Meestal loop ik niet voorop met mijn belastingaangifte. Ik zit niet klokslag middernacht op 1 maart te wachten om snel in te loggen, alles te controleren, en op verzenden te drukken. Maar we proberen wel altijd aangifte te doen vóór 1 april, zodat we zo snel mogelijk bericht krijgen.
Al is dat bericht al jaren hetzelfde. Betalen mogen we. Zonder uitzondering ontvangen we aan het begin van het jaar een Voorlopige Aanslag. Ook die heeft maar één boodschap. Betalen. Een luxeprobleem, ik weet het.
Achterstand
De Belastingdienst heeft inmiddels een behoorlijke achterstand in het afhandelen van onze aangiftes. De oorzaak daarvan is uiteraard de Box-3 malaise. Afgelopen jaar ontvingen we de definitieve aanslag over 2022 en maakten meteen bezwaar door ons werkelijk rendement voor dat jaar aan te leveren (het was een slecht beursjaar). De reactie laat nog even op zich wachten. Voor de jaren 2023 en 2024 hebben we alleen nog voorlopige aanslagen ontvangen (en betaald). Het werkelijk rendement van die jaren hoef ik niet door te geven. Dat was vele malen hoger dan het forfaitair rendement waar de Belastingdienst mee gerekend heeft. Kom maar door met die definitieve aanslagen…
Optimaliseren
Heel veel kan ik er niet aan doen, aan die belastingen. Ik heb een hartgrondige hekel aan mensen die hun belastingen optimaliseren minimaliseren met allerlei trucjes. Als je profiteert van de voorzieningen in dit land dan hoor je er ook naar rato aan bij te dragen. Maar ik betaal wel mijn zorgpremie voor het hele volgende jaar vooruit. En heb ervoor gezorgd dat de afrekening van onze nieuwe kozijnen vóór 31 december betaald was. Ook een vorm van optimaliseren. Het saldo op 1 januari een beetje drukken. Scheelt een paar euro in Box 3.
Aangifte
De eerste dagen zag ik wat berichten over drukte die het mensen onmogelijk maakte om in te loggen. Dat stemt mij dan toch weer vrolijk, dat zoveel mensen zo graag hun jaarlijkse abonnement voor Pretpark Nederland willen betalen. Al weet ik diep van binnen ook wel dat de meeste mensen dit gewoon een administratief rotklusje vinden dat ze graag van hun lijstje af willen strepen.
Het jaar 2025 was voor ons normaal. Geen majeure veranderingen van werkgevers of vermogen, geen verandering in de woonsituatie. Gewoon salaris ontvangen, hypotheek aflossen en vermogen opbouwen. Dat zou dus ook geen bijzonderheden op moeten leveren in de belastingaangifte.
In de aangifte over 2025 kun je ook het werkelijk rendement doorgeven. De Belastingdienst gebruikt dan de berekening die voor jou het meest gunstig is. Voor banktegoeden rekent de Belastingdienst over 2025 met een rendement van 1,37 procent. Voor beleggingen is dat 5,88 procent. Ik heb zelf wat zitten rekenen (rekening houdend met het heffingsvrij vermogen, en wij zitten boven dat rendement. Ik heb mijzelf dus de moeite bespaard van het doorgeven van het werkelijk rendement.
En daarmee werd de aangifte vrij simpel. Ik controleer wel altijd de vooraf ingevulde bedragen. En speel altijd met de verdeling aan het einde om te kijken wat ons het minste kost. Maar dat is nog steeds een behoorlijk bedrag.
Maar goed, dat klusje is dus ook weer klaar. We waren op tijd vóór 1 april en we kunnen weer verder in de tuin.
Het eerste kwartaal van het jaar 2026 is voorbij gevlogen. Met sneeuw en ijzel, met een nieuw kabinet waar ik ook alweer ernstige twijfels over heb, met bullebakken in de wereldpolitiek, met oorlog in het Midden-Oosten, en met uiteindelijk een voorjaar dat ook weer gewoon begonnen is.
Medio januari verscheen het jaarlijkse Global Risk Report van het World Economic Forum, door sommigen nog steeds beschouwd als de thuisbasis van de buitenaardse hagedissen die de wereld zouden regeren… Het straalde een grote somberheid uit. Rond diezelfde tijd benoemde The Economist somberheid als het belangrijkste economische probleem (paywall) op onze wereld. En somber ben ik ook wel. Het is toch wel beangstigend dat wij voor de rust, orde en vrede op deze planeet in grote mate afhankelijk zijn van een totaal onvoorspelbare president van de Verenigde Staten. We staan erbij en kijken ernaar. En oproepen om energie te besparen is betutteling, dat we het even weten.
Maar goed. Voorlopig draait de wereld nog steeds gewoon z’n rondjes om die ster die wij ‘zon’ noemen. Voor de 39e keer kijk ik terug op een kwartaal. Bijna tien jaar persoonlijke financiële historie. Wat deden de gebeurtenissen in deze wereld én mijn eigen persoonlijke keuzes dit kwartaal met mijn financiën? Kijk mee!
Aandelenmarkten
De Amerikaanse S&P500-index kwam in januari goed uit de startblokken, en mijn portefeuille steeg lekker mee. Maar dat vlakte al snel af, en het grootste deel van januari en februari was de S&P500 een vlakke lijn. Toen Israël en de Verenigde Staten eind februari Iran aanvielen werd de daling ingezet. Elke keer als je denkt dat de chaos in de wereld niet meer groter kan worden dan lukt het ze toch weer.
Want ‘chaos’, dat is op dit moment toch wel de term die de lading het meest afdekt. Als de oorlog ook echt klaar was geweest elke keer dat de Amerikaanse president zei dat ‘ie klaar was, dan zou de beste man een Nobelprijs voor de Vrede verdienen…
De Europese beurzen (die ik volg via de Eurostoxx 600 index) stegen in januari en februari lekker door. Maar ook ons continent werd meegesleept in de verwachte economische effecten van de oorlog in het Midden-Oosten. Bijna 10 procent ging er van de index af ten opzichte van de piek in februari. En we staan dus weer waar we vorig jaar november ook stonden. Het mag eigenlijk geen naam hebben.
Olie. Nog steeds de smurrie waar onze wereldeconomie voor een belangrijk deel van afhankelijk is. Ook Huize Elders. En al die elektrische-auto-rijders lijken het te vergeten, maar het plastic in hun rijende batterijbommetjes is ook gewoon gemaakt van aardolie.
Het geklooi van de Verenigde Staten en Israël in het Midden-Oosten heeft er in elk geval voor gezorgd dat de olieprijs zich weer boven de USD 100 per vat beweegt. Een niveau dat we sinds 2022 niet meer gezien hebben. Met voorlopig Rusland als lachende derde, want de Verenigde Staten versoepelen de oliesancties tegen die andere agressor om de pijn op de wereldmarkt te verzachten. Tot zover de principes en het moreel kompas.
Dan de rente. De voorzitter van de FED, Jerome Powell, kreeg dit kwartaal zelfs een dagvaarding. <cynisme aan> Die was vast en zeker niet bedoeld om de FED onder druk te zetten om de rente te verlagen, zoals een zekere bewoner van het Witte Huis met de protserige en door bange bedrijven gesponsorde balzaal wil <cynisme uit>. En Trump wees één van zijn trouwe volgelingen aan als ‘droomkandidaat’ om Jerome Powell op te volgen.
Voorlopig gebeurde er niks aan de rente. In de Verenigde Staten niet. En in Europa ook niet. Stijgende olieprijzen werken door in de inflatie. De ECB verwacht een hogere inflatie en een lagere economische groei. En bij hoge inflatie wil je de rente liever verhogen om de inflatie te drukken. Ik verwacht dus geen renteverlagingen op de korte termijn.
Onlangs las ik overigens nog een aardig artikel waaruit blijkt dat de Verenigde Staten insolvent zijn. Dat is financieel jargon en betekent dat een (rechts-)persoon niet in staat is om alle schulden te voldoen en andere lopende financiële verplichtingen na te komen. Normaliter is het dan tijd voor een herstructurering of een faillissement. Iets waar Donald T. natuurlijk niet onbekend mee is.
Dan de VIX-index, ook wel bekend als de Fear Index, de maatstaf van volatiliteit in de Amerikaanse markt. Die ging sterk omhoog na de aanval op Iran, dat zal je niet verbazen. Anno 2026 wordt de economie nog steeds geraakt als de productie en het transport van aardolie verstoord worden. Maar de VIX zit niet in paniek-modus. Nog niet.
En zoals gebruikelijk ook een blik op de dollarkoers. Vorig jaar is de dollar behoorlijk verzwakt, van USD 1,03 per Euro naar USD 1,175 per Euro. In januari ging de daling van de dollar gewoon door. Aan het einde van het eerste kwartaal van 2026 kreeg je voor € 1,00 ongeveer USD 0,156. Dat is dan wel weer naar de zin van Oom Donald, het maakt de Amerikaanse export goedkoper. Niet dat ze daar nog veel maken dat we interessant vinden…
Ik heb zelf alleen nog indirecte blootstelling aan de Amerikaanse dollar, voor mijn eigen portefeuillebeheer is de dollar niet meer van belang. De laatste dollartransactie in mijn administratie dateert van februari 2022.
Mijn portefeuille
Mijn portefeuille beweegt keurig mee met de wereldwijde aandelenmarkten en obligatiemarkten, met dank aan VWRL en IUSN aangevuld met enkele dividend-ETFs.
In januari had ik een aanval van ‘ronde-getallen-obsessie‘. Vandaar de breed gespreide set aankopen. Daarmee zorgde ik ervoor dat in mijn portefeuille-overzicht de aantallen aandelen bij elk fonds weer op een nul eindigden.
Maand
Fonds
Aantal
Koers
Januari
iShares MSCI World Small Cap UCITS ETF (IUSN)
100
8,3060
Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (VWRL)
15
144,4800
VanEck Dev Markets Dividend Leaders ETF (TDIV)
5
48,9300
Februari
VanEck Dev Markets Dividend Leaders ETF (TDIV)
30
52,2700
Maart
VanEck Dev Markets Dividend Leaders ETF (TDIV)
45
50,6600
En ik volgde dus ook mooi de bewegingen van de markt. Naar boven en naar beneden. Maar de kopen-en-vasthouden belegger blijft rustig doorgaan.
Deze grafiek toont mijn totale inleg, die nog steeds elke maand een stapje omhoog maakt, en de beweeglijke waarde van mijn beleggingsportefeuille. Zolang de waarde hoger is dan de inleg, is er niks aan de hand. En mocht de waarde ooit lager worden dan de inleg, dan is er ook nog niks aan de hand. Ik heb nog een lange beleggingshorizon.
In onderstaande tabel zie je het percentage dat mijn portefeuille nu hoger (+) of lager (-/-) staat dan de totale inleg die ik gedaan heb, en je ziet de True-Time Weighted Rate of Return (TTWROR). Beide bekijk ik voor het laatste jaar plus één kwartaal.
Indicator
2025Q1
2025Q2
2025Q3
2025Q4
2026Q1
% boven inleg
76,9%
77,8%
84,4%
93,1%
95,5%
TTWROR (annualized)
-/-5,21%
-/-0,20%
31,5%
22,6%
10,9%
Dividend en Spaarrente
In het eerste kwartaal van 2025 ontving ik netto € 928,58 aan dividend op mijn rekening. In het eerste kwartaal van 2025 was dat nog € 880,22 en in het vierde kwartaal van 2025 ontving ik netto € 2.458,92.
Het dividendinkomen was 5,5 procent hoger dan in het eerste kwartaal van vorig jaar. Dat komt vrijwel alleen door mijn voortdurende aankopen van extra dividendfondsen. Want het dividend per aandeel was voor ISPA fors lager dan vorig jaar.
In onderstaande tabel zie je het netto ontvangen dividend in Euro’s per aandeel.
2026 Q1
2025 Q4
2025 Q1
VWRL
–
0,4652*
–
ISPA
0,2515
0,4112
0,3703
TDIV
0,1785
0,2295
0,1615
* Dit is het in kwartaal vier aangekondigde én betaalde dividend. Het in kwartaal drie aangekondigde en in kwartaal vier betaalde dividend blijft hier buiten beschouwing.
Net als in het eerste kwartaal van 2025 ontving ik geen dividendbetaling van VWRL. Dat drukt het dividendinkomen in het eerste kwartaal. Sinds begin 2025 betaalt VWRL het dividend uit op de eerste werkdag van het nieuwe kwartaal. Behalve in het laatste kwartaal. Begin oktober ontving ik de betaling over het derde kwartaal, en op 31 december de betaling over het vierde kwartaal.
Ik registreer mijn dividend op netto contante basis in Euro’s, de basisvaluta van mijn administratie. Dat betekent dat ik het netto dividendbedrag opneem in mijn administratie op het moment dat het op mijn beleggingsrekening bijgeschreven wordt. Als het een dividend in buitenlandse valuta (Amerikaanse dollar of een andere valuta) is, dan reken ik het om naar Euro’s tegen de wisselkoers van het moment van ontvangen op mijn rekening.
Bij mijn laatste analyse van mijn dividendrendement heb ik ook gekeken naar het Forward Dividend. Het Forward Dividend bereken ik door het netto uitbetaalde dividend per aandeel van de afgelopen vier kwartalen te vermenigvuldigen met mijn huidige aantal aandelen. Voor 2026 verwachtte ik op basis van de afgelopen jaren ongeveer € 9.500 aan dividend.
Na het eerste kwartaal van 2026 is mijn dividendverwachting voor dit jaar neerwaarts bijgesteld naar € 9.100,00. Met de geopolitieke onrust en de economische effecten daarvan verwacht ik lagere dividenduitkeringen.
Dan de spaarrente. In januari verplaatste ik het spaargeld op mijn grote bufferrekening van Lloyds Bank naar Ayvens Bank. In totaal ontving ik in het eerste kwartaal € 1.214,99 aan rente. Over het hele jaar 2025 van mijn Lloyds rekening, nog een klein bedragje van Lloyds toen ik mijn rekening daar beëindigde, over het vierde kwartaal van ABN AMRO, en over januari en februari van Ayvens Bank.
Ook de rente boek ik op netto contante basis in Euro’s, de basisvaluta van mijn administratie. Dat betekent dat ik het netto rentebedrag opneem in mijn administratie op het moment dat het op mijn spaarrekening bijgeschreven wordt.
Spaarpercentage
In de loop van het tweede kwartaal van 2024 ben ik begonnen met het berekenen van mijn spaarpercentage met behulp van een rapport in GnuCash. Het eerste kwartaal van 2026 begon ijzersterk. Dankzij de rente-inkomsten van Lloyds en de dividendinkomsten was januari een topmaand. Februari was normaal. En maart werd weer een beetje geholpen door de dividend-uitkering van TDIV.
Over het hele eerste kwartaal kwam ik uit op een spaarpercentage van 61,2 procent. Daar ben ik meer dan tevreden mee.
Activa
Vrijwel al mijn bezittingen (‘activa’) zijn op waarde nul (€ 0,00) gewaardeerd. Alleen de waarde van mijn auto houd ik apart bij.
Ik heb sinds december 2023 in totaal ruim 50.000 kilometer gereden met mijn dinosaurussap verstokende racemonster. Op basis van kenteken en huidige kilometerstand heb ik de huidige waarde opgezocht in de ANWB Koerslijst. Ik gebruik de waarde bij ‘Inruilen bij een autobedrijf’. Die is uiteraard weer iets lager dan de waarde aan het eind van het vorige kwartaal.
Het verschil tussen de waarde aan het einde van het vorige kwartaal en de huidige dagwaarde heb ik als afschrijving geboekt in mijn financiële administratie. Dat zie je als negatieve mutatie op de post Bezittingen terug in onderstaande grafiek.
Eigen Vermogen
Dit kwartaal was er zoals gebruikelijk het reguliere salaris, inleg in mijn beleggingen, de rente-inkomsten, en natuurlijk de bewegingen van de beleggingsportefeuille op de golven van de aandelenmarkten. Ook de jaarlijkse aanpassing van de WOZ-waarde (al waardeer ik nog steeds op aankoopprijs, dus de mutatie is nul), en de rente-inkomsten. Verder de gebruikelijke positieve bijdrage van de hypotheekaflossing aan mijn vermogen. Tsja. Al die groene balkjes. Je zou er bijna optimistisch van worden.
Over het afgelopen kwartaal is mijn eigen vermogen gegroeid met 3,0 procent. FIRE is nog wat FATTER geworden.
En dat leidt tot onderstaande ontwikkeling van mijn vermogen per kwartaal. Een prima spaarpercentage, en ook een prima vermogensgroei. Onvoorstelbaar eigenlijk, als je naar de geopolitieke ontwikkelingen kijkt.
Bijzondere Uitgave(n)
Ik trakteerde mijzelf op een aantal mooie boeken over moestuinieren en ‘homesteading’. En we hadden medische kosten voor Doggy. Verder was het een rustig kwartaal. En daar houd ik van. Saai is goed. Als de politici dat nou ook eens wat meer zouden nastreven…
En dit kwartaal waren er ook bijzondere inkomsten. We vroegen subsidie voor de vervanging van onze kozijnen en ramen. Binnen een maand stond het geld op onze bankrekening.
Sinds 2019 neem ik jullie twee keer per jaar mee in een update over het saaiste en meest voorspelbare deel van de financiën van Meneer Elders. Ook na de verkoop van Huize Geldnerd en de aankoop van Huize Elders is er nog steeds een hypotheek.
Vol verbazing blijf ik kijken naar de huizenmarkt. Want meer huizen bouwen lukt niet. Maar het aantal huishoudens blijft groeien. Krapte en dus stijgen de prijzen. Van een ‘doorsnee inkomen’ kun je geen huis meer kopen. Dat lukt mij bijna 30 jaar geleden nog wel. Ingewikkeld….
Lineaire Hypotheek
De vaste lezers weten dat wij een lineaire hypotheek hebben. Die kenmerkt zich door elke maand dezelfde aflossing (hypotheekbedrag gedeeld door aantal maanden looptijd) en dus ook elke maand een lagere rente over het resterende uitstaande bedrag.
Dit in tegenstelling tot een annuïteitenhypotheek. Daar zijn de maandlasten elke maand hetzelfde. Aan het begin van de looptijd betaal je veel rente en weinig aflossing, en naarmate de looptijd vordert daalt het rentebedrag en stijgt de aflossing. We doen hier niet aan aflossingsvrije hypotheken, prima voor sommige mensen, maar daar heb ik een paar dure lessen mee geleerd.
Strategie
De afgelopen jaren hebben we in hoog tempo versneld afgelost via de sneeuwbalmethode. Je kunt er lang en breed over discussiëren of dat de meest winstgevende keuze is gegeven de lage rente die wij hebben (2,06% tot 2036) en het gemiddeld rendement op beleggingen, maar ik vind dat in onze situatie nog steeds de juiste keuze. Hoe lager de hypotheek, hoe lager onze maandlasten. En dat tikt dubbel aan als je niet meer werkt, want geld dat ik niet meer uitgeef hoef ik ook niet bij elkaar te sparen of te beleggen. Wij zijn dus nog steeds een trouw lid van de VVLM, de Vereniging Voor Lage Maandlasten.
De sneeuwbal is er nog steeds. Mijn spreadsheet berekent die maandelijks automatisch gebaseerd op mijn uitgangspunt (het bedrag van de eerste hypotheekbetaling eind 2016) en de huidige maandelijkse rente en aflossing. Een verdere extra aflossing doen we op dit moment niet.
Onze strategie is nog steeds simpel en doeltreffend. Onze totale maandlasten blijven gelijk, maar een steeds groter deel bestaat uit aflossing en een steeds kleiner deel bestaat uit rente.
Het begin
We vertrekken vanuit de situatie van ons huis toen we van start gingen. Dat zijn eigenlijk twee startsituaties: eind november 2016 en eind juni 2024. Eind 2016 hebben we Huize Geldnerd voor ongeveer 30 procent van de aankoopprijs met eigen geld gefinancierd. De rest werd ingevuld met de lineaire hypotheek.
In 2024 is Huize Elders voor iets meer dan 70 procent van de aankoopprijs met eigen geld gefinancierd. De hypotheek was slechts iets meer dan 25 procent. En om het helemaal realistisch te maken had het huis in de nieuwe situatie eigenlijk 25 procent lager moeten zijn. Maar dat werd me te ingewikkeld in de spreadsheet…
Waar staan we nu?
In onderstaande grafiek zie je hoe de verschillende onderdelen van onze maandlasten zich ontwikkelen. Geen extra aflossing meer, alleen nog reguliere aflossing en sneeuwbal. En rente. Een steeds groter percentage aflossing, en steeds minder rente. Van elke euro die we in de hypotheek steken gaat inmiddels 86,1 cent naar ons vermogen. En nog maar 13,9 cent naar de bank. Terwijl onze totale maandlasten gewoon constant blijven.
Het wonder van de sneeuwbal blijft ook mijzelf verbazen. Erover lezen is toch echt anders dan het voor je eigen ogen zien gebeuren. Je ziet de grafiek gewoon exponentieel worden, het lijntje gaat steeds steiler omhoog. We hebben na de aankoop van Huize Elders de draad gewoon weer opgepakt, al gaat het lijntje iets minder steil omhoog door het ontbreken van de extra aflossing. Maar elke maand wordt de sneeuwbal groter. Zoals het hoort met een sneeuwbal. De maandelijkse sneeuwbal is al anderhalf keer de reguliere aflossing. In minder dan 10 jaar.
Inmiddels lossen we weer elke maand 1,07 procent van de resterende hypotheek af. Dat percentage stijgt gestaag, een jaar geleden was het nog 0,93 procent. En je ziet het verschil met de situatie tot eind 2023, toen we bij Huize Geldnerd naast de sneeuwbal ook nog een extra aflossing van € 1.000 per maand deden.
De totale aflossing bedraagt inmiddels 63,3 procent van de oorspronkelijke hypotheek (najaar 2025: 60,9%). En de huidige loan-to-value ratio (LTV) bedraagt 24,1 procent.
In onderstaande grafiek zie je de ontwikkeling van de LTV sinds de aankoop. De piek begin 2017 kwam uiteraard doordat onze eerste WOZ-waarde lager was dan de aankoopprijs. De grotere dalingen in 2017 komen door de eerste extra aflossingen, het jaarlijkse sprongetje naar beneden is het moment dat ik een nieuwe WOZ-waarde gebruik om de LTV te berekenen.
Ook in 2025 zie je die piek. Want lagere WOZ dan aankoopprijs. Niet onverwacht en ook niet erg. Maar het fijne blijft toch nog steeds de gestaag dalende lijn… Een steeds kleiner deel van het huis is schuld, een steeds groter deel is vermogen. En begin 2026 zie je weer een sprongetje naar beneden dankzij de nieuwe WOZ-waarde.
Om de voortgang verder te visualiseren heb ik de plaatjes met de stand van zaken van juni 2024 en nu nog even naast elkaar gezet. De aflossingen zijn inmiddels duidelijk zichtbaar. Je ziet ook duidelijk dat de extra aflossing, de ‘sneeuwbal’, groter is dan de reguliere aflossing. We hebben sinds juni 2024 dan ook al 13,0 procent van de hypotheek afgelost.
Prognose
Uiterlijk medio 2033 verwachten we hypotheekvrij te zijn. Dat is nog steeds ruimschoots voor het aflopen van de rentevaste periode, die loopt tot eind 2036.
En het is ook een uiterste datum. Het wordt steeds waarschijnlijker dat we de resterende hypotheek op enig moment in één keer aflossen. Onze rente is nog steeds lager dan de huidige marktrente, dus de bank zou daar geen enkel bezwaar tegen hebben.
In onderstaande grafiek geeft de blauwe stippellijn het oorspronkelijke aflossingsschema van onze hypotheek weer, de situatie waarin we braaf elke maand zouden betalen wat de bank ons vroeg. De lichtblauwe lijn is de werkelijke restwaarde van onze hypotheek, de gele stippellijn is de prognose als we volgens de huidige sneeuwbalstrategie doorgaan. En die zie je medio 2033 mooi op nul uitkomen. De verticale zwarte lijnen markeren de maanden waarin ik een hypotheekblog heb geschreven.
En zelfs nu geldt nog de gebruikelijke disclaimer dat het leven altijd anders kan gaan dan je van plan bent! Maar dat schreef ik in alle vorige hypotheekupdates ook, en vooralsnog zijn we weer een half jaar dichter bij een hypotheekvrij leven. En ruim zeven jaar dichter bij een hypotheekvrij leven dan in mijn eerste hypotheekupdate.
Het is oorlog in het Midden-Oosten. Dat heeft iedereen inmiddels wel gezien. Tenzij je onder een steen geleefd hebt. En wie aan het Midden-Oosten denkt, denkt aan gewone mensen die ook liefst een rustig leven willen en het beste voor hun kinderen olie. En wie aan olie denkt, denkt ‘oh oh….’. Want de olieprijs is sterk gestegen.
Onze wereld is nog steeds erg afhankelijk van dat dinosaurussap genaamd aardolie. En van aardgas. Ondanks alle vervelende effecten op ons milieu. OK, we zijn iets minder afhankelijk dan tijdens de oliecrisis in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Met name voor onze energievoorziening. Maar dat maakt dat onze huidige afhankelijkheid ook hardnekkiger is. We gebruiken aardolie nu vooral voor transport en om petrochemische producten (o.a. plastic) te maken. Dat betekent dat de prijs van olie hoger zal worden voordat we ons gedrag veranderen, en dat het veranderen van dat gedrag ook trager gaat en duurder zal zijn.
Impact in Elders
Ook in Huize Elders is er die afhankelijkheid. Er staan hier twee auto’s op de oprit die dinosaurussap nodig hebben om ons van Elders naar Ergens Anders te verplaatsen (en vooral ook weer terug). En onze verwarming (en het warme water voor de badkamer) komt van een combiketel die aardgas nodig heeft om z’n werk te doen. Daarmee zijn we al minder afhankelijk dan in Huize Geldnerd. Daar kookten we ook op aardgas en kwam ook het warme water in de keuken van de combiketel. Hier is dat elektrische inductie en een Quooker, respectievelijk.
Die afhankelijkheid van olie is wel iets dat we willen veranderen. Elektrificeren. Dat betekent een elektrische warmtepomp voor verwarming en warm water. Maar dat vraagt wat voorbereiding. We hebben alle kozijnen en ramen vervangen en besparen daarmee ongeveer 15 procent op ons gasverbruik (gecorrigeerd voor gewogen graaddagen). De volgende stap is nog het isoleren van het dak. Dat wordt onderdeel van een grotere verbouwing van onze bovenetage.
Daarna gaan we aan de slag met een warmtepomp. Ik volg de ervaringen van Geldsnor en Luxe Of Zuinig dan ook met veel interesse. Verslind de grafieken van De Datadame. Maar voor nu ben en blijf ik in Elders dus nog wel even afhankelijk van dat (momenteel even erg dure) dinosaurussap.
Plannen
Vorig jaar heb ik al wat geschreven over onze verduurzamingsplannen. Isoleren is een eerste vereiste. Maar daar houdt het niet mee op.
De elektrische warmtepomp moet daarna gaan zorgen voor verwarming en warm water. Ik ben me daar op aan het inlezen. Maar ik ben natuurlijk ook van een generatie die gewend is dat warm water iets is waarvoor je gewoon aan de rode knop op de kraan draait, en verwarming is iets wat een slinger aan een thermostaat vraagt en het opendraaien van een radiatorkraan. Dus al die verhalen over stooklijnen en COP-waardes klinken erg vermoeiend en intimiderend. Maar mijn eigen blogjes hierover zijn ook gewoon een manier om mijzelf te laten wennen aan de nieuwe werkelijkheid. Daar heeft een oude boomer zoals ik gewoon ook wat tijd voor nodig.
Ergens in de komende jaren komt er ook een elektrische auto. Zodra we stoppen met werken gaan sowieso beide auto’s de deur uit en komt er één (1) elektrische auto voor terug. En een laadpaal. Want publieke laadpalen verwacht ik hier in onze buurtschap niet, en een eigen laadpaal zou ook een goede manier zijn om een groter deel van de zelf opgewekte stroom te verbruiken
Ik kijk ook met interesse naar batterijen. Bijvoorbeeld ook naar de ervaring die Luxe Of Zuinig momenteel opdoet. Voorlopig vind ik de investering per kWh nog te hoog en de levenscyclus te kort. Ik wil een investering die niet afhankelijk is van dingen als een onbalans-markt, waar de overheid ook zo weer een streep doorheen kan zetten vanuit het ‘nationale belang’. Maar de ontwikkelingengaan hard. Ik wacht dus even af. En ook wil ik dan het netwerk in ons huis zo aanpassen dat we op batterijen en zonnepanelen door kunnen draaien als de stroomvoorziening uitvalt. Dat laatste is natuurlijk wel het ultieme doomsday preppen.
We hebben dus nog een paar jaar nodig om onze afhankelijkheid van dinosaurussap helemaal af te bouwen hier in Elders. En heel veel geld, maar dat hebben we gelukkig. In elk geval ga ik nu geen overhaaste stappen zetten. Met de huidige olieprijs verwacht ik dat leveranciers mij de hoofdprijs laten betalen.
Belangen
Er zijn hele grote economische en politieke belangen om ervoor te zorgen dat de rust in de Golfregio en op de oliemarkt weer snel terugkeert. En om te zorgen dat de olieprijzen weer dalen. De Golfstaten hebben jarenlang gewerkt aan hun imago als rustige en stabiele dictaturen landen voor zakendoen en toerisme (op vakantie in een dure en veel te hete zandbak, mij niet gezien, en dan loop je ook nog het risico om Gordon of een drugsbaron tegen het lijf te lopen, beide erg…). Trump krijgt later dit jaar te maken met tussentijdse verkiezingen waarbij ik hoop dat zijn partij wordt weggevaagd en ook de Amerikanen merken de hoge brandstofprijzen aan de benzinepomp, en hun auto’s zijn véél minder zuinig dan de onze. En ook Iran en Israël kunnen deze oorlog niet eeuwig volhouden.
En ook Meneer Elders heeft belangen. In juni loopt ons huidige energiecontract af. Het zou me een lief ding waard zijn als de rust dan is weergekeerd en de olieprijs (en daaraan gerelateerd de prijs van gas) weer een heel stuk gedaald is. En ook voor al die arme mensen in de regio natuurlijk die nu elke dag het risico lopen om een bom op hun hoofd te krijgen. Maar ik vrees dat de wereld geen rekening houdt met mijn belangen. Ook niet met die van de gewone mensen in de Golfregio, overigens.
Ze waren laat dit jaar. Vorig jaar plofte de belastingaanslag van de gemeente (inclusief nieuwe WOZ-waarde) en de aanslag van het waterschap al op 10 februari op de mat. Nu was het net vóór 1 maart. In Elders krijgen we die belastingaanslagen (en de beschikking met de nieuwe WOZ-waarde van Huize Elders) in één bericht. Uiteraard digitaal via MijnOverheid.
En het viel niet meteen mee. De gemeente Elders en Omstreken heeft zich redelijk ingehouden, de totale aanslag steeg met 3,9 procent. Afvalstoffenheffing precies op dat gemiddelde, riool iets minder en onroerendezaakbelasting (OZB) iets meer. Daar kan ik weinig op aanmerken. Het is onder het landelijk gemiddelde. terwijl wij héél landelijk wonen.
Het waterschap ging er iets steviger in met 11,2 procent. De zuiveringsheffing steeg met 7,5 procent en de (uit twee delen bestaande) Watersysteemheffing met maar liefst 15,9 procent.
In totaal betalen we in 2026 iets meer dan € 1.750 voor het voorrecht om hier in Elders te mogen wonen. En ik verzeker jullie, dat is een koopje!
WOZ-waarde
Tsja, die WOZ-waarde. Vroeger belangrijk, en nu eigenlijk alleen maar voor de statistiekjes. Want ik wil hier nooit meer weg.
In 2024 kochten we Huize Elders. Op dat moment wisten we de WOZ-waarde met peildatum 1 januari 2023, want de overheid loopt altijd een jaartje achter. Begin 2025 ontvingen we de WOZ-waarde met als peildatum 1 januari 2024, dus voordat wij Huize Elders kochten. Gedurende het jaar 2024 stegen de prijzen van bestaande koopwoningen gemiddeld met 8,7 procent, voor vrijstaande woningen was dat 5,9 procent. In de regio Elders was de prijsstijging voor vrijstaande woningen ruim 8 procent. Maar dat had niet echt voorspellende waarde. Want hier in Elders is ieder huis weer anders. Er is dus weinig vergelijkingsmateriaal. En gedurende 2024 hebben wij Huize Elders gekocht. Wat wij betaald hebben is dus automatisch de marktprijs… En nu ontvangen we dus de peildatum 1 januari 2025. De eerste WOZ-waarde die onze eigen aankoop van deze woning meeneemt in de berekeningen.
Vorig jaar werden we op papier een ton armer. De WOZ-waarde was namelijk ruim een ton lager dan de prijs die wij betaald hebben voor Huize Elders. En nu wordt het gat een stuk kleiner. De gemeente gooit € 69.000 bovenop de WOZ-waarde. Fors. Maar wel slim van ze. Want het is nog steeds € 40.000 minder dan de prijs die wij betaald hebben. En daarmee heeft het weinig zin om bezwaar te maken.
Automatisch is daardoor ook mijn Loan-To-Value Ratio gedaald. De resterende hypotheek gedeeld door de woningwaarde is nu nog maar 24,3 procent. Voor de ontvangst van deze WOZ-beschikking was dat 27,5 procent. Ook dat maakt voor ons niks uit. We zitten al heel lang in de laagste risico-categorie die onze bank hanteert. Dus een renteverlaging kunnen we hier niet meer mee aanvragen. Misschien dat resterende hypotheekje toch maar eens gewoon afbetalen. Gewoon, voor het gevoel.
Termijnen
Standaard betalen we deze belastingaanslag in tien maandelijkse termijnen. Die wordt maandelijks op of rond de 25e afgeschreven van onze bankrekening. En daar kan ik dus rekening mee houden in mijn liquiditeitsplanning.
Een paar weken geleden haalde ik met gemengde gevoelens toch een beetje opgelucht adem. Er was, na jarenlange discussies en plannetjes, eindelijk duidelijkheid over Box 3.
Maar dat duurde niet heel lang. Afgelopen woensdag maakte de minister van Financiën bekend dat de wet teruggetrokken wordt. Hij gaat terug naar de tekentafel. Dat is zeer ongebruikelijk in Den Haag. Een wet terugtrekken die al door de Tweede Kamer (weliswaar morrelend) is goedgekeurd.
Het is afwachten wat er nu weer gaat gebeuren. Meneer Elders haalt een grote bak popcorn en gaat het allemaal volgen uiteraard. 🍿👀 Maar een paar voorspellingen durf ik wel aan.
Ten eerste: Uitstel. De kans dat we nu in 2028 een nieuwe box 3 hebben is vrijwel nihil. Nul. Nada. Noppes. We zullen dus nog een aantal jaren aan de huidige regeling vastzitten. Voorzichtig hoera. Alhoewel ze ook in de huidige regeling gewoon de tarieven aan kunnen passen natuurlijk
Ten tweede: Ik verwacht dat de vermogensaanwasheffing, met jaarlijkse belastingheffing over nog niet gerealiseerde winsten, niet meer terugkomt. Vermogenswinstheffing is de meest waarschijnlijke uitkomst. Ook voorzichtig hoera. En meer mogelijkheden tot eindeloos uitstellen.
Een van de argumenten voor de nu ingetrokken wet was dat de schatkist ruim twee miljard Euro per jaar misloopt zolang de huidige tijdelijke Box 3 regelgeving geldt. In de plannen van het kabinet was al gerekend met de nieuwe hogere inkomsten. Nog een op te lossen tekortje bovenop de grote Haagse stapel dus…
Meneer Elders heeft zelden ergens recht op. En dat is ook terecht. Ons inkomen en ons vermogen zijn hoog genoeg om de dingen die wij willen zelf te bekostigen. En dan hoef ik niet zo nodig te profiteren van de overheidsruif. Laat dat geld maar gebruikt worden voor mensen die het harder nodig hebben.
Maar nu heb ik toch een uitzondering gemaakt. Want in het laatste kwartaal zijn al onze kozijnen, deuren en ramen vervangen. In de nieuwe kozijnen hebben we overal triple glas laten plaatsen. Een stevige investering die meteen een positieve invloed heeft op de hoeveelheid aardgas die we nodig hebben om Huize Elders in de winter te verwarmen. En een eerste stap in de verduurzaming.
Al aan het begin van het proces wees de aannemer ons op de subsidie-mogelijkheden. Met deze isolatiemaatregel zouden we namelijk recht hebben op ISDE-subsidie. In eerste instantie nam ik dat voor kennisgeving aan. Maar toen we de offerte eenmaal ontvangen hadden en van de schrik bekomen waren en getekend hadden werd ik toch nieuwsgierig. Dus ging ik eens kijken op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) welk bedrag dat op kon leveren. Ik ben overigens benieuwd welke ambtenaar die pretentieuze naam voor die overheidsdienst verzonnen heeft…
Het bedrag viel me niet tegen. Ik ging uit van een paar honderd Euro. Maar met onze hoeveelheid glas, ruim 20 m2, bleek het te gaan om ruim € 2.200. Dat vonden Vriendin en ik wel de moeite waard.
Inmiddels zijn alle laatste opleverpuntjes afgehandeld en hebben we de factuur helemaal betaald. Afgelopen weekend ben ik er dus even voor gaan zitten en heb de subsidie-aanvraag ingediend (je moet onder andere betaalbewijzen aanleveren, vandaar dat we moesten wachten). Ik had me daar goed op voorbereid en had alle documenten netjes bij elkaar bewaard in mijn digitale archief.
Gelukkig had ik mij vooraf ingelezen in wat je allemaal nodig hebt voor de aanvraag. Want de RVO wil ook foto’s zien van de werkzaamheden. Dus had ik driftig met mijn smartphone lopen knippen terwijl de aannemer bezig was. Omdat ik alles klaar had staan kostte de aanvraag maar een kwartiertje. De moeite waard voor zo’n bedrag.
En nu maar afwachten. Als we de subsidie krijgen dan gaat die in de pot voor de verdere verduurzaming van huize Elders. Mooi meegenomen. Krijgen we een extra stukje terug van al die belastingen die we betalen.
De discussie hangt al jarenlang als een donderwolk boven de rekenmodelletjes van iedereen die bezig is met financiële onafhankelijkheid. Wat gaat er gebeuren met Box 3 van ons belastingstelsel? Mijn alter ego Geldnerd schreef er regelmatig over. En afgelopen jaar kreeg Meneer Elders regelmatig de vraag of hij er ook nog eens aandacht aan ging besteden.
Op die vraag gaf ik steeds hetzelfde antwoord. Ik wilde afwachten tot er eindelijk eens iets duidelijk is. Iets vastgesteld is in de Tweede Kamer, en voorligt bij de Eerste Kamer. Ik had geen zin om mee te doen met alle speculaties na het zoveelste politieke proefballonnetje, alle paniekzaaierij, en alle tirades over de onredelijkheid. Zijn de huilende spaarders nu vervangen door de huilende beleggers? Ik dacht altijd dat wij beleggers stoer waren en met risico om konden gaan.
Maar nu is het moment gekomen. De afgelopen weken is er op diverse momenten gedebatteerd in de Tweede Kamer, en op dinsdag 10 februari is er gestemd over de moties. Vandaag, donderdag 12 februari, volgen de amendementen en het wetsvoorstel. Als de wet wordt aangenomen gaat die naar de Eerste Kamer, en als die ook ja zegt weten we eindelijk zeker waar we aan toe zijn.
Beschouwing op belastingen
Ik vind het redelijk om belasting te betalen over mijn inkomen. Ons land en onze voorzieningen zijn niet gratis. Als we allemaal alleen maar binnenharken en niet ook bijdragen is het snel afgelopen. In die zin heb ik meer moeite met alle aftrekposten en cadeautjes voor ‘ondernemers’ in Box 2, dan met de belastingen in Box 1 en Box 3. Mijn eigen inkomen wordt al bijna 25 jaar betaald uit de opbrengsten van die belastingen. Eigenlijk betaal ik mijzelf…
Ons huidige belastingstelsel dateert alweer uit 2001. Toen betaalde ik ook al belasting. Zolang als ik me kan herinneren is er discussie over Box 3. Het was een simpele vermogensrendementsheffing van 30,0 procent over een fictief rendement van 4,0 procent, dat werd aangeslagen op de saldi van 1 januari van het betreffende belastingjaar. Feitelijk hoefde je maar (30,0% * 4,0% =) 1,2 procent belasting te betalen over je vermogenssaldi van 1 januari van het belastingjaar. Alles wat je er in het jaar bij spaarde werd pas in het daaropvolgende jaar belast. Omdat met name de rendementen op sparen eigenlijk structureel ver beneden die 4,0 procent fictief rendement zaten werd de roep om een hervorming steeds luider, er moest naar werkelijk rendement gekeken worden. Want dat was ‘eerlijker’. Ik vond overigens deze mooie historie van de vermogensrendementsheffing in Nederland.
Daarna werd het een klassiek-Nederlandse politieke puinhoop. De snelle wisselingen van regeringen hielpen daar vast en zeker niet bij. Wat er ook doorheen fietste was dat er ook nog ‘herstel’ gepleegd moet worden voor iedereen die ‘slachtoffer’ is van de oude regeling. Ik heb zelf ook mijn claim neergelegd voor het enige jaar waarin mijn feitelijk rendement lager was dan de fantasie van de Belastingdienst.
Wat is ‘aanwas’ eigenlijk?
We hebben het over een vermogensaanwasheffing. Een heffing op de aanwas van je vermogen. In het Memorie van Toelichting, de uitleg van de wet in min-of-meer-gewone mensentaal, lees ik op pagina 8 de definitie. De vermogensaanwas wordt bepaald door de volgende vermogensvergelijking:
Het verschil tussen de waarde in het economische verkeer aan het eind van het kalenderjaar van de bezittingen en schulden, en de waarde in het economische verkeer aan het begin van het kalenderjaar van de bezittingen en schulden;
verminderd met de stortingen; en
vermeerderd met de onttrekkingen.
In gewone mensentaal: de waarde van je spaargeld en je beleggingen op 31 december minus de waarde van je spaargeld en je beleggingen op 1 januari, waarbij je stortingen er van af moet trekken maar opnames erbij op moet tellen. Dat wordt meer rekenwerk dan de oude ‘hier heb je jouw saldi op 1 januari’ overzichtjes bij de aangifte inkomstenbelasting.
Wat is redelijk?
Nederland is geen uitzondering. Al in 2020 las ik internationale vergelijkingen waaruit bleek dat veel landen worstelen met het op een realistische manier belasten van vermogen. Schrale troost.
Internationaal gezien is het wel vrij uitzonderlijk dat Nederland kiest voor de invoering van een vermogensaanwasheffing. Hierbij reken je ieder jaar af over de aanwas van je vermogen. De meeste andere landen gaan uit van een vermogenswinstheffing op het moment van verkoop (realisatie). Ergens snap ik de Nederlandse keuze wel. Afrekenen op het moment van realisatie geeft veel meer mogelijkheden om het betalen van belasting eindeloos uit te stellen (door de liefhebbers eufemistisch ‘optimaliseren’ genoemd, al spreek ik liever van ‘ontwijken’). Een vermogensaanwasheffing zorgt voor gelijkmatiger inkomsten voor de overheid. Daar ben ik als financial dol op, en het Ministerie van Financiën dus vast en zeker ook. Maar afgelopen dinsdag is er wel een motie aangenomen die het kabinet oproept om uiterlijk op Prinsjesdag 2028 met een nieuw plan te komen voor een vermogenswinstheffing. We zullen zien wat het kabinet Jetten-1 (of wie er tegen die tijd ook moge zitten) daarmee gaat doen.
In het wetsvoorstel lees ik in artikel 2.13 dat het belastingtarief op het belastbare inkomen uit sparen en beleggen 36,0 procent gaat bedragen. Als het belastbare inkomen uit sparen en beleggen negatief is, dan is het tarief 0,0 (nul) procent. Een verlies gaat dus niet leiden tot een aftrekpost in het betreffende belastingjaar. Dat is jammer, maar anders zouden slechte beursjaren heel duur worden voor de overheid.
Die 36,0 procent over de werkelijke vermogensaanwas klinkt fors hoger dan de ‘oude’ 30,0 procent over een fictief rendement. En is dat ook. Ik hoorde niet bij de mensen die geloofden dat we minder zouden gaan betalen dan de 1,2 procent uit de oude regeling. En als ik dat nieuwe tarief naast de belastingtarieven 2026 in Box 1 zet, dan ligt die 36,0 procent opvallend dicht bij het tarief van de eerste schijf in Box 1. Over je vermogensaanwas betalen de meeste loonslaven dus ongeveer net zoveel belasting als over hun reguliere salaris.
Schijf
Belastbaar Inkomen
Percentage
1
t/m € 38.883
35,75%
2
Meer dan € 38.883 t/m € 78.426
37,56%
3
Meer dan € 78.426
49,50%
In een van de laatste debatten over het voorstel werd overigens de vraag gesteld of ook in Box 3 met verschillende schijven gewerkt kan gaan worden. Er ligt vandaag een amendement voor die naast de 36,0 procent ook een ’toptarief’ van 49,5 procent voorstelt voor grote vermogensaanwassen. De minister noemt het een majeure aanpassing die hij nu niet meer mee kan nemen. Maar dat ideetje gaat vast nog wel een keer terugkomen.
Verliesverrekening
Omdat het werkelijke inkomen in een belastingjaar – anders dan bij het huidige forfaitaire inkomen – negatief kan zijn wordt er in de nieuwe Box 3 wel een mogelijkheid van verliesverrekening geïntroduceerd. In het Memorie van Toelichting is er een hele paragraaf (3.5 vanaf pagina 18) aan gewijd. Er komt ‘carry-forward’ verliesverrekening. Dus € 2.000 verlies in jaar 1 leidt tot nul belasting in jaar 1, maar kan in jaar 2 weggestreept worden tegen € 2.000 winst zodat je netto over die twee jaar geen belasting betaalt. Je kunt er van alles van vinden, maar ik vind het beter dan niks. Er ligt vandaag een amendement voor om ook achterwaartse verliesverrekening mogelijk te maken.
Heffingsvrije opbrengst
Het heffingsvrije vermogen uit de oude regeling wordt vervangen door een heffingsvrije opbrengst. Logisch, als je een belasting op de opbrengsten van het vermogen invoert. In het wetsvoorstel is die heffingsvrije opbrengst vastgesteld op € 1.800. Daarmee zullen de meeste Nederlanders met spaargeld geen Box 3 belasting meer betalen. Uitgaande van gemiddeld 1,5 procent spaarrente heb je dan namelijk meer dan € 120.000 aan spaargeld (zonder nieuwe inleg) nodig. Het ‘mediane’ spaarsaldo in Nederland lag in 2024 rond de € 21.000.
Voor beleggers ligt dit al snel anders. Met een langjarig gemiddelde van ongeveer 7,0 procent op een goed gespreide beleggingsportefeuille en regelmatige inleg zul je er al snel boven zitten. Pak nog wat dividendinkomen mee en hoppakee. Binnen een paar jaar mag je meebetalen! Welkom bij de rijken!
Eigen Woning
In alle berichtgeving en blogposts zag ik ook vaak paniek over de eigen woning. Veel mensen menen dat die ook in Box 3 opgenomen zou worden, en dat je dus belasting zou gaan betalen over de stijging van de WOZ-waarde. Maar in het Memorie van Toelichting zie ik op pagina 20 in de eerste alinea onder 3.7 toch echt de zinsnede ‘Onder het stelsel in box 3 vallen nadrukkelijk […] ook niet de eigen woning, het hoofdverblijf, die ook tot box 1 behoort’.
Paniek om niks dus. De eigen woning blijft in Box 1 en de hypotheekrenteaftrek is door de nieuwe coalitie ook alweer van de ondergang gered. Dat er belasting betaald moet worden over vakantiehuisjes en verhuurpandjes en de opbrengsten daarvan lijkt me dan niet meer dan terecht. Het is onderdeel van je vermogen.
‘Ik heb al belasting betaald’
Als je het hebt over de vermogensbelasting dan hoor je mensen vaak zeggen dat die oneerlijk is. Over dat geld is immers al belasting betaald, het verschil tussen je bruto en netto inkomen. Dat klopt.
Maar als je het geld uit zou geven betaal je ook nog minstens één keer belasting, namelijk de BTW. Meestal 21,0 procent. Om nog maar te zwijgen over alle accijnzen en heffingen op alcohol, benzine, en dat soort producten. Ook belastingen. Dat vinden we blijkbaar wel normaal. Dus dubbele belastingheffing als argument tegen Box 3 vind ik een drogredenering.
Overigens geloof ik nog steeds in de redelijkheid van de politiek. Dat, als er ongewenste neveneffecten zijn of groepen mensen onevenredig hard geraakt worden, er een redelijke meerderheid zal zijn die de scherpe kantjes er af haalt. Maar ik schijn één van de laatste Nederlanders te zijn die hier nog in gelooft.
Nieuw versus oud
Tijd voor een kleine vergelijking van mijn belasting op aandelen in het oude en nieuwe stelsel. Ik ga daarbij uit van de tarieven en rendementen over 2025.
Het voorbeeld neemt een eenvoudige ‘kopen-en-vasthouden’ belegger zoals ikzelf. Elke maand leg ik een vast bedrag in en daar koop ik mijn vaste ETF voor. Gedurende het jaar ontvang ik ook dividend. Dat leg ik meteen weer in.
Met het herbeleggen van dividend moet ik opletten. Die moet ik wel aftrekken van mijn opbrengsten anders betaal ik twee keer belasting, namelijk als opbrengst en als aanwas.
Ik ga uit van de onderstaande fictieve gegevens over 2025.
Omschrijving
Waarde
Waarde portefeuille 1 januari
€ 200.000
Maandelijkse inleg
€ 1.000
Waarde portefeuille 31 december
€ 235.000
Ontvangen dividend
€ 5.000
Onttrekkingen
€ 0
Laten we eens kijken wat het verschil gaat zijn. We beginnen in het oude stelsel.
Oude Box 3
Forfaitair rekent de Belastingdienst over 2025 met een rendement op aandelen van 5,88 procent. Het tarief in Box 3 over 2025 is 36,0 procent. In de oude systematiek betaal ik daarmee (36,0% * 5,88% =) 2,1168 procent over de waarde van mijn beleggingen per 1 januari 2025.
Maar daar mag ik het heffingsvrij vermogen nog van af trekken. In 2025 is dat € 57.684, lees ik bij de Belastingdienst. Ik betaal dus maar belasting over € 200.000 -/- € 57.684 = € 142.316.
Dat is dus 2,1168% * € 142.316 = € 3.012. Effectieve belastingdruk op het saldo van 1 januari is dan (3.012 / 200.000 =) 1,506 procent.
Nieuwe Box 3
Eerder in deze wederom veel te lange blogpost schreef ik dat de aanwas berekend wordt door de waarde van je spaargeld en je beleggingen op 31 december minus de waarde van je spaargeld en je beleggingen op 1 januari te nemen, waarbij je stortingen er van af moet trekken maar opnames erbij op moet tellen. Dat wordt meer rekenwerk dan de oude ‘hier heb je jouw saldi op 1 januari’ overzichtjes bij de aangifte inkomstenbelasting. In het eerdergenoemde Memorie van Toelichting vond ik gelukkig wat rekenvoorbeeldjes.
Omschrijving
Waarde
Waarde 31 dec -/- waarde 1 jan
=
€ 35.000
Aanwasvoordeel: dividend
+
€ 5.000
Stortingen: 12 * 1.000
-/-
€ 12.000
Stortingen: dividend herbelegd
-/-
€ 5.000
Onttrekkingen
+
€ 0
Totaal Vermogensaanwas
=
€ 23.000
Heffingsvrije opbrengst
-/-
€ 1.800
Belastbare Vermogensaanwas
=
€ 21.200
Belastingen (36,0% tarief)
=
€ 7.632
De effectieve belastingdruk op het saldo van 1 januari is dan ( 7.632 / 200.000 =) 3,816 procent. Met de voornoemde portefeuille betaal je in dit voorbeeld met de nieuwe Box 3 in 2025 € 4.620 belasting meer dan in het oude systeem.
Wat vind ik ervan?
Ik las een artikel bij de NOS waarin de voorgestelde Box 3 werd omschreven als een ’tussenstap’. Eigenlijk is geen enkele politieke partij tevreden. Naast de zorgen over de complexiteit van het stelsel, zijn Tweede Kamerleden ook bang dat er na 2028 nieuwe vraagstukken zullen ontstaan. Zoals mensen die in de financiële problemen komen als ze belasting moeten betalen over beleggingen die ze niet makkelijk kunnen verkopen. Je moet meer geld apart hebben staan voor de belastingaanslag, dat is zeker.
Er is in het nieuwe stelsel meer administratie nodig. Ik reken erop dat we van de Nederlandse banken en brokers gewoon fiscale jaaroverzichten gaan krijgen met alle gegevens die we nodig hebben voor de belastingaangifte, en dat de Belastingdienst die ook weer vooraf invult. Maar als je niet bij een Nederlandse broker belegt heb je echt een uitgebreidere administratie te voeren. Het motiveert mensen misschien om hun beleggingen eenvoudig te houden?
In mijn FIRE berekeningen ging ik al uit van een jaarlijkse belasting van 35,0 procent over het gemiddelde rendement waar ik mee reken. Ik zit dus heel dicht bij de werkelijkheid, rekening houdend met het feit dat ik ook nog een deel spaargeld heb, en dat er een heffingsvrije opbrengst is.
Nog steeds is het wel zo dat ik meer winst maak dan ik als belasting ga betalen. Gelukkig maar. Alleen de liquiditeitsplanning wordt anders. Iets meer geld klaar hebben staan voor de belastingaanslag. FIRE worden is een stukje uitdagender in het nieuwe systeem.
Uitzoekpuntje
Er knaagt één essentieel puntje. Het is me niet helemaal duidelijk wat het fiscaal betekent als je je vermogen op gaat eten. Vrij essentieel bij FIRE. De rekenvoorbeelden die ik gezien heb gaan daar niet op in.
Stel, ik leg niet meer in maar verkoop op 1 januari voor € 20.000 aan aandelen. En ook mijn dividend onttrek ik aan het vermogen. En stel dan dat het rendement op de portefeuille € 20.000 was, dus 31 december heb ik ook weer € 200.000.
Omschrijving
Waarde
Waarde 31 dec -/- waarde 1 jan
=
€ 0
Aanwasvoordeel: dividend
+
€ 5.000
Stortingen
-/-
€ 0
Stortingen: dividend herbelegd
-/-
€ 0
Onttrekkingen
+
€ 25.000
Totaal Vermogensaanwas
=
€ 30.000
Heffingsvrije opbrengst
-/-
€ 1.800
Belastbare Vermogensaanwas
=
€ 28.200
Belastingen (36,0% tarief)
=
10.152
Maar dat geld is een onttrekking aan mijn beleggingsportefeuille en daarna een storting op mijn beleggingsrekening. Op het niveau van mijn vermogen heffen die elkaar op.
Vervolgens maak ik het geld over naar mijn lopende rekening. Dat geld is een onttrekking aan mijn beleggingsrekening en daarna een storting op mijn lopende rekening. Op het niveau van mijn vermogen heffen ook die elkaar op.
Maar dan gaat het mis in mijn redeneerlijn. Want ik ga vanaf die lopende rekening boodschappen betalen. En de energierekening. Zijn dat dan ook weer onttrekkingen? Die ik erbij op moet tellen en die belast worden tegen 36,0 procent? Als dat zo is wordt het opeten van je vermogen vrijwel onmogelijk. Dat kan ik me eigenlijk niet voorstellen, dat dat de bedoeling is. Maar ik kan het ook nog niet uitsluiten. Dus dat ga ik binnenkort eens nader onderzoeken.
Wat vind jij van de nieuwe Box 3?
NB1: Zojuist om 10.15 uur vond in de Tweede Kamer de stemming plaats over de amendementen. Een duur woord voor voorstellen vanuit de Tweede Kamer tot wijziging van de ontwerpwet. Op één na alle amendementen zijn verworpen. Het enige amendement dat is aangenomen verplicht tot een evaluatie drie jaar na invoering in plaats van de voorgestelde vijf jaar na invoering. Dat verandert dus niets aan de rekensystematieken.
NB2: Zojuist rond 14.20 uur is de wet aangenomen.
NB3: Inmiddels heb ik in de wetstekst en het Memorie van Toelichting nog even goed gekeken naar de definitie van onttrekkingen. Artikel 5.11 van de wet geeft het antwoord, net als Groeigeld. Een onttrekking is een negatieve waardemutatie van het saldo van bezittingen en schulden die het directe gevolg is van (a) het niet langer tot de bezittingen behoren van een bezitting, of (b) het tot de schulden gaan behoren van een verplichting.
Het tuinseizoen is weer aan het beginnen. Dat betekent dat ik de komende maanden minder tijd aan de cijfertjes ga besteden. Het is dus de hoogste tijd om nog wat analyses met jullie te delen.
Zo kijk ik af en toe even naar het dividendrendement van mijn beleggingsportefeuille. En dat is alweer zo’n 2,5 jaar geleden, dus het wordt wel weer eens tijd…. Ik werd er aan herinnerd door deze blogpost van Groeigeld.
Sigaar uit eigen doos
Ik weet rationeel dat het gewoon van de koers afgaat die daarna dat gaatje meestal snel weer dichtloopt, dat ik er belasting over betaal en dat het zelfs ‘weglekt’ bij veel buitenlandse ETFs, maar toch. Het houdt mij niet tegen.
Het voelt gewoon lekker om elk kwartaal een paar keer een bedrag aan contanten bijgeschreven te krijgen op mijn rekening. Om dat bedrag elk jaar te zien groeien, door groei van het dividend dat uitgekeerd wordt en doordat mijn portefeuille steeds groter wordt. En dat alles zonder dat ik er iets voor hoef te doen. Alleen maar de aandeeltjes kopen en vasthouden. Het echte passieve inkomen.
En niet alles hoeft rationeel te zijn, toch? Wat er wel rationeel aan is: nadat ik stop met werken zal het dividendinkomen voor een deel in mijn levensonderhoud gaan voorzien. Nu nog niet. Op dit moment wordt elke Euro aan dividend die er binnenkomt herbelegd.
Mijn dividend in de boekhouding
Ik registreer mijn dividend op netto contante basis in Euro’s, de basisvaluta van mijn administratie. Dat betekent dat ik het netto dividendbedrag opneem in mijn administratie op het moment dat het op mijn beleggingsrekening bijgeschreven wordt. Als het een dividend in buitenlandse valuta is (in mijn geval alleen US dollar), dan reken ik het om naar Euro’s tegen de wisselkoers van het moment van ontvangen op mijn rekening. Maar dat is de afgelopen jaren niet meer voorgekomen.
Mijn dividendrendement
Sinds 2014 is mijn dividendinkomen gestaag gegroeid. Ik heb daar geen doelstellingen voor, want ik heb geen invloed op de hoogte van het dividendinkomen. Het enige dat ik kan doen is dividendfondsen bijkopen, en hopen dat de fondsen een ho(o)g(er) dividend uitkeren.
Daar doet zich dan ook nog de wet van de relatieve getallen voor. Als ik een portefeuille heb met € 10.000 aan dividendaandelen, en ik koop voor € 2.000 bij, dan mag je wel een stijging van je dividendinkomen verwachten. Maar als je diezelfde € 2.000 inlegt op een portefeuille van € 100.000, dan merk je daar weinig meer van.
Ik kan ook niet echt zeggen dat er jaar-op-jaar bij mijn ETFs groei zit in het dividend per aandeel per jaar. Het is een beetje onnavolgbaar.
Voor VWRL verwacht ik dat ook. Dat is een wereldwijd gespreide ETF die duizenden aandelen volgt. Waarvan een substantieel deel géén dividend uitbetaalt. Maar bij ISPA en TDIV, die specifieke dividendindexes volgen, verwacht je toch iets anders.
Nu is dat ook wel weer verklaarbaar. Valutaverschillen. Als ik snel kijk dan zie ik bij ISPA minder dan 30 procent aandelen uit Euro-landen, en bij TDIV ongeveer 40 procent Euro-landen. De Verenigde Staten, Canada, Japan, Australië, allemaal landen met een andere munteenheid. Met aandelenkoersen in die andere munteenheid, en dividend dat ook al in die munteenheid wordt uitgekeerd. Terwijl ik het dividend van mijn ETFjes gewoon in Euro’s krijg.
Kijk alleen maar eens hoe de Amerikaanse dollar de afgelopen vijf jaar heen en weer gehoepeld is ten opzichte van de Euro.
Ik ga dus niet eens een poging doen om deze dividendschommelingen te duiden. Als ik wil meeprofiteren van wereldwijde economische ontwikkeling, dan zal ik dat valutarisico voor lief moeten nemen.
Ik heb TDIV en ISPA ooit geselecteerd omdat ze aan fysieke replicatie doen. Ze kopen dus echt de aandelen die ze volgen, in plaats van ‘net te doen alsof’ (synthetische replicatie). Dat criterium is nog steeds belangrijk voor mij.
Mijn verwachtingen
Ik verwacht komend jaar geen groei van de dividenden. Het bedrijfsleven, vooral de internationale bedrijven, hebben last van de inmenging van overheden in hun zaken en de wispelturigheid aan de andere kant van de oceaan. Mijn lijfblad The Economist had het in dat verband onlangs over America’s ‘gunboat capitalism’ (paywall).
Ik verwacht dat dit geopolitieke gedoe de winstgevendheid van bedrijven niet ten goede komt. En dat zal als eerste ten koste gaan van het dividend. Eigenlijk zou ik onder de huidige omstandigheden al blij zijn als het dividend op het huidige niveau blijft.
Sinds 2017 kijk ik jaarlijks in januari even wat uitgebreider naar mijn salarisbrief. Want meestal veranderen er per 1 januari allerlei dingen. Het kabinet heeft weer aan de belastingknopjes zitten draaien. Mijn pensioenfonds weer aan de pensioenpremieknop. En af en toe gebeurt er ook wat in een CAO. Resultaat van al deze acties is een vrijwel onvoorspelbare en meestal nauwelijks te volgen verandering van het salaris dat ik op mijn bankrekening gestort krijg.
CAO
Mijn brutosalaris steeg per 1 januari met 2,25 procent. Dat is minder dan de inflatie in 2025 (want die was 3,3 procent), maar beter dan niks.
Pensioenpremie
In november 2025 liet het ABP mij al weten dat de pensioenpremie vanaf januari 2026 verhoogd werd van 27,0% naar 27,1%. In datzelfde bericht vertelden ze ook dat mijn opgebouwde pensioen met 2,84% verhoogd is vanaf 1 januari 2026. Eindelijk weer eens een beetje normale inflatiecorrectie. Het echt spannende moment komt natuurlijk eind dit jaar, als duidelijk wordt wat er met mijn pensioen gebeurt als het ABP overgaat naar het nieuwe pensioenstelsel.
De draaiknop van het ABP, in combinatie met mijn hogere bruto-salaris, kost mij ruim € 38 per maand extra. Mijn totale pensioenpremie stijgt daarmee 5,5 procent.
Bedragen in €
Salaris 2024-02
Salaris 2025-01
Salaris 2026-01
Premie AOP
15,03
17,99
23,43
Pensioen / NP
642,20
673,69
706,08
Totaal pensioenpremie
657,23
691,68
729,51
Wijziging (%)
-/-11,0%
+5,2%
+5,5%
Loonheffing
De dames en heren politici en mijn voormalige ambtelijke collegae in Den Haag hebben bij het opstellen van de begroting weer driftig aan de belastingknopjes gedraaid. Het blijft een beetje onnavolgbaar, maar het doel is toch steeds om de koopkracht van de ‘hardwerkende Nederlander’ te laten stijgen om ons, het stemvee, enigszins tevreden te houden.
Het netto effect van al dat draaien aan die knopjes is in elk geval dat er dit jaar iets meer loonheffing wordt ingehouden op mijn salaris. Ruim € 39 per maand, oftewel 5,3 procent meer.
Bedragen in €
Salaris 2024-02
Salaris 2025-01
Salaris 2026-01
Loonheffing
2.656,92
2.638,25
2.777,42
Wijziging (%)
-/-0,7%
+5,3%
Netto salaris, pensioenpremie, en inflatie
Inflatie knabbelt aan de koopkracht van mijn salaris. Al jaren geleden heb ik besloten dat ik geen zin meer heb om verticale loopbaanstappen te maken om een hoger salaris te krijgen. Daarmee ben ik afhankelijk van de CAO-verhogingen om de koopkracht van mijn salaris op peil te houden.
Ondanks de hogere pensioenpremie en de hogere loonheffing is mijn netto salaris toch weer een beetje gestegen. Al jaren houd ik dit allemaal bij in onderstaande grafiek. Die heb ik weer bijgewerkt. De kans dat ik de grote inflatiesprong van 2022 ooit nog in ga halen lijkt mij verkeken.
