafhankelijkheid zou vergroten. Als we de elektrische installatie aanpakken zal ik hier rekening mee houden.
Hiermee moet er nog een hoop te optimaliseren zijn. Maar dat is voor de wat langere termijn. Dat helpt me dus niet met het energiecontract dat ik nu nodig heb.
Welk contract kiezen we?
Een zeer dynamische en onzekere markt. Een nieuwe woning die heel anders is dan onze eerdere woonsituaties, waardoor we ons verbruik van elektriciteit en gas nog niet goed kunnen voorspellen. En grote plannen om de komende jaren onze situatie te veranderen. Allemaal argumenten om te kiezen voor een kortlopend energiecontract. Wel met groene stroom en gecompenseerd gas, dat blijft een eis.
Wel ga ik ook wat beter letten op klanttevredenheid en reviews. Want ik lees en hoor teveel verhalen over energiemaatschappijen die er administratief een rommeltje van maken. Die niet transparant zijn. En daar houd ik niet van.
Parameters
Bij het uitzoeken van een energiecontract heb ik de volgende parameters gehanteerd: verbruik elektra 3.700 kWh, opwekken 6.000 kWh (aanname). Verbruik gas 1.650 m3 (onze ambitie is eerst maar eens om 25 procent minder te verbruiken dan de huidige bewoners). En we zoeken groene stroom en gecompenseerd gas. Vast contract met vaste tarieven voor één jaar.
De opties
Allereerst ben ik even langsgegaan bij GasLicht.com. Daar kom ik met bovenstaande parameters (aangevuld met een minimale klanttevredenheid van 8,0) tot onderstaande top vier:
Leverancier
Maandbedrag
Tevredenheid
Opmerkingen
Greenchoice
€ 182,13
9,0
Leverancier bepaalt het termijnbedrag
VanDeBron
€ 186,44
8,6
€ 300 korting
ENECO
€ 188,18
8,6
Pure Energie
€ 199,06
8,8
€ 150 korting
In de voorwaarden bij Greenchoice lees ik dat het contract uitsluitend voor nieuwe klanten is, en dat wanneer ik 12 maanden weg ben geweest ik weer wordt gezien als nieuwe klant. Maar ik ben pas een maand weg… Ook vind ik de voorwaarde ‘leverancier bepaalt het termijnbedrag’ nogal omineus klinken.
Bij PriceWise zie ik ongeveer hetzelfde rijtje, maar zijn de klanttevredenheidsscores in de breedte een stukje lager. Daar zie ik dan ook nog OXXIO in het rijtje opduiken, maar met een lagere klanttevredenheid.
Leverancier
Maandbedrag
Tevredenheid
Opmerkingen
OXXIO
€ 185,64
7,6
Dezelfde parameters heb ik vervolgens ook nog ingevoerd bij Independer en bij de Consumentenbond. Daar werd het lijstje niet meer anders van.
De kleine lettertjes
Ik heb nog even goed naar de kleine lettertjes gekeken. Vooral over de terugleververgoedingen. Wat een mist wordt daaromheen gecreëerd… En hier wreekt zich wel dat ik geen solide gegevens heb over de opwekking en teruglevering van afgelopen jaren. Want dat gaat wel erg bepalend zijn voor de uiteindelijke kosten.
Leverancier
Terugleververgoedingen
Greenchoice
5 cent per kWh excl. btw. De terugleververgoeding is alleen van toepassing wanneer je in totaal meer opwekt dan verbruikt (dat is bij ons het geval). Resterend aantal kWh in normaaluren wordt gesaldeerd tegen dalverbruik.
VanDeBron
VanDeBron rekent naast de vaste leveringskosten per jaar ook terugleverkosten indien je beschikt over zonnepanelen. Deze worden in rekening gebracht zodra VanDeBron teruglevering van stroom op de aansluiting registreert. En dat kan behoorlijk oplopen.
ENECO
5 cent per kWh excl. btw. De terugleververgoeding is alleen van toepassing wanneer je in totaal meer opwekt dan verbruikt (dat is bij ons het geval). Voor saldering wordt de opwekking bij elkaar opgeteld, eerst tegen het normaalverbruik gesaldeerd, de rest tegen dalverbruik. Salderen op jaarbasis.
OXXIO
Het teruglevertarief geldt alleen voor het aantal kWh dat je meer teruglevert dan dat je afneemt. In onze situatie komt dat uit op 5 cent per kWh excl. BTW. Salderen op jaarbasis.
Op basis van het bovenstaande neig ik ernaar om weer een contract bij Greenchoice af te sluiten. Al lees ik op Tweakers veel berichten dat Greenchoice verkeerd saldeert. Als ik er nu een contract afsluit, dan heeft Greenchoice nog een jaar om dat in orde te maken… 😈 ENECO lijkt me ook nog een goede optie, maar of dat zo blijft?. Ik ben er nog niet helemaal uit, ik slaap er nog een nachtje over. EN ben benieuwd hoe jullie hiernaar kijken.
Wat zou jij doen als je nu een nieuw energiecontract moest afsluiten?
Wordt het een vaste (wekelijkse) rubriek, in elk geval tussen februari en oktober? Dat weet ik nog niet. Maar (on)regelmatig ga ik jullie natuurlijk wel meenemen in alles wat er gebeurt op dat stukje grond dat wij moestuin noemen.
Het weer
Het voorjaar wilde de afgelopen weken nog niet zo vlotten. Redelijk wat regen. Dus water geven hoefde alleen in de kas, en de regentonnen zijn goed gevuld. Gelukkig was het in het Hemelvaartsweekend beter weer met meer zon, maar daarna werd het weer wisselvallig.
Uiteindelijk wil ik in Elders een weerstation installeren, ik denk aan zoiets. En daar ook liefst de irrigatie mee aan gaan sturen. Dan zou ik jullie (en mijzelf!) kunnen gaan voorzien van klimaatinformatie uit Elders! Maar dat is een lange-lange-termijn plan.
Wat heb ik gedaan?
In de kas staan inmiddels zes tomatenplanten (geplant in twee lichtingen), twee paprikaplanten, en een rode peper. De eerste lichting is gegroeid als kool. Ze hebben de afgelopen weken elke paar dagen voldoende water gehad. Er zitten al de nodige bloemen in de tomatenplantjes, die heb ik getikt. Ook dief ik ze elke keer als ik er ben.
Ook heb ik in de bakken nog koolrabi en pastinaak gezaaid. Maar er komt vooralsnog weinig van op, ook niet van de eerder gezaaide wortels. Ik vrees dat de vele vogeltjes er een smakelijk hapje aan hebben. We hebben momenteel minimaal drie nestkastjes met jongen rond het huis, twee pimpelmezen en een roodborstje. Het is ze gegund. Volgend jaar ga ik wel aan de slag met netten en dat soort dingen.
De druif die we in de kas aantroffen heeft z’n eerste trosjes al.Volgens de huidige bewoners is dat de eerste keer. We gaan er goed voor zorgen.
De eerste aardbei was afgelopen weekend rijp, maar ook die is ten prooi gevallen aan de vogels. Een net voor over de aardbeienplanten staat inmiddels op mijn boodschappenlijstje
Plannen
In mijn hoofd heb ik inmiddels de eerste concrete uitbreidingsplannen voor de moestuin. Een eerste amateuristische plattegrond vinden jullie hieronder.
Naar mijn smaak staan er teveel fruitbomen dicht bij de huidige bakken en bij de kas. Gelukkig zijn het veelal jonge bomen die er pas een paar jaar staan. Ik ben van plan om er komend najaar, als alle bladeren gevallen zijn, een aantal te verplaatsen naar een ander deel van onze tuin.
Uitbreidingsgebied 1
Uitbreidingsgebied 1 is momenteel woest begroeid met voornamelijk grote oude struiken. Die willen we verwijderen, en waarschijnlijk willen we ook iets met de woest begroeide pergola met klimop. Dat doen we pas dit najaar, als alle vogels weg zijn. Er blijven overigens meer dan genoeg schuilplaatsen over in onze wildernis, en we als we hier iets weghalen gaan we dat elders in elders weer toevoegen. Hier wil ik minimaal twee grote verhoogde kweekbakken creëren.
Uitbreidingsgebied 2 ligt tegen het terras aan dat aansluit op onze keuken. Hier heb ik ook gedeeltelijk de kruidentuin voorzien.
Dan is er nog Uitbreidingsgebied 3, de border tegen het hek dat onze tuin scheidt van ons woeste weiland. Eventueel kan ik hier verder uitbreiden in zuidelijke richting, richting het zwembad.
En tenslotte willen we tegen de muur een aantal druiven plaatsen. Daar krijgen ze namelijk een heel groot deel van de dag zon (de onderzijde van de plattegrond is zuidelijke richting).
Een hele stapel ambitieuze plannen. Maar ik heb geen haast. En het duurt ook nog even voordat we er wonen en echt aan de slag kunnen.
Het moet niet gekker worden hier bij Elders Leven! Alweer een gastblog. Voorheen Geldnerd, voormalig rijksambtenaar en politiek cynicus commentator, laat zijn licht schijnen over het nieuwe kabinet. Lees mee en huiver!
Heel lang geleden gingen we naar de stembus. Er kwam iets uit wat heel ingewikkeld was. Een meneer die de afgelopen decennia vooral uitblonk in schreeuwerig populisme en weinig verbindende uitspraken, en die daarnaast vooral uithangbord is voor de waterstofperoxide-industrie, kreeg de meeste stemmen. Een meneer met een partij die letterlijk een eenmansbedrijf is. Iets dat ik bijzonder vind in een parlementaire democratie, maar goed. De kiezer heeft gesproken. En de kiezer heeft altijd gelijk.
Er was ook nog de Partij van de Boze Tractorrijders, opgericht door de agro-industrie en voor de bühne geleid door een voormalig meisje van de communicatie-afdeling. En de Partij van de Onbegrijpelijke Financiële Analyses en Emotionele Uitbarstingen. Eigenlijk is dat natuurlijk allemaal de schuld van het CDA. Als zij gewoon de boeren te vriend hadden gehouden en Sint Pieter niet de tent uitgejaagd hadden, dan hadden beide partijen nooit bestaan. Hoe heerlijk zou dat geweest zijn?
Dit mooie gezelschap van jonge populistische partijen zonder enige bestuurservaring werd aangevuld door de Partij van de Plucheplakkers. Ooit liberaal, maar al lang geleden afgedreven naar de populistische rechterkant van het politieke spectrum. Er moest immers verantwoordelijkheid genomen worden en het land moest toch geregeerd worden, hoorde ik de lijsttrekster met de moeilijke dubbele achternaam zeggen. Een lijsttrekster die, o ironie, nooit in Nederland zou zijn terechtgekomen als het enge peroxide-blondje destijds al aan de macht was geweest. Maar goed, tientallen jaren pluche werkt blijkbaar verslavend, men deed moeilijk maar wilde eigenlijk gewoon heel graag meedoen.
Onderhandelen tot je een ons weegt…
Er werd heel lang onderhandeld. De ene na de andere informateur werd versleten. De eerste was al weg voor hij begon. Toen kwam een gesjeesde professor met een column en een twijfelachtig moreel kompas. Een man met een vogel-achternaam. En tenslotte twee typetjes die rechtstreeks uit een sketch van Kees van Kooten en Wim de Bie lijken te zijn gestapt. Wel niet wel niet wel toch misschien niet toch wel misschien wel waarschijnlijk wel en poef! Op de avond van de deadline was er twee uur na de deadline toch ineens een akkoord. Je hoopt verwacht het niet…
Ik heb er niet op gewacht en ben op tijd naar bed gegaan. Sowieso weet ik na 20 jaar werken bij de rijksoverheid dat het akkoord zelf eigenlijk niet interessant is. Dat is politieke prietpraat. En dat is bij partijen die ‘alles anders willen gaan doen’ niet anders. Echt interessant is de Financiële Bijlage. In Den Haag geldt immers: het beweegt pas als het geld beweegt. En die financiering rammelt. Wat hadden we dan anders verwacht van een verzameling partijen waarvan de meesten hun verkiezingsprogramma niet door hebben laten rekenen?
Here comes the sun…
De zon gaat weer schijnen in Nederland, hoorde ik dat enge peroxide-blondje zeggen. Alsof de zon op bestelling gaat schijnen. Maar ik vind het wel tekenend voor het akkoord. Want ik lees een enorme behoefte aan maakbaarheid. De gedachte dat politici aan knoppen kunnen draaien en dat er dan werkelijk iets verandert in deze wereld. En maakbaarheid is een illusie. Dat bestaat niet. Onze wereld is complex, en de invloed van politici is beperkt. Dat zien ze zelf graag anders, en dat is een valkuil.
Verder draagt het kabinet Luchtkastelen-1 op geheel eigen wijze bij aan het beeld van de onbetrouwbare overheid. Zo werd de Salderingsregeling voor teruglevering van zelf opgewekte elektriciteit onlangs nog in stand gehouden en nu toch weer niet.
En maar liefst 22 procent van mijn voormalige rijkscollega’s moet het veld gaan ruimen, lees ik. Daags tevoren op Verantwoordingsdag las ik nog dat veel plannen niet gerealiseerd kunnen worden door een tekort aan ambtenaren. En dat feit kwam van de Algemene Rekenkamer. Een club die, in tegenstelling tot de drie politieke partijen en die ene politieke eenmanszaak, wél verstand heeft van cijfertjes.
Het schrappen van ‘al die overbodige ambtenaren’ doet het altijd wel goed in luchtkastelenland. Maar dit kabinet maakt het zichzelf wel erg moeilijk. Ze schrijven namelijk ook dat ‘de uitvoering’ (Belastingdienst, gevangeniswezen, Rijkswaterstaat, etcetera) wordt ontzien. Nu weet ik dat er bij de Rijksoverheid ongeveer 140.000 FTE werken betaald worden, inclusief dus de uitvoering. En ongeveer 80% van de Rijksambtenaren is werkzaam in die uitvoering. Dat betekent dat je de rest bijna volledig gaat schrappen, 22.000 van de ongeveer 30.000 beleids- en wetgevingsambtenaren inclusief de ondersteuning van de bewindspersonen (door ons altijd liefkozend ‘de bontkraag’ genoemd). Maar wie moet dan al die onhaalbare plannen van dit kabinet om gaan zetten in wetgeving en beleid? En wie gaat de antwoorden op Kamervragen schrijven?
En dan zijn er nog veel meer plannen. Het ‘strengste asielbeleid ooit’ dat vooral lijkt te bestaan uit onhaalbare ideeën (gebaseerd op de illusie dat Nederland een eiland is ver van de wereld) en pesterijtjes. En zware bezuinigingen op cultuur (onder andere de publieke omroep, want ja, de vrije pers is maar lastig) en een hogere BTW op theater- en concertkaartjes, met als opvallende uitzondering de bioscoopkaartjes en pretparkkaartjes. Brood en spelen voor het volk, de oude Romeinen wisten al dat dat werkt.
Het nieuwe kabinet maakt het zichzelf hiermee wel makkelijk. Want al die ambitieuze plannetjes die ons terug moeten brengen naar ‘vroeger toen alles beter was’ gaan natuurlijk niet gerealiseerd worden. Ze gaan sneuvelen bij de rechter of worden door de Europese Unie naar de prullenbak verwezen. Maar dat is dan ook een ‘self-fulfilling prophecy’. Kabinet Luchtkastelen-1 kan dan gewoon zeggen: ‘zie je wel, we hadden wel gelijk over Brussel / de elite / ….’. En er zullen genoeg mensen zijn die dat dan weer geloven.
We leven in een complexe wereld. Ik ben de eerste om toe te geven dat we die op sommige punten té complex gemaakt hebben. Maar eenvoudige oplossingen bestaan niet. En ik voel mij inmiddels een roepende in de woestijn Elders.
Poppetjes
Inmiddels wil de gesjeesde professor met twijfelachtig moreel kompas heel graag minister-president worden. Zo graag dat hij zelfs in het openbaar door het stof gaat en excuses aanbiedt aan Sint Pieter, die blijkbaar door de gesjeesde professor op de gevoelige teentjes getrapt is. De excuses waren een eis, zegt de nooit liegende krant van slapend Nederland.
Ik ben benieuwd wie zich verder geroepen gaat voelen om als minister of staatssecretaris plaats te nemen in dit kabinet Luchtkastelen-1. Vast en zeker genoeg kandidaten, want macht en een redelijk salaris. Dion Graus als minister van Vrouwenzaken? Maar of we de kwaliteit gaan vinden die je eigenlijk wilt op die plekken? Geen idee… En olifantenhuid lijkt mij een eerste vereiste. Want Sint Pieter en dat peroxide-blondje gaan je uiteraard vanuit de Tweede Kamer en op dat enge platform X van die gekke Amerikaanse miljardair gewoon onderuitschoffelen.
Wat verwacht Geldnerd?
Het moge duidelijk zijn, mijn verwachtingen rond dit kabinet zijn laaggespannen. Toch hoop ik niet op een snelle val en nieuwe verkiezingen. Laat deze populistische extreem-rechtse verzameling eerst maar eens bewijzen dat het gewoon niet kan. Dat hun plannen luchtkastelen zijn. Misschien dat meer mensen dan accepteren dat sommige problemen gewoonweg geen simpele oplossingen hebben.
En eigenlijk ben ik ook vooral verdrietig. Nederlandse politici luisteren niet. Niet naar de Algemene Rekenkamer. Niet naar de Raad van State. Niet naar de rechterlijke macht. Niet naar deskundigen en wetenschappers. Niet naar de ambtenaren die hen adviseren. En vooral niet naar de Nederlanders. Alleen de krantenkoppen en de peilingen. Als je maar genoemd wordt in de krant, op de website, en aan de tafel van Vandaag Insite en andere prietpraatprogramma’s. Geen wonder dat het ons allemaal zoveel moeite kost om te blijven vertrouwen in de politiek.
Maar ja, voor wie schrijf ik dit eigenlijk? Want ik ben natuurlijk gewoon een voormalig rijksambtenaar, en onderdeel van het probleem. Vast en zeker links (nou, nee…) en in elk geval met boter op mijn hoofd. Ik ben in elk geval opgelucht dat ik er weg ben, en de komende periode daar niet mee hoef te maken.
Disclaimer
De inhoud van dit bericht weerspiegelt de mening van onze gastcolumnist Geldnerd. Dat is niet noodzakelijk ook de mening van de redactie van Elders Leven. 😈
We verkochten een huis en we kochten een nieuw huis. Tot zover niets bijzonders. Dat doen heel veel mensen, elke dag weer. De meeste mensen volgen daarbij het traditionele pad omhoog. Meer huis, meer luxe, een betere locatie, meer ruimte om je groeiende berg troep op te stapelen. Een hogere prijs en niet zelden ook een hogere hypotheek. Je huis en je hypotheek als maatstaf van succes in deze wereld van consumeer-meer-meren.
Onze eigen weg is nét een andere. We kochten niet méér huis (het woonoppervlak is ongeveer hetzelfde). Wel fors meer grond. Maar we gingen naar de andere kant van het land, en bleven weg uit de stad. Dus is wonen goedkoper. Geo-arbitraging binnen de landsgrenzen van Nederland, hoe avontuurlijk… De aanschafprijs van Huize Elders is ongeveer 75 procent van de verkoopprijs van Huize Geldnerd. Maar de koop van een huis is natuurlijk iets groots. Zeer waarschijnlijk de grootste aankoop die Meneer Elders en Vriendin ooit zullen doen in hun leven. En dus is het ook een belangrijk moment om financiële keuzes te maken.
Hypotheek
De afgelopen jaren hebben we stevig afgelost op onze hypotheek. Maandelijks een extra aflossing en een gestaag groeiende sneeuwbal. Twee keer per jaar nam ik jullie mee in de vorderingen met mijn hypotheekupdate. Op deze manier hebben we in zeven jaar ruim de helft van onze oorspronkelijke hypotheek afgelost, totdat we daar in november 2023 mee ophielden met het oog op onze plannen in Elders. We legden het geld opzij voor dubbele woonlasten en andere mogelijke uitgaven.
We zouden Huize Elders cash af kunnen rekenen. Gewoon het volledige aankoopbedrag en alle bijkomende kosten koper overmaken van onze eigen bankrekening naar de derdenrekening van de notaris. Hypotheekvrij leven. Dat is toch echt onderdeel van de droom voor onze nieuwe levensfase. Geen maandelijkse hypotheeklasten meer.
Maar financieel is dat niet de meest verstandige keuze, in elk geval niet voor de komende jaren. Dus onderzochten we de mogelijkheid om onze resterende hypotheek van Huize Geldnerd mee te nemen naar Huize Elders. En dat mocht. Er was in de hypotheekvoorwaarden een Verhuisregeling die de mogelijkheid gaf om binnen drie maanden na het overdragen van ons oude huis de hypotheek tegen dezelfde voorwaarden mee te nemen naar een nieuw huis. En aan die voorwaarde konden we voldoen.
Welkom terug, hypotheek(updates)…
De bank zou staan te juichen als we onze restant hypotheek van Huize Geldnerd in één keer af zouden lossen. Dat was letterlijk wat onze hypotheekadviseur tegen ons zei in het eerste gesprek. En dat snap ik, want met 2,21 procent rente die tot 2036 vast staat verdienen ze er weinig aan. Ze verdienen meer als ze dat geld tegen de huidige hypotheekrente aan iemand anders uitlenen. Toch was die opmerking voor mij een belangrijk signaal. Als het aantrekkelijk is voor de bank, dan is het minder aantrekkelijk voor mijzelf.
Daar kwam nog iets anders bij. huize Elders heeft een kersvers energielabel A. Dat is een stuk beter dan de C van Huize Geldnerd. En dus gaf de bank ons ook nog eens 0,15 procentpunt duurzaamheidskorting. Waarmee de rente nog steeds tot eind 2036 vaststaat en 2,06 procent bedraagt.
Versneld aflossen
We hebben dus besloten om onze oude hypotheek mee te nemen. We zullen waarschijnlijk wel doorgaan met versneld aflossen. En wellicht dat we op een later moment de hypotheek alsnog in één keer aflossen. Het doel is om de hypotheek afgelost te hebben voordat de rentevaste periode afloopt óf als we stoppen met werken. We mogen jaarlijks 10 procent van de oorspronkelijke hypotheeksom uit 2016 boetevrij aflossen. En zolang de actuele hypotheekrente hoger is dan onze rente, kunnen we alles kosteloos aflossen.
Bijkomend voordeel: ik kan jullie blijven vervelen met diezelfde saaie hypotheekupdates waar Geldnerd jullie de afgelopen jaren ook mee vermoeid heeft. Mijn ultieme poging om lezers weg te jagen…
Twee delen
De vaste lezers weten dat wij een lineaire hypotheek hebben, die bestond uit één hypotheekdeel, simpeler dan simpel. Maar dat wilde de bank niet meer aanbieden. Iets met kredietbeleid en een correcte toetsing van de maandlasten van de nieuwe hypotheek en nog meer termen waar ik het mijne van denk. Het eerste voorstel bestond uit maar liefst vier delen. Dat ging ons echt te ver. Uiteindelijk sloten we een compromis voor twee delen: een Box 1 en een Box 3 gedeelte. Ik wilde het niet, maar de bank dwong mij tot belastingontwijkingoptimalisatie.
Eigen Geld
Toen we Huize Geldnerd kochten financierden we de aankoop voor 71,7% met een hypotheek. De rest was eigen geld dat we inlegden. Deze keer zijn de verhoudingen iets anders.
Onze overwaarde heb ik jarenlang omschreven als papieren rijkdom. Het zat in de stenen en was niet echt. Maar met de verkoop en overdracht van Huize Geldnerd is dat allemaal echt geld geworden. En we hebben ook nog eens al het geld teruggekregen dat we er bij aankoop (en daarna) ingestoken hebben.
Bij de aankoop van Huize Elders financieren we 27,5% van de aankoop met de hypotheek. De rest is eigen geld. Geld uit de opbrengst van Huize Geldnerd. En na deze transactie blijft er nog een behoorlijk deel van die opbrengst over. Dat betekent dat we nauwelijks hypotheekrente-aftrek overhouden. Maar het betekent ook dat we een stevig bedrag opzij zetten voor het Bodemloze Put Fonds. Dat is bedoeld voor toekomstige verbouwingen. We hopen natuurlijk dat Huize Elders geen bodemloze put wordt. Maar dat hoopte Cheesy Finance ooit ook….
In de twee onderstaande grafieken zie je het verschil tussen de oude en nieuwe situatie. De stand van zaken van Huize Geldnerd in april 2024, en de startsituatie van Huize Elders in juni 2024. Om het helemaal realistisch te maken had het huis in de nieuwe situatie eigenlijk 25% lager moeten zijn, maar dat werkt niet zo goed in mijn spreadsheet….
We beginnen weer op nul
Op één punt beginnen we weer helemaal opnieuw. De overwaarde is voorlopig weer nul. En zal dat ook nog wel even blijven. We hebben meer betaald dan de huidige WOZ-waarde van Huize Elders. Maar voorlopig waardeer ik Huize Elders in mijn administratie maar even op de aankoopprijs.
Even opletten
Het blijft toch altijd even opletten met dit soort dingen. Zo vond ik in de allerlaatste versie van de hypotheekofferte een clausule waaruit bleek dat de bank zichzelf een hypotheekrecht toebedeelde dat ruim boven de aankoopprijs van Huize Elders lag, en ruim vier keer de totale blootstelling van de bank was. Foutje bedankt… en het werd ook snel hersteld, maar als ik deze documenten niet van voor tot achter had doorgelezen, dan had het mooi wel in de hypotheekakte gestaan.
Maar het is ook wel schokkend om te zien hoeveel vermogen we opgebouwd hebben, alleen maar door de stijging van de huizenmarkt sinds 2016. Dat, gecombineerd met de overstap naar een goedkoper (en veel mooier en rustiger) stukje Nederland, is een grote stap in onze financiële onafhankelijkheid.
Heb jij wel eens een klapper gemaakt op de woningmarkt?
Op Hemelvaartsdag was ik weer even in de tuin. Zonnig en heerlijk rustig. Het was rond 11.00 uur al 36 graden in de kas. De tomatenplantjes konden dus wel wat water gebruiken. Ik heb er ook nog een paar paprikaplanten bij gezet. De ene kant van de kas is daarmee deels gevuld.
Verder heb ik pastinaak en koolrabi gezaaid. En een aantal aardbeienplantjes gepoot. En vol verwachting klopt mijn hart: er zijn aardbeien in aantocht!
Een koppel overvliegende kraanvogels en een langsvliegende buizerd maakten het plaatje vandaag verder wel compleet. Ik mag hier straks wonen! Wat een voorrecht!
De sleutels van Huize Elders hebben we nog niet. Maar toch is er al activiteit. Ik heb de eerste dingen gezaaid in de moestuin. Deze zomer nog gaan wij de eerste groenten uit eigen tuin eten. En daar kijk ik enorm naar uit!
De aanleiding is simpel. Sinds wij de koop van Huize Elders rondgemaakt hebben zijn de eigenaren in opruimmodus. Er moet ruim vijfendertig jaar leven en verzamelen uitgezocht worden. En laten we het erop houden dat Marie Kondo en The Minimalists geen reguliere bezoekers zijn geweest in Elders. Het lag er vol. Tjokvol. En het gaat er nu met karrenvrachten tegelijk uit om het huis op tijd leeg te hebben voor de oplevering.
En daarmee hebben ze minder tijd voor de tuin. In de moestuin hebben ze zelfs helemaal niets meer gezaaid, omdat wij begin van deze zomer het stokje overnemen. Dus kregen we de vraag of we de moestuin alvast in gebruik wilden nemen. Ja natuurlijk!
In de kas staan inmiddels drie tomatenplanten. Ook hebben we een aantal aardbeienplanten weten te redden, en een druif.
Elders in de tuin staat ook nog een prachtige druif in leiboomvorm, net als een peer (Conference). We hebben ook een vijgenboom in de tuin die al een paar jaar vruchten draagt, en een aantal kersenbomen. Verder nog een appelboom en diverse frambozenstruiken. Een goede start.
Verder heb ik bieslook en rozemarijn gezaaid, en worteltjes. Gewoon in de volle grond in één van de aanwezige verhoogde bakken. De komende periode hoop ik hier nog een paar gewassen aan toe te voegen, er is nog wat zaaigoed onderweg. En uiteindelijk willen we naast de moestuin ook een uitgebreide kruidentuin creëren.
In de buurt van Huize Elders zitten verder diverse kwekers waar ik alles kan krijgen wat ik nodig heb. En ik ga actief op zoek naar biologisch zaaigoed. Want dat is een uitgangspunt in de moestuin Elders.
Het begin is er dus. En dat voelt goed. Ik had er niet op durven rekenen dat we al in de zomer van 2024 zouden kunnen profiteren van onze eigen moestuin. Ik reken dit jaar nog nergens op, maar zit wel vol met plannen. En uiteraard mogen jullie meegenieten van alle pogingen, plannen, successen, en mislukkingen!
Er verstreken deadlines. Aan voorbehouden en voorwaarden werd voldaan. Ons huis in Geldnerd City werd leeggehaald en de inhoud tijdelijk opgeslagen. Er kwamen documenten en een nota van afrekening van een notaris. En onlangs was het zo ver. Op een ochtend, iets na negen uur Centraal Europese Tijd, werden er bij die notaris handtekeningen gezet en was ons huis niet meer ons huis. We werden huisloos.
We hadden weken daarvoor al besloten om de overdracht niet fysiek bij te wonen. Daarvoor hadden we onze handtekeningen al gezet bij de lokale notaris in Elders. Alle sleutels hadden we al achtergelaten bij de verkoopmakelaar. Er werden nog wat mails en appjes uitgewisseld met de enthousiaste jonge kopers van Huize Geldnerd, en dat was het. Twee werkdagen later (rentedagen voor de notaris….) stond er een historisch hoog saldo op onze bankrekening.
Hoe voelt het?
De laatste keren dat we in Geldnerd City waren voelde het al vreemd. Begin januari zijn we vertrokken naar Elders. En daarna was het elke keer alsof we niet meer thuis kwamen. Emotioneel ging het afscheid dus heel erg snel. Ons tijdelijke huisje in Elders voelde al meer als thuis dan Huize Geldnerd in Geldnerd City.
Toen we ons huis leeg haalden was eigenlijk het enige emotionele moment het afscheid van de tuin, die we volledig zelf aangelegd hebben. Dat achterlaten was even moeilijk, ook al weten we dat we er een veelvoud aan tuin met een veelvoud aan mogelijkheden voor terug zullen krijgen. En een veelvoud aan werk.
En ik vond het ook een bijzonder moment toen ik uit de TADO app stapte. De app waarmee onze slimme thermostaat werd aangestuurd. Ik heb de nieuwe eigenaren een uitnodiging gestuurd waarmee ze een account voor Huize Geldnerd aan konden maken. En toen dat bevestigd was heb ik mijzelf verwijderd. De laatste band met Huize Geldnerd.
Losse eindjes
Er zijn nog wat losse eindjes. Administrativia om af te handelen. Ons deel van de laatste aanslag van het waterschap betalen. Idem voor de gemeentelijke belastingen in Geldnerd City. En de eindafrekeningen van het Energiebedrijf en Waterbedrijf zijn al binnen, maar ik moet nog even in de gaten houden dat het geld dat we terugkrijgen ook daadwerkelijk gestort wordt. Allemaal boekhoudkundige dingetjes. Maar verder is het hoofdstuk Geldnerd City helemaal afgesloten. En dat voelt als een belangrijke mijlpaal in onze overgang naar het leven in Elders.
Dilemma?
Dat enorme saldo op onze bankrekening stelde ons nog wel even voor een dilemma. Het was immers een moment waarop we ons volledige vermogen in contanten (en makkelijk te verkopen beleggingen) beschikbaar hadden. Dus wilden we wel doorgaan op de ingeslagen weg, met de nieuwe banen en het nieuwe huis in Elders? Of zouden we de boel de boel laten en een enkeltje Bahama’s boeken? Beetje snorkelen, beetje met de voeten in het strandzand, beetje aan een cocktail lurken…
Maar dat duurde maar even. Vast en zeker wel even leuk hoor, de Bahama’s, maar we zouden ons er snel gaan vervelen. We blijven lekker hier in Elders, en bouwen verder aan ons eigen paradijsje.
Heb jij wel eens een koophuis overgedragen overwogen om alles achter te laten en met de noorderzon te vertrekken?
