Evaluatie moestuinjaar 2025

  • Berichtcategorie:Tuin

In februari van dit jaar werden de eerste kweekbakjes in stelling gebracht, en werden de eerste zaadjes in de grond gelegd. Dit ‘voorzaaien’, op de vensterbank boven de verwarming, was de start van het Moestuinjaar 2025. Maandelijks nam ik jullie in mijn Tuindagboek mee in de hoogte- en dieptepunten van het moestuinjaar.

Inmiddels is de kas geruimd (en is er rucola gezaaid voor de winterteelt). Idem zijn de meeste moestuinvakken leeg, al staat er nog prei en spruitjes die de komende maanden geoogst zullen worden, en knoflook die we in de vroege zomer van volgend jaar zullen oogsten. Het moestuinjaar, ons eerste volledige moestuinjaar in Elders, is officieel voorbij. Tijd dus voor een terugblik. Een evaluatie. Wat ging er goed, wat kan er beter? Welke lessen leer ik daarvan voor komende jaren?

Trots en tevreden

Allereerst, ik ben heel trots en tevreden. In mijn stoutste dromen had ik niet durven dromen dat er zoveel oogst van onze eigen grond zou komen. En dat ik zoveel voldoening zou halen uit mijn eigen werk, het verzorgen van al die plantjes. Vrijwel allemaal vanuit een zaadje opgekweekt. Ik was vergeten hoe intensief en druk een moestuin kan zijn. En de intensiteit en dagelijkse aandacht die een kas vereist is sowieso nieuw voor mij. In combinatie met al die andere projecten en projectjes was het meer werk dan ik op sommige momenten aankon. Realistischere ambities, en projecten beter spreiden, dat is het devies voor volgend jaar.

Wijze lessen

Er zijn ook lessen te trekken. Dingen die ik volgend jaar anders wil gaan doen.

Volgend jaar ga ik voor meer diversiteit aan groenten en fruit, en minder planten per soort. Op een gegeven moment hadden we het wel gehad met de twintig varianten van gevulde bolcorgette. Minder planten dius, behalve van de soorten waarvan ik moet accepteren dat slakken en rupsen een deel verorberen. We hadden een explosie van koolwitjes in de maand nadat ik mijn broccli en spruitkolen geplant had. En toch hebben we een goed oogst gehad van beide soorten.

Complicerende factor: Ik ben erachter gekomen dat ik het heel moeilijk vind om zelf opgekweekte plantjes niet te gebruiken…. Een zaadje in een kweekpotje, trouw elke dag besproeien, het groene kopje boven de grond uit zien komen, verspenen, grotere kweekbakjes, op zien groeien in de kas… Ik kan het niet over mijn hart verkrijgen om die plantjes weg te doen, om ze niet de kans te geven om vrucht te dragen. Ik heb een aantal planten weggegeven, maar we hebben ook maandenlang komkommers uit eigen kas gegeten. En ik noemde al de bolcourgettes.

Ook ga ik voor meer spreiding in de tijd. Dus dezelfde planten met vier of zes weken tussenpozen uitzaaien, en beter kijken naar een mix van planten die het hele seizoen vrucht dragen. Dat wil ik bijvoorbeeld doen voor de (snack)komkommers. Sommige gewassen kan ik ook zowel binnen in de kas als buiten telen, om het seizoen te verlengen.

Verder moet ik investeren in verwerkingscapaciteit, en vooraf nadenken wat ik met opbrengsten ga doen. We verbouwen echt te veel om het zelf meteen op te eten. Oogsten als het rijp is, en invriezen, inmaken, verwerken tot jam of sap. Misschien een weckketel en een wijnmakersset. Hier heb ik echt nog iets te doen.

Ik heb me ook gerealiseerd dat ik eerder te veel dan te weinig water geef. Bovendien gaf ik dit jaar ’s avonds water in de kas. ’s Ochtends is beter. Water voor de warme dag, en minder kans op schimmel later in de zomer als de nachten vochtiger worden.

We hebben dit jaar behoorlijk geïnvesteerd in de kwaliteit van de grond. Er is een paar kuub compost de tuin in gegaan, en specifieke plantjes hebben mest gekregen. Maar de grond is hier nog armer dan we dachten, en klinkt snel in. We zullen hier ook de komende jaren nog stevig in blijven investeren.

Verder wil ik komend jaar meer fruitstruiken (frambozen/bramen). We zijn een deel van de tuin hier al voor aan het voorbereiden. Vogelnetten gingen in de ban nadat Vriendin een hysterisch piepende jonge merel had moeten bevrijden. We hebben zelf meer fruitopbrengst nodig, maar moeten ook accepteren dat een deel voor de vogels is. De oplossing: meer struiken.

Tot slot moet ik komend jaar beter op de tomaten letten en nog vaker dieven. Ik heb de planten te dicht laten groeien. Daardoor had ik uiteindelijk een korter seizoen omdat een aantal planten ten prooi viel aan de meeldauw. Er ligt een kilo of 15 in de diepvries, maar dat had dus nog meer kunnen zijn.

Welke lessen trek jij uit het tuinseizoen?

Tuindagboek oktober 2025

  • Berichtcategorie:Tuin

Oktober. De omschakeling van de seizoenen is duidelijk merkbaar in de tuin. We verzamelen enorme hoeveelheden blad, de bomen om ons heen laten het massaal vallen. En de tuin gaat langzaam in ruststand.

Op 2 oktober zagen we aan het einde van de middag (tijdens de wandeling met Doggy) eerst hoefsporen, en vlak daarna drie reeën aan de rand van een maïsveld. Een hinde en twee kalveren, leek het. Het was de eerste live ontmoeting van het seizoen. De komende maanden zullen ze weer dichterbij komen, op zoek naar voedsel. We verheugen ons erop!

Het weer

Na de omslag op tweederde van september werd het langzaam maar zeker herfst. De eerste dagen van oktober waren heel OK, we rommelden tijdens ons weekje vrij lekker in de tuin en genoten van ons nieuwe gezinslid. Maar in de nacht van 3 op 4 oktober werd het stormachtig met veel wind en regen. Dat laatste kwam ons niet slecht uit, we hadden nog de nodige nieuwe aanplant die het water goed kon gebruiken.

Oktober 2025 was een echte herfstmaand. Bewolkt. Slechts 250 kWh elektriciteit werd er opgewekt, de slechtste oktober ooit. Het was winderig. Maar nog steeds geen grote hoeveelheden regen. Ondanks storm Benjamin, die op 23 oktober ook onze regio teisterde. In totaal kwamen we in Elders uit op ongeveer 70 millimeter regen, dat is ‘normaal’.

Oogst

Voor de nacht van 1 op 2 oktober werd er vorst aan de grond voorspeld. Ik haastte me dus om de uien te oogsten. En legde ze een paar weken te drogen onder onze carport naast de schuur. Ook oogstte ik nog eens 15 flespompoenen, we hebben er in totaal 32 geoogst van twee planten.

Verder oogstte ik de laatste snijbonen, er gingen nog twee porties de diepvries in. Fijngesneden in de snijbonenmolen die Vriendin van haar moeder cadeau kreeg. We gebruikten de laatste bosuien in een heerlijke huisgemaakte flammkuchen. De laatste broccoli werd geoogst en in de diepvries gestopt. En we vonden zomaar een handvol rijpe vijgen aan onze vijgenboom. Die vol hangt met vruchten, maar weinig rijpe vijgen had.

Medio oktober aten we de eerste spruitjes van onze eigen teelt. Heel bewust had ik een oud-Hollands as uitgezocht. Bittere spruitjes, zoals vroeger. Niet die zoete snoepjes die ze tegenwoordig verkopen. En ik werd niet teleurgesteld. Ze waren heerlijk. De komende periode zullen we nog een aantal keren spruitjes uit eigen tuin eten.

Verder staat er nog prei in de moestuin, die zullen we de komende periode geleidelijk oogsten. En we hadden een onverwachte meevaller. Eén van de boeren in onze buurtschap liet een partijtje aardappelen liggen na de oogst van het perceel. En stuurde een berichtje rond in de buurtapp dat die gratis op te halen waren. We hebben een kilo of 15 heerlijke aardappelen meegenomen, vers van het land. De eerste stamppot boerenkool van dit seizoen is al met veel smaak verorberd.

Kas

In oktober zijn de laatste honderd pepertjes rood geworden. Heel veel rode pepers. Ruim een kilo ging er de diepvries in, en ik gaf ook nog het nodige weg. Er kwamen ook nog wat cherrytomaatjes uit de kas. Beduidend minder zoet dan eerder in de zomer want minder zon) maar nog steeds heel smakelijk. Er staat ook nog kropsla in de kas.

En medio oktober zaaide ik rucola en gemengde sla in de kas voor de winterteelt. Ik moet de peperplanten nog weghalen, want ook afgelopen weken werden er nog pepertjes rood. Maar daarna gaat de kas echt in de winterstand.

Zaaien en planten

Iets nieuws de grond in? In oktober? Jawel! Ik kocht een aantal knoflookbollen bij mijn favoriete zadenwinkel, en duwde de tenen de grond in. Germidour, een modern ras in de traditie van de Franse Violet de Cadours, met een stevige smaak. Als alles goed gaat eten we vanaf de zomer van volgend jaar alleen nog maar eigen biologische knoflook.

Wordt vervolgd…

Dit is de laatste Tuinupdate van dit seizoen. We zijn buiten nog steeds bezig met klusjes, maar wel in een minder hoog tempo dan in het voorjaar en de zomer. We harken veel blad op om compost te maken, en laten ook genoeg liggen in de perken voor de insecten en de egels. Het is tijd om uit te rusten. Onderhoud te plegen. Te evalueren. En plannen te maken voor het volgende tuinseizoen. De eerste zaden zijn al geleverd. Maar daar horen jullie volgend jaar meer over…

Hoe is het met jouw tuin?

Tuindagboek september 2025

  • Berichtcategorie:Tuin

September. Nazomer of najaar? De R was weer in de maand. De blaadjes dwarrelen weer naar beneden. Op 6 september haalden we de eerste zakken met bladeren uit onze tuin. Blad van de lindeboom. Prima geschikt voor bladcompost. We harken en vegen alles bij elkaar. En eind van de middag ligt er gewoon weer een nieuwe voorraad. De meteorologische herfst is begonnen.

Het weer

De nacht van 1 september begon hier in Elders meteen met 9 millimeter regen. Meer dan een derde van de hele augustusmaand, in één nacht! En twee dagen later viel er tijdens een mini wolkbreuk-annex-onweer in een kwartiertje tijd nog eens 7 millimeter. En op 9 september viel er nog eens 55 millimeter op één dag. Meer dan in de voorgaande twee maanden bij elkaar, en toen was september nog niet eens voor een derde deel voorbij. We hebben deze maand een stukje van het neerslagtekort weggewerkt hier in Elders.

En meer regen betekende ook beduidend minder zonuren. Sowieso is de zonkracht al een stuk minder dan in juni, we zijn al meer dan halverwege tussen de zomerwende en de winterwende. In totaal wekten we tot en met 29 september 497 kWh op met onze zonnepanelen. Daarmee staat september 2025 op de laatste plaats van septembermaanden sinds 2020. Als vandaag nog minimaal 8 kWh oplevert dan kan het nog stijgen naar de een-na-laatste plaats. Een slechte september na een prachtig voorjaar en een mooie zomer.

Oogst

Ook in september liepen we nog regelmatig de moestuin in voor een krop sla, een stronk broccoli, of een paar tomaten. Vers uit de kas of van ons land naar de eettafel. Dat zal de komende periode minder worden, en dat ga ik missen. Tegelijkertijd is het een motivatie om volgend jaar een nog diverser en langer durend tuinseizoen te creëren. Ik heb iets te doen deze winter…

Verder hebben we de perenoogst binnengehaald. Minder uitbundig dan vorig jaar, maar nog steeds zeer welkom.

Medio september leverden ook de tweede lichting tuinbonen hun eerste oogst. Die zijn – hup – door de snijbonenmolen gehaald en de diepvries ingegaan. Ik verwacht ook de komende maand nog te kunnen oogsten van deze planten.

En ook de flespompoenen waren klaar voor de oogst. De foto laat slechts de eerste oogst zien. Uiteindelijk kwam er nog zo’n lading vanaf. Pompoensoep zullen we deze winter niet tekort komen.

Wij versus de hoornaars

Onze buren hebben een nest Europese hoornaars onder hun dakpannen zitten. En dat had onverwachte consequenties voor onze oogst. Eind augustus zagen we dat de hoornaars grote belangstelling hadden voor onze druiven. En in september kwam er een luchtbrug op gang tussen het nest en onze druivenstruik. Een gestage stroom hoornaars vloog naar onze druivenstruik, beet een druif open, en vrat die vakkundig leeg. Het maakte oogsten een uitdaging. Uiteindelijk hebben we de druiven maar gedeeld met de hoornaars, in ruil voor onze rust….

Kas

Zondag 7 september oogstte ik de laatste vleestomaten en de laatste komkommers. Daarna heb ik de planten geruimd. En twee weken later waren de trostomaatjes ook klaar.

Het is vreemd, zo’n kas waar je weer doorheen kunt kijken na een maandenlange groene jungle. Gelukkig hangen er nog grote aantallen pepertjes te rijpen aan de peperplanten. En staat er nog kropsla. De eerste lichting rucola heb ik inmiddels ook gezaaid.

Hoe ging het afgelopen maand met jouw moestuin?

Tuindagboek augustus 2025

  • Berichtcategorie:Tuin

Augustus. De oogstmaand. En er is inderdaad geen fijner gevoel dan de moestuin in lopen, plukken / afsnijden wat rijp is, en het vervolgens bereiden en (binnen een uur na de oogst) opeten. We deden het regelmatig deze maand. Met broccoli, met snijbonen, met bosui, met tomaten, met komkommers, met courgettes.

En tegelijk is augustus ook de maand waarin je het einde van de zomer voelt naderen. Langere en koelere nachten. Ochtendmist. Het stemt ons soms een beetje melancholisch. Voor mijn gevoel is de zomer pas net begonnen, en ik geniet er met volle teugen van. Vorige week zag ik ’s ochtends een grote groep ooievaars staan op een akker dicht bij ons huis. Het waren er tientallen, in een grote cirkel bij elkaar. In mijn gedachten stonden ze te vergaderen over de beste vertrektijd en vliegroute naar hun overwinteringsplek, en over de volgorde van vliegen in V-formatie (‘ik wil niet direct achter Harrie, want die laat altijd zoveel winden tijdens het vliegen…’). Het hoort bij het einde van een mooie zomer.

Het weer

Augustus kende een wisselvallige eerste week. Met als belangrijkste voordeel dat er even genoeg regen viel voor de tuin en de regentonnen. Had de grondwaterpomp ook even een weekje rust… Maar vanaf het weekend van 9 en 10 augustus moest de pomp toch weer aan de bak. De moestuin moest gesproeid, en de regentonnen moesten dringend bijgevuld worden. Pas eind augustus viel er weer een paar millimeter regen. Het mocht geen naam hebben, het was een druppel op een misschien niet gloeiende maar wel gortdroge plaat.

Op 5 augustus kondigde Don van Rural Revolution de herfst aan. Calling Fall. En later die week merkten wij ook de eerste voortekenen dat de zomer echt een heel eind op weg is. De eerste ochtendmist.

Tenzij er vandaag nog een stevige regenbui valt, komen we in augustus hier in Elders uit op niet meer dan 25 millimeter regen. De zonuren waren OK, in totaal wekten we tot en met 30 augustus 779 kWh energie op. Daarmee staat augustus 2025 op de 2e plaats van augustus in Elders sinds de zonnepanelen hier in 2020 werden neergelegd. Gegeven de weersverwachting voor vandaag zullen we de nummer 1, het jaar 2022 met 868 kWh, wel niet meer inhalen.

Bamboe en zevenblad

Op 9 augustus vond Vriendin een enkel staakje bamboe in het perk waar de bamboe-ellende ooit begon. En een dag later, op 10 augustus, groef ik een grote staak uit het grasveld, op zo’n zeven meter afstand van de oorsprong. En een paar uur later nog twee staken een paar meter verderop. En daarmee ook nog weer een halve meter wortelstaak. En op 12 augustus nog eentje, een halve meter verderop. En die stond er daags ervoor echt nog niet. Soms krijg ik het gevoel dat deze dingen in een kwartier hun antenne uit de grond steken, twintig centimeter of meer.

Afgelopen dagen vond ik er ook nog eentje. Die had zich op het verwilderende grasveld verschanst tussen lange gras-aren en paardenbloemen, en had op die wijze geprobeerd om aan mijn aandacht te ontsnappen. Haaa! Scheer je weg, schavuit! Rekel! Gelukkig bleef het hierbij. Je hoort mij niet zeggen dat het probleem helemaal weg is, maar het is vooralsnog ‘beheersbaar’.

Ook is er positief nieuws over Project 2025. Het hele zevenbladperk is afgegraven en ontdaan van alle ‘ongerechtigheden’ die we konden vinden. Ook het achterliggende grindpad is gezeefd. op sommige plekken was het meer een zandpad dan een grindpad. Dat leverde ook nog een aantal kilo’s zand op en de nodige onkruidwortels. We laten het perk nu in elk geval braak liggen tot aan het voorjaar, en houden goed in de gaten of er nog iets z’n kopje boven de vers gezeefde grond durft te steken, en wat dat dan zou zijn…

Oogsten

Deze maand kwamen we in het stadium dat er niet meer tegen de oogst op te eten viel. Dus hebben we de diepvries in de schuur aangezet en zijn we dingen in gaan vriezen.

Inmiddels ligt er ruim 10 kilo tomaten in de vriezer, in stukken in zakjes van 500 gram. Ook een paar kilo gele courgette (in plakken) en snijbonen. Met name de snijbonen zullen hopelijk in september en oktober nog aangevuld worden, als onze ’tweede lichting’ snijbonen gaat produceren.

Een gemiddelde week in augustus

Medio augustus zijn de stoksnijbonen van de eerste lichting uit de tuin verwijderd, ze waren klaar en leverden geen nieuwe bonen meer. Ook de cannelinobonen heb ik weggehaald. De slakken hebben er helaas meer van gegeten dan wij.

Afgelopen maand hebben we wel regelmatig bosui uit onze eigen tuin gehaald, om te verwerken in allerlei gerechten. Ze smaken geweldig, wat een pit in zo’n klein uitje!

Op zaterdag 9 augustus kon ik de eerste rode peper van mijn peperplantjes afsnijden. Die zag er prachtig uit. En smaakte ook prima. Mijn pepers zijn dit jaar van een iets pittiger soort dan vorig jaar. Ik kan dus maar beter leren om niet meer in mijn ogen te wrijven nadat ik een pepertje gesneden heb… Inmiddels is er een gestage stroom pepers op gang gekomen, en er zijn er nog tientallen in aantocht. Het wordt een pittige winter, dat is zeker.

Ook staan er nog 10 kroppen sla in diverse groeistadia in de kas. Verse aanvoer is voorlopig nog verzekerd. Gisterenavond aten we nog verse sla, in minder dan een uurtje van de kas naar onze tafel.

Het hoogtepunt van de augustusmaand was de lekkerste Gazpacho die ik ooit gegeten heb. Bereid door Vriendin, uiteraard. Met tomaten uit eigen kas, komkommer uit eigen kas, en een rode peper uit eigen kas. We hadden ook nog bosui uit eigen tuin kunnen gebruiken. En het enige hoofdingrediënt dat we nog niet zelf kweken is knoflook. Staat wel op mijn verlanglijst, we zijn grootverbruiker.

Groeien

Mijn tweede lichting snijbonen groeide voorspoedig in augustus. Ik verloor ongeveer een derde van mijn plantjes aan de slakken, maar er zal genoeg voor ons overblijven.

Ook de flespompoenen gaan goed. De twee pompoenplanten hebben zo ongeveer de halve moestuin overgenomen. Ik verwacht nog steeds een stuk of 20 flespompoenen te kunnen gaan oogsten. De uien en prei groeien ook voorspoedig.

Onze peren en druiven zijn ook vrijwel klaar om te oogsten. Dat is echt wel een maandje eerder dan vorig jaar.

Kas

Helaas zijn mijn tomatenplanten de afgelopen weken getroffen door zware meeldauw. Ik was er te laat bij met het wegknippen van getroffen blad en besproeien met een mengsel van melk en water. Maar omdat mijn vleestomaten de vruchten al gevormd hebben, en al geen nieuwe bloempjes meer maakten, is dat niet zo erg. Eén plant is inmiddels geruimd, de rest ruim ik zodra de tomaten geoogst zijn. Mijn Myriam cherrytomaat lijkt gelukkig resistent te zijn, daar halen we nog tientallen tomaatjes af.

De meeldauw heeft waarschijnlijk een kans gekregen doordat ik de planten te dicht heb laten groeien. Teveel takken, in de jacht naar zoveel mogelijk oogst. Een wijze les voor de komende jaren.

Aan mijn twee peperplanten hangen letterlijk nog meer dan honderd pepers. En de komkommers lopen nu echt op hun eind. Ik ben van plan om volgend jaar zowel binnen als buiten komkommers te gaan telen, om het seizoen te verlengen.

Druiven

Ook een project dat ik deze maand uitgevoerd heb, met dank aan de driedaagse werkweek. Ik heb een pergola gebouwd voor onze druivenstruiken. Die is nog niet helemaal af, er komt nog een vijfde boog aan het einde. Maar daarvoor moeten we eerst de jungle op de achtergrond van deze foto aanpakken. Eén van de redenen waarom we deze gadget aangeschaft hebben.

En zo krijgt een loos stukje tuin een functie. Stapsgewijs steeds meer ons paradijs, met elke zandkorrel die we aanraken.

Vooruitblik

De septembermaand zal beginnen met de oogst van de druiven en peren. In september verwacht ik verder grote aantallen rode pepers te oogsten, en hopelijk ook snijbonen van onze tweede lichting. Verder groeit de kropsla nog voorspoedig door.

Het zal de afronding worden van mijn eerste volledige moestuinjaar in Elders. Blijdschap en melancholie strijden met elkaar. Dat er nog vele mooie moestuinjaren mogen volgen!

Hoe ging het afgelopen maand met jouw moestuin?

Tuindagboek juli 2025

  • Berichtcategorie:Tuin

Juli. De maand waarin alles gestaag doorgroeit en het nodige onderhoud vraagt. Maar toch is het minder intens dan de drukke mei- en juni-maand. Juli was ook de maand waarin mijn driedaagse werkweek begon. En ik dus vier dagen per week had voor huis en tuin. Ik heb het lekker rustig aan gedaan, maar ben toch een stuk verder gekomen met het restaureren van de luiken voor onze ramen. Ook ben ik begonnen aan een pergola voor mijn druivenstruiken.

Het weer

Juli begon tropisch. Temperaturen ruim boven de 30 graden Celsius. Bijna 40 zelfs. Volgens ons regionale weerstationnetje werd het lokale weerrecord nét niet gebroken. Maar heet was het. We hadden in het weekend alle luiken aan de zonzijde van het huis al gesloten, en dat (in combinatie met onze witte en dus reflecterende buitenmuren) zorgde ervoor dat het binnen goed uit te houden was. Voor woensdag 2 juli werd er noodweer, hagelstenen van meer dan 3 centimeter, 100 millimeter regen, rukwinden, en meer van dat soort ongein voorspeld. Code oranje voor de extreme hitte ging naadloos over in code oranje voor noodweer. Uiteindelijk bleef het hier bij een paar malse regenbuien met wat onweer. In totaal 8 millimeter regen. Genoeg voor de regentonnen en genoeg voor de tuin, waar ik zondag 29 juni in de avond nog vier uur lang had staan sproeien.

Het weerbeeld bleef wisselend in de maand, maar de droogte was lang een constante. Op de 20e stond de totale regenteller hier op ongeveer 13 millimeter. Op de 29e ’s ochtends was het iets meer dan 30 millimeter. En toen viel er 15 millimeter in een half uurtje, en kwamen we uit op iets meer dan 45 millimeter. Op de 31e werd er nog eens 15 millimeter aan toegevoegd. Het scheelde een paar keer de moestuin water geven…

Gevederde vriendjes

In de zomer voeren we de tuinvogels niet bij. Wel hebben we een vogelbadje en drinkschaal. Die houden we goed gevuld en ze worden druk bezocht. Vanaf medio juli doken er weer meer koolmezen en pimpelmezen op in onze tuin. Die hadden we niet meer gezien sinds de nestjes waren uitgevlogen.

Onze tuin is een stuk veiliger geworden voor de gevederde vrienden. De kat van de overburen, die we vrijwel dagelijks door de tuin zagen sluipen, is onlangs overleden.

Mus. Daar hebben we er veel van…

Bamboe-update

Tsja, moet ik hier nou tevreden mee zijn of niet? Een stuk of tien individuele bamboestaakjes heb ik de afgelopen maand uit de tuin geplukt. Met bij elkaar toch nog een paar meter aan wortelstaak. Op twee na bevonden ze zich allemaal in het gazon. Ik denk dat ik er wel blij mee ben. Het probleem is nog niet helemaal weg, maar we hebben het duidelijk wel onder controle. En ik zweer dat er nooit een nieuwe bamboeplant mijn tuin in zal komen.

Oogsten

Op 3 juli in de ochtend oogstte ik de allereerste vleestomaat uit mijn kas. En sindsdien is er een gestage stroom tomaten op gang gekomen. Er hangen tientallen grote vleestomaten aan de planten, maar de meeste zijn nog groen. De belofte voor augustus.

En in de loop van juli was ook de eerste mega-tomaat rijp. Ruim 600 gram woog ‘ie.

Verder oogstten we regelmatig snijbonen. Een enkele keer binnen een half uur van de plant naar de eettafel. Zeker een hit dit jaar!

Bolcourgettes hebben we in grote hoeveelheden. Vriendin is op een missie met tien varianten van de gevulde bolcourgette bij de avondmaaltijd. Iets teveel planten misschien…

Ook oogsten we regelmatig gele courgettes. Die had ik speciaal op een plek neergezet waar ze minder last van slakken zouden hebben, nadat er twee planten in de moestuin volledig kaalgevreten waren. Maar op die plek krijgen ze weer te weinig zon. De productie blijft dus een beetje achter. Maar gegeven het overschot aan bolcourgettes is dat dan misschien niet zo erg.

En inmiddels hebben we ook de eerste broccoli-stronken geoogst en verorberd. Het mooie is dat de plant, na de eerste oogst, gewoon verder gaat met het maken van nieuwe (iets kleinere) stronken.

Verder hebben we wat erwtjes geoogst. Dat viel tegen. De slakken hadden de planten zwaar aangevreten, die klap zijn ze niet meer te boven gekomen. Inmiddels zijn de planten verwijderd. En ook hadden we deze maand de eerste rijpe pruimen van onze eigen boom.

Kas

Ik schreef al dat de tomaten op gang aan het komen zijn. Er hangen nog vele kilo’s aan de planten in de kas. De snackkomkommers lopen inmiddels op hun eind. En daar hebben we vrede mee, de oogst was overvloedig te noemen… De reguliere komkommers draaien nog wel productie.

Verder hangen de peperstruiken vol met (nu nog groene) pepers. Die mogen nog lekker rijpen en rood worden. Afgelopen jaar hebben we ze ingevroren. De laatste peper van die oogst hebben we onlangs gebruikt in een maaltijd. Tijd dus voor nieuwe oogst!

Verder staan er een aantal kroppen-sla-in-wording in de kas. De komende maanden zullen we nog voldoende verse sla uit de eigen kas hebben. En net als afgelopen jaar ben ik van plan om komend najaar ook weer gewoon sla in de kas te zaaien. Afgelopen winter hebben we een regelmatige aanvoer van verse sla uit eigen kas gehad.

Elke dag krijgen de planten in de kas water, en elke twee weken snoei ik de planten bij. Daarmee blijft het oerwoud in de kas enigszins beheersbaar…

Groeien

En er groeit en bloeit nog van alles. Planten die ons de komende maanden van hun producten zouden moeten gaan voorzien. Aan de twee pompoenplanten in mijn moestuin hangen 15 à 20 flespompoenen. Ons (in het voorjaar geplante) appelboompje heeft vijf mooie appeltjes.

Verder hebben we overvloedig bosui (lekker in een hartige taart!) en zien de uien en de prei er ook veelbelovend uit!

En onze vijgenboom heeft de afgelopen maand tientallen jonge vruchten ontwikkeld. Vorig jaar begon dat pas in de loop van augustus, en werden ze niet meer rijp. Met een beetje mazzel met het weer in de rest van de zomer zouden we een behoorlijke vijgen-oogst moeten kunnen binnenhalen.

En dan vergeet ik nog de peer en de druif, die ook goed in de vruchten zitten. Allemaal veelbelovende ontwikkelingen voor de komende maanden!

Zaaien

Naast het oogsten is er ook nog gezaaid. Elke twee weken gaat er nieuwe kropsla in een potje. Twee weken op de vensterbank binnen, dagelijks besproeien. Meestal steken ze na een dag of vijf het groene kopje boven de grond uit. En na een aantal weken naar de kas.

En op de plek waar de rijspeulen verslonden zijn door de slakken stonden heb ik medio juli nieuwe snijbonen gezaaid. Dat zou in september en mogelijk oktober nog een nieuwe oogst op moeten leveren.

Hoe ging het afgelopen maand met jouw moestuin?

Tuindagboek juni 2025

  • Berichtcategorie:Tuin

Ah! Juni! Op het werk een drukke maand omdat iedereen zoals gebruikelijk denkt dat in de zomervakantie de wereld vergaat. Alles moet dus af voor de vakantietijd losbarst. Ook een maand met een extra lang weekend, door Tweede Pinksterdag. En de maand waarin alles in de tuin volledig ontploft… Het is elke dag weer een verrassing wat ik aantref als ik ’s ochtends vroeg mijn rondje maak door de kas en de moestuin. Deze maand was het een jaar geleden dat we de sleutels van huize Elders overnamen. We hadden de kas toen al in gebruik genomen. Maar hoe anders is het leven dit jaar.

Het weer

Was 2024 vooral ‘nat’, in 2025 is het totnogtoe vooral ‘droog en zonnig´. Ook in juni.

In totaal viel er deze maand iets minder dan 50 millimeter regen. Volgens het KNMI is het meerjarig gemiddelde voor juni in onze regio 65-70 millimeter. Wederom een droge maand dus. Volgens het lokale weerstation hebben we dit jaar tot en met juni pas 290 millimeter regen gehad. Vorig jaar rond deze tijd zaten we al boven de 500 millimeter regen.

Minder regen, en fors meer zonuren. Tenminste wel als ik de productie van onze zonnepanelen als maatstaf neem. Vorig jaar produceerde Huize Elders in juni 397 kWh energie, dit jaar is het 881 kWh. Boven het gemiddelde van 828 kWh over de afgelopen vijf jaar. Een recordmaand voor de zonnepanelen is het niet geworden, door een noodweer op 31 mei zijn onze zonnepanelen eruit gevlogen, en dat ontdekte ik pas in de avond van 2 juni. Twee dagen gemist dus. Maar het was geen slechte maand.

Het moge duidelijk zijn dat onze grondwaterpomp weer overuren heeft gedraaid. Eén keer in de week om de regentonnen bij te vullen en de moestuin te besproeien, en één keer in de week om de regentonnen bij te vullen en de hele tuin (inclusief de moestuin) te besproeien. Elke dag geef ik ’s avonds de planten in de kas water, en de potten op het terras. Een deel van onze tuin is rivierklei, en een deel is zandgrond. Maar met dit waterschema (en af en toe een bui) houden de moestuin en de kas het goed vol.

Oogst!

We hebben al het nodige kunnen oogsten uit onze tuin. De kersen leverden ons twee potten jam op. We hebben de eerste frambozen van onze eigen struiken gegeten. Kruisbessen. De eerste kropsla uit eigen kas, vers gesneden en meteen op tafel. Lekkerder wordt het niet. De eerste bolcourgettes, ‘s Middags geoogst en enkele uren later op tafel.

En snackkomkommers. Kilo’s snackkomkommers. Ik vroeg me af of vier planten wel genoeg zou zijn. Het is meer dan genoeg. Ze gaan vrijwel dagelijks mee naar kantoor bij de lunch, we hebben regelmatig komkommersalade op het menu staan, en koude komkommersoep is heerlijk op warme dagen. En deze komkommers van eigen teelt hebben smaak. Veel meer smaak dan komkommers uit de winkel.

(Te) Warme sla

Elke week duw ik een paar zaadjes in een potje om kropsla te telen. Ik laat ze al sinds maart voorkiemen in de kas. Een kas is nieuw voor mij, dat heb ik niet eerder gehad. In juni merkte ik dat mijn zaadjes in de kas niet meer opkwamen. Ieder dag werden de potjes liefdevol besproeid en toegesproken. Maar er kwam niks boven de grond. Dus verdiepte ik mij in de literatuur en las alles wat ik kon vinden over den edelen kunscht van het teelen der kropsla. Bij meer dan 25 graden Celsius is het zaad van kropsla als een Nederlander op vakantie. Het doet niks meer. Het gaat in rust en weigert te kiemen.

Sinds een paar weken staan de slazaadjes dus binnen om te kiemen. En die staken keurig binnen een paar dagen hun groene kopjes boven de grond uit. Na een periode van schaarste is de aanvoer van verse sla dus weer verzekerd.

Gras en bamboe

In het weekend van Pinksteren hebben we (voor de eerste keer dit jaar) het gras gemaaid. Eerder hadden we al wel een pad gemaaid om naar de moestuin en de composthoop te komen, maar nu is echt het hele grasveld gemaaid. Het is onderdeel van onze strategie om het grasveld kruidenrijk te maken. Het maaisel is afgevoerd naar de composthoop. In de dagen erna zagen we groepen musjes het grasveld afstruinen, op zoek naar voedsel. Een prachtig gezicht.

Eerder schreef ik al dat de bamboe z’n kop weer boven de grond uitstak. Sindsdien heb ik nog een tiental bamboestokjes met stukken bamboewortel uitgegraven. Ik wil en moet dat consequent blijven doen om de strijd uiteindelijk te winnen. Het blijft dus een kwestie van scherp opletten.

Moestuin

Verder ook veel werk aan de moestuin. Elke twee weken wordt er gewied. De uien en de prei doen het uitstekend, de wortels hebben de aanvallen van de slakken niet overleefd. Maar de broccoli en de spruitkolen zien er veelbelovend uit, net als de pompoenen. En ik verwacht deze week de eerste gele courgettes.

En zoals je op de foto linksonder kunt zien, zijn de druiventrossen ook alweer in aantocht. Ik ben erg tevreden over de voortgang, maar heb ook alweer veel plannen voor volgende jaren.

Kas

Medio juni en eind juni heb ik flink gesnoeid in de kas. Met name de komkommerplanten woekeren als een dolle, met lange zijscheuten. Regelmatig bijsnoeien helpt om de groei naar de vruchten te krijgen. Inmiddels raken ze ook allemaal het dak en zijn ze getopt, geen verdere groei omhoog dus.

De tomaten zijn keurig tweemaal per week gediefd en ook verder opgebonden. Het is dus minder een wildernis dan vorig jaar, maar de combinatie van warmte, veel zon, en dagelijks water zorgt wel voor uitbundige groei.

Vorig jaar had ik compacte peperplajes. Dit jaar zijn ze juist heel ielen lang. Ik ben benieuwd hoe de oogst uit gaat valen, maar daar moet ik beter op letten. Nu staan ze een beetje klem.

De kas ziet er inmiddels heel anders uit dan twee maanden geleden…. En deze foto is na het snoeien. In de rechterbovenhoek zie je een kleine inzet met de belofte van stevige vleestomaten.

Hoe ging het afgelopen maand met jouw moestuin?

Tuindagboek mei 2025

  • Berichtcategorie:Tuin

In mei leggen (bijna) alle vogels een ei…. En broeden dat ook uit, hebben we gemerkt. Onze eerste meimaand in Huize Elders, medio juni is het alweer een jaar geleden dat we de sleutels kregen.

Het weer

Mei begon een beetje wisselvallig. Regen en zonneschijn wisselden elkaar af in Elders. Maar daarna brak uitbundig zomerweer uit. Wekenlang scheen de zon, en zeker tweemaal per week slingerde ik de grondwaterpomp aan om de regentonnen bij te vullen en de moestuin water te geven.

Op 24 mei kregen we de eerste serieuze regen van de maand mei. Nou ja, serieus? Het was hier 6 millimeter in 24 uur. De tussenstand voor de hele maand was op dat moment 8,5 millimeter volgens het lokale weerstation. En meteen kwamen de slakken in grote getale tevoorschijn.

Uiteindelijk was de stand op 31 mei begin van de middag 14 mm voor de maand. Met nog eens 14 mm in een stortbui op 31 mei ‘s avonds. En het was een zonnige maand. Top-3 van de maanden mei sinds 2020 volgens onze zonnepanelen-app, slechts één kWh minder dan de nummer twee 2023.

Fruit

Er gebeurde veel op het fruit-front. De meeste kleine vijgen verschrompelden aan de boom. Er hangt nu nog een handvol grote groene vijgen, die hopelijk de komende maanden goed kunnen rijpen.

De kersenbomen hangen behoorlijk vol, maar rijp zijn ze nog niet. Eén van de bomen is voor het tweede jaar op rij zwaar getroffen door zwarte luis. We hebben gespoten met een mengsel van spiritus en groene zeep, maar de luizen zijn aan het winnen. In de andere kersenbomen valt het mee met de luis. Verder hangt er veel vrucht aan de perzik en de pruimenboom, we zullen zien wat daar de komende maanden mee gebeurt.

Kruisbessen

Ook ons appelboompje heeft al wat vruchten, en dat in zijn eerste jaar. Verder zien we ook veel vruchten aan de perenboom en aan de druivenstruiken.

Ik kijk uit naar de kruisbessenoogst. En ook mijn geredde aardbeienplantjes hebben me al voorzien van voldoende vruchten voor het ontbijt. Maar ik ben vooral benieuwd naar de afleggers, die ik in augustus verwacht. Dat moeten de nieuwe sterke plantjes worden voor het volgende jaar.

Verder ook veel bloesem aan de frambozenstruiken en aan de bramenstruik. Het vermeerderen van de braam is helaas niet gelukt. Ik ga een nieuwe poging wagen, want het gedeelte van de tuin waar de braam zich bevindt gaan we later dit jaar aanpakken.

Kas

Ah! De kas! Een vast onderdeel van mijn dagelijkse routine! Elke ochtend, zeven dagen per week, ga ik naar de kas om het raam open te zetten en te controleren of alle planten genoeg water hebben om de dag door te komen. ‘s Avonds is mijn laatste gang ook naar de kas, water geven en ramen en deuren sluiten. Twee keer per week dief ik de tomatenplantjes, om ervoor te zorgen dat het niet zo’n ondoordringbare wildernis wordt als vorig jaar, en zodat de energie wordt gestoken in groei en vruchten. En elke vrijdag verwijder ik minutieus ieder onkruidje dat het waagt om z’n kop boven de grond uit te steken. Ook bind ik de planten op. Ze hebben allemaal één of meerdere touwtjes om de lucht in te komen.

In het eerste weekend van mei heb ik de kas gereedgemaakt voor het zomerseizoen. De grond was genoeg opgewarmd. De laatste radijzen hebben we geoogst. Daarna hebben we voldoende compost gemengd met de grond, en de jonge plantjes zijn de volle grond ingegaan.

Ik heb drie buizen bevestigd langs het plafond van de kas, om hoge planten zoals tomaten en komkommers makkelijker op te kunnen binden. Hierbij nog een foto van de kas die volledig gereed is voor beplanting. Zo schoon en geordend is ‘ie hooguit één keer per jaar, denk ik… Mijn OCD-brein was er oprecht trots op.

De eerste in de kas geteelde kroppen sla zijn bijna gereed voor consumptie. En ook de bolcourgette is met z’n eerste vruchten bezig. Sla en bolcourgette gaan in de kas beduidend sneller dan hun collega’s die buiten in de volle grond staan. De tomatenplanten en de komkommerplanten groeien momenteel met tientallen centimeters per week. Bovenstaande foto was het eerste weekend van mei, onderstaande foto is van de laatste dag van mei.

En eind mei hebben we de eerste snackkomkommers uit de kas geoogst. Heerlijk sappig, en veel smaakvoller dan hun familieleden uit de supermarkt.

Moestuin

In het eerste weekend van mei staken de (één week eerder gezaaide) bonen hun kopjes al boven de grond uit. Maar inmiddels is het oorlog in de moestuin. Oorlog tussen mij en de slakken. Voorlopig winnen de slakken, ze hebben nu twee courgetteplanten volledig opgevreten. En ik verlies ongeveer 10 procent van mijn peulen en mijn bonen plantjes aan ze. Ze hebben dan weer geen trek in de pompoenplanten, gelukkig.

Eén van de teeltvakken van de moestuin had nog veel wortels van de witte ereprijs, die daar voorheen in grote aantallen groeide en bloeide. Ik heb het hele vak tot 30 centimeter diep afgegraven en gezeefd. Daardoor kwam ik wel plaats tekort om de spruiten en broccoli uit te planten. Dat is uiteindelijk eind mei pas gebeurd.

In het voorste vak, onder het net, staan prei, uien, bosui, wortels, en cannelino-bonen. Linksachter de rijspeulen en pompoenen. Rechts, afgeschermd met vliesdoek tegen de slakken, staan de spruitjes en kropsla in het kersvers gezeefde vak.

We zijn van plan om de komende jaren in verhoogde bakken te gaan telen. Beter voor mijn rug (Meneer Elders is geen 20 meer, of liever gezegd: nadert de 3 x 20). En hopelijk makkelijker om het ongedierte onder controle te houden.

Vogelnieuws

In de week van 19 mei vlogen er in elk geval drie nestjes uit, pimpelmezen uit het kastje naast het terras, koolmezen uit het kastje bij de kas, en mussen van onder de dakpannen. Met name de pimpelmezen hebben we de afgelopen weken af en aan zien vliegen met rupsjes, de krijsende jongen waren onverzadigbaar.

Jonge mus

Er zit in elk geval nog een nestje jonge mussen onder het dak van de schuur. We horen ze schetteren als we in de buurt zijn. Verder nog een nestje jonge mussen onder het dak bij de voordeur, die eind mei uitvlogen. En afgelopen week zien we ook merels nestelen in een van de catalpa’s naast ons terras. Genieten!

En we vonden helaas ook een dood vogeltje op terras, helemaal kaal. En leeggegeten vogeleieren op diverse plekken in de tuin.

Het vinkennestje in onze kamperfoeliestruik lijkt verlaten, daar werd eerder wel op gebroed. Helaas.

Slakken

Bij de eerste regen kwamen de slakken in grote getale tevoorschijn. Tussen de buien door raapte ik tientallen slakken. Meer huisjesslakken dan naaktslakken. Kopertape rond de bolcourgettes zorgde wel voor bescherming, nadat ik eerder al een plantje moest vervangen door een reserve-exemplaar uit de kas. Het is inmiddels weer onderdeel van mijn ochtendritueel, slakken rapen.

De eerste week raapte ik beduidend meer huisjesslakken dan naaktslakken. Maar inmiddels nemen de naaktslakken weer in aantal toe. De rotzakken… Ze rekenen vast en zeker niet op de vasthoudendheid van Meneer Elders…

Hoe gaat het met jouw slakkenvoer moestuin?

Tuindagboek april 2025

  • Berichtcategorie:Tuin

April… De maand dat de tuin ontploft. Schreef ik vorige maand al over alle voorbereidende werkzaamheden, deze maand deden we daar nog een schepje bovenop. En de natuur ook. Want er gebeurde veel in onze tuin. Met plantjes in allerlei stadia van ontkiemen en groeien. Met successen en mislukkingen, met mee- en tegenvallers. Ik geniet van elk moment. En ik nam jullie al mee in de stand van project 2024 en project 2025.

Het weer

Het was een warme en zonnige aprilmaand. Onze zonnepanelen haalden de hoogste april-opbrengst sinds ze eind 2020 geïnstalleerd zijn. En het was droog, erg droog. Toen er eenmaal regen kwam was het veel, een millimeter of 30 in 24 uur. In totaal viel er hier ongeveer 65 millimeter in de maand april.

Lang leve de grondwaterpomp

De grondwaterpomp heeft de afgelopen maand veel gedraaid. Meerdere malen heb ik de sproeier op de tuin gezet zodat de kalk en de mest goed oplossen. In de eerste vier weken sinds ik de kalk strooide hebben we één klein regenbuitje gehad. Ook heb ik meerdere malen de regentonnen gevuld. Met alle jonge aanplant en de jonge plantjes in de kas die we dagelijks water moesten geven gingen er een aantal gieters per dag doorheen.

Ik schat dat ik al ongeveer vijf kubieke meter water heb opgepompt. Slechts één keer in de afgelopen maand viel er substantieel regen die de tonnen goed bijvulde. We hebben momenteel ongeveer 450 liter aan opslagcapaciteit in de regentonnen, ik ben van plan om dat fors uit te gaan breiden naar zeker 1.500 – 2.000 liter.

Compostdag in meerdere delen

Op de laatste zaterdag van maart was het weer Nationale Compostdag. Gratis af te halen bij de milieustraat, ook hier in Elders. Naïef dacht ik dat ik wel even wat mee zou nemen nadat ik mijn groenafval gestort had. Maar er stond al een file van meer dan 50 auto’s met grote aanhangwagens en grimmig kijkende mannen in de rij voor de compost. De eersten waren er al om 07.00 uur (de milieustraat ging open om 08.30 uur). ‘Helemaal gek’ zei het mannetje van de stort, ‘en het is nog slechte compost ook’. Ik heb m’n groenafval uitgeladen en ben met een leeg aanhangwagentje naar huis gegaan.

Maar soms heb je geluk. Een week later lag er een enorme hoop verse compost. ‘We hebben onverwacht een nieuwe lading gekregen,’ zei het mannetje van de stort, ‘en het is nog betere compost ook’. Ik kon mijn aanhanger zo volscheppen, zonder rij of wat dan ook. Dus toen lag er op elk vak van de moestuin een volle kruiwagenlading compost, en op het nieuwe perk achter in de tuin ook nog eens drie kruiwagenladingen. Gratis. In de weken daarna nam ik nog drie keer een volle aanhangwagen met compost mee. Gegeven de inhoud van de aanhanger heb ik in totaal ongeveer twee kubieke meter compost naar huis gebracht. Genoeg voor de moestuin, de kas, en de meeste perken. Gratis. En daar hoef ik geen grimmig kijkende man voor te zijn.

Onderhoud

We hebben een schuur vol tuingereedschap overgenomen bij de aankoop van huize Elders. Met ook het nodige elektrische gereedschap en een motormaaier. Allemaal gekocht in ‘Het Dorp’, waar naast een supermarkt en een drogist eigenlijk alleen een winkel in tuingereedschap is. Laat niemand zeggen dat we hier in Elders onze prioriteiten niet op orde hebben.

Het mannetje van de tuingereedschapwinkel was bij onze buurman. Die had z’n motormaaier laten reviseren, het ding kwam als nieuw weer terug. Ik schoot hem aan en gaf onze eigen motormaaier en elektrische heggenschaar mee. Die laatste liep steeds vaker vast op de klimop. Bot, moe. Een week later werd ik gebeld dat alles klaar was, en werden de gereedschappen weer keurig thuisbezorgd. Klaar voor nieuwe tuinseizoenen. Rekening € 158,16. Prima.

Bloesem en de eerste vruchtjes

De vijgenboom stond er triest bij toen wij vorig jaar rond deze tijd eens op bezoek waren bij de toenmalige eigenaren van Huize Elders. Een ziekte, beschimmelde vijgen. In de zomer investeerde de boom driftig in nieuwe takken en nieuw blad. De eerste vijgjes verschenen pas in augustus. En werden helaas niet meer rijp voordat het weer omsloeg en de herfst z’n intrede deed.

Dus wat schetst onze verbazing toen we in april de eerste vijgen al zagen verschijnen. Grote aantallen, soms wel vijf of zes stuks per tak. Vriendin heeft de vijg vroeg in het voorjaar drastisch gesneid en in model gebracht, en de opruimactie en de verse compost eromheen helpen wellicht ook. We zijn erg benieuwd wat dit seizoen ons gaat brengen.

Ook de kersen hadden vorig jaar een moeilijk jaar. Een aanval van zwarte luis, vrijwel al het blad viel vroegtijdig af en géén vruchten. Maar ook die doen dit jaar hun uiterste best. We hadden uitbundige bloesem in april. En inmiddels hebben zich al grote aantallen vruchten gevormd. We gaan het zien de komende maanden, maar de eerste tekenen zijn hoopvol. ook de perzik heeft uitbundig gebloesemd. Maar of dat ook tot vruchten gaat leiden weten we nog niet zeker, perziken zijn moeilijk in ons klimaat.

De peer heeft uitbundig gebloesemd, en ook daar is de vruchtvorming begonnen. En de druif is in de tweede helft van april ook uitbundig uit gaan lopen. Ik ben bezig met een rij druiven naast de kas, maar dat zal nog wel een paar jaar nodig hebben om tot wasdom te komen.

En zelfs ons kersverse appelboompje heeft uitbundig gebloeid. Al die bloesem gaf (letterlijk) kleur aan de maand april.

Begin april lieten de aardbeien hun eerste bloemetjes zien. Helaas ging het mis toen er inderdaad 30 millimeter regen viel in 24 uur. De afvoeren van de aardbeienbakken raakten verstopt, en enkele planten zijn verzopen. Ik hoop ze nog tot leven te wekken. De andere planten gaan gestaag door, de eerste vruchten dienen zich ook hier al aan.

Kas en moestuin

De kas is afgelopen maand een vast onderdeel van mijn dagritme. Elke ochtend, na mijn eerste kopje koffie, scharrel ik even naar de kas. Ik check of alle plantjes voldoende water hebben om de dag door te komen, en zet op warme dagen de deur en het extra dakraam open. Één van de dakramen is handmatig, de ander gaat automatisch open als de zon erop staat. Iets met een thermisch element of zo.

En iedere avond herhaalt dat ritueel zich. Water geven, raam en deur weer dicht. En genieten van de plantjes die groter en groter worden. Het is tijd om ze in de volle grond te zetten, binnen en buiten de kas.

In de loop van de maand zijn vrijwel alle zaailingen in grotere potjes gezet en in de kas terechtgekomen. Vooral in de warme tweede week van april explodeerden alle zaailingen. Op een gegeven moment stond het hele schap in de kas vol met potjes. Ik heb daar oprecht van genoten. Wat een rijkdom. Wat een belofte van toekomstige oogst. Allemaal zelf opgekweekt van biologische zaadjes.

De zaailingen heb ik elke dag verzorgd. Sproeien waar nodig. Bak omdraaien zodat ze niet scheef richting licht groeien. Verspenen. Het was hard werken. Maar ook dankbaar werk. Oh, niet alles ging goed. Zaadjes die niet opkwamen, jonge plantjes die verschrompelden op een te warme dag. Maar ik heb een schap vol.

Eind april ben ik ook buiten gaan zaaien, in de nieuwe moestuin. Diverse soorten bonen, wortels, uien en prei.

Weekje vrij

In de week van Pasen heb ik vrij genomen. Want er was nog veel te doen. Puinruimen. Het gesloopte speelhuisje van project 2024 lag nog steeds onder de carport. Net als acht deels verrotte pallets die tezamen twee verhoogde kweekbakken waren. Er waren drie ritjes naar de stort nodig (ja, dat is mijn favoriete uitje hier!) om alles af te voeren. Met compost als beloning, dat wel. Het ruimt enorm op, en dat is fijn.

Verder heb ik een dag nodig gehad om de ramen van de kas van binnen en van buiten schoon te maken. Nog niet helemaal, want het schap staat immers vol met jonge plantjes. Dus de laatste ramen kan ik pas schoonmaken als die uitgeplant zijn. Maar het is een enorm verschil.

De wil van april…

Wat een maand… Zijn we thuis, dan zijn we buiten. Collega’s vragen of ik op vakantie geweest ben, met mijn verkleurde koppie. De tuin wordt steeds meer van ons, met elke handvol grond die we aanraken. Ons eerste volledige moestuinseizoen is echt begonnen. Dit is waar we het voor doen. Dit is waarom we Geldnerd City achter ons gelaten hebben, en ons stekje in de wildernis van Elders gezocht en gevonden hebben. Ik geniet van elke minuut hier.

En op 27 april zagen we ook nog de eerste meikever. Nog druk bezig om uit de pop te kruipen en op te drogen in de zon.

Hoe gaat het met jouw moestuin?

De kas, de tuin, en de wereld

  • Berichtcategorie:LevenTuin

Het is hier op mijn blog de afgelopen weken vrij rustig. Combinatie van factoren, en dat kan nog wel even duren. De inspiratie stroomt eventjes niet. Dat gebeurt af en toe, weet ik na ruim 9,5 jaar schrijven. Komt wel weer.

Ook was het druk op het werk. Er waren de afgelopen weken een aantal deadlines en een paar zieken mensen die wegdoken voor hun verantwoordelijkheid. Dat alles maakte dat ik even een aantal stapjes extra gezet heb. Dat is nu klaar, en ik heb een weekje vrij genomen om lekker in de tuin te klooien.

De tuin

Eindelijk regen. Na ruim 6 weken droogte viel er hier in Elders 30 mm in de afgelopen week, verspreid over meerdere dagen. De regentonnen zitten weer vol en alle nieuwe aanplant staat er weer patent bij. In de dagen na de regen zag je alles weer de grond uitspringen. Inclusief het onkruid.

We trekken hier dagelijks wel jonge esdoornzaailingen uit de grond. Een gevolg van de bekende ‘propellertjes. Afkomstig van de esdoorn in de tuin van de buren. Je moet er snel bij zijn, al na enkele weken hebben ze een diepe wortelpen en lukt het niet meer om ze uit te trekken. Uitgraven is dan de enige optie. Verder is Vriendin heerlijk met plantjes aan het experimenteren: splitsen, vermeerderen, opkweken uit zaad. De borders van de siertuin worden voller en kleurrijker.

En ook dat is een oorzaak van de verminderde schrijflust. ‘Buiten’ trekt een stuk harder dan het computerscherm.

De kas

De afgelopen twee maanden hebben we binnen veel dingen opgekweekt, vooral voor de moestuin. Op elke zonnige vensterbank stonden bakken en bakjes met zaad. De pogingen hadden wisselend succes, maar ik ben toch niet ontevreden. Afgelopen weekend zijn de laatste zaailingen naar grotere potjes gegaan, en in de kas neergezet. Daar krijgen ze momenteel de meeste zon en de meeste warmte. Elke ochtend en elke avond maak ik even een rondje en geef water waar nodig. Op warme en zonnige dagen is dat ook écht nodig.

En zeg nou zelf, als je zo’n schap vol jonge plantjes ziet, daar word je toch blij van? Tomaten (drie soorten), pepers, spruitkool, courgette, pompoen, en nog heel veel andere soorten. Komende weken zal het stapsgewijs in de kas en in de moestuin geplant worden.

De wereld

Tsja. De wereld. Beschouw mij maar als afgehaakt. Ik lees The Economist, maar vermijd de journaals en de actualiteitenprogramma’s, ik word er verdrietig en boos van. Uiteraard zag ik de aandelenbeurzen (en mijn portefeuille) naar beneden denderen toen Trump de volgende fase inging van zijn plan om van de wereld een nog grotere puinhoop te maken dan het al was. Ik moest echt even op mijn handen zitten om niet mijn hele spaarbuffer leeg te trekken en bij te kopen.

Maar betrouwbaarheid en voorspelbaarheid zijn de basis van samenwerking. En die twee eigenschappen heeft de Verenigde Staten Trumpistan op dit moment absoluut niet. De Amerikaanse beurzen en de dollar daalden, en de Amerikaanse staatsobligaties werden duurder. Het voelt als het einde van een tijdperk.

Gelukkig is er Elders….

Tuindagboek maart 2025

  • Berichtcategorie:Tuin

We mogen niet klagen over het weer in de maand maart. De zonnepanelen hebben hun op één na beste opbrengst sinds 2020. Na een extreem nat 2024 en een natte winter is het nu ineens kurkdroog. In het weekend van 22 maart waren alle regentonnen (we hebben er drie) leeg. Ik heb de grondwater pomp uit z’n winterslaap gehaald om de tonnen weer bij te vullen. Die pomp is het hele vorige jaar niet gebruikt…

In de afgelopen maand hebben we hard gewerkt in onze tuin. De afgelopen weken was het een welkome afleiding na het overlijden van Hondje. Dat hij niet meer om mij heen scharrelt is een heel groot gemis. Maar er gebeurt van alles in de tuin. We hebben nieuwe perken aangelegd. Ik heb de kas opgeruimd, al staat er nog wat rucola, sla en spinazie die ik in het najaar gezaaid heb. De rucola en de sla hebben inmiddels bloemetjes, ik hoop zaad te kunnen oogsten voordat ik de ruimte nodig heb voor mijn tomaten 🍅 , komkommers, en pepers 🌶️.

Voorzaaien

In de woonkamer is elke vensterbank bezet door een kweekkasje. Ik heb de nodige dingen voor gezaaid. Tot nog toe met zeer wisselend resultaat. Inmiddels heb ik drie Aji pepers die al in grote potjes staan. Dat ging goed.

Maar van de eerste serie voorgezaaide tomaten (drie soorten, zes stuks van elke soort) is niets opgekomen. Na twee weken ben ik begonnen aan een tweede serie (dezelfde drie soorten, zes stuks van elke soort). Die ging iets beter. Van de Carol Chyko Big Black Taste zijn er vier van de zes opgekomen. Van de Myriam zijn er twee van de zes opgekomen, allebei in één kweekbakje. Maar van de Costuluto is er ook bij deze tweede poging niet eentje opgekomen. Helaas.

Verder zijn er van mijn tweede zaaisel rijspeulen ook een aantal aan het opkomen. En ik heb broccoli voorgezaaid, totnogtoe zonder succes. De komende maand gaat er echt ontzettend veel de grond in, daar kijk ik naar uit!

Moestuin

De moestuinbedden zijn voorbereid. Ik heb een grondtest gedaan en naar aanleiding daarvan kalk gestrooid. En er ligt een lading mest klaar, die wil ik komende week uitstrooien. Dan moet ook even goed de sproeier erop om alles goed in te laten weken, wegens gebrek aan regen. Lang leve de grondwaterpomp, nu al. En dan is de basis gelegd voor ons eerste volledige moestuinseizoen hier in Elders. Het is nog leren terwijl we doen, maar ik verheug me op elk grammetje opbrengst.

Fruit

Verder heb ik vijftien jonge aardbeienplantjes verzameld, uitlopers van vorig jaar. Er stonden een aantal oude planten in de kas, en ik had er ook een paar gekregen van mijn schoonouders. We hebben de aardbeienplantjes 🍓 in bakken gezet met verse potgrond en voldoende mest, en die staan nu in de vensterbanken aan de zonnige zijde van het huis. Ze zijn goed aangeslagen. We hopen er dit jaar ook zelf een aantal mee te krijgen, vorig jaar hebben we geen enkele aardbei gevonden die niet was aangevreten door de slakken of door vogels.

De druiven zijn nog niet aan het uitlopen, daar is het ook nog wat te vroeg voor. En ik moet me echt bedwingen om niet al een aantal bramenstekken uit te graven. De meeste hebben uitlopend blad, ik hoop dat ze ook wortels ontwikkeld hebben. Maar ik moet van mezelf nog even wachten.

De frambozen en kruisbessen staan klaar om gepoot te worden. Het perk waar ze moeten komen heb ik de afgelopen maand grotendeels voorbereid. Vorig jaar stond daar nog een speelhuisje en een enorme kluit siergras. En een ligusterhaag. En veel klimop. Dat is nu allemaal weg. Het perk is vergroot en opgehoogd. Ik verwacht dat komende week af te ronden en dan kan alles de grond in. Tot die tijd staan de kruisbessen en frambozen ongeduldig naast de kas te wachten tot ze de grond in mogen. Mogelijk komen er nog wat laatdragende frambozen bij.

We hebben ook twee blauwe bessen struikjes en een vlier gekocht. Ook die staan te wachten tot ze de grond in mogen in dat nieuwe perk.

De peer loopt inmiddels als een dolle uit. Je ziet ‘m bijna per uur groener worden. Vorig jaar hadden we een ruime oogst, zo’n 15 kilo van één leiboom. We zijn heel benieuwd wat dit jaar gaat brengen. En ook de kersenbomen lopen uit. Vorig jaar hebben die geen vrucht gedragen na een aanval van zwarte luis in het late voorjaar. We duimen voor dit jaar.

De vijgenboom is door Vriendin stevig gesnoeid. De meeste fruitbomen hebben wat achterstallig onderhoud. Na de bloeiperiode zijn ook de kersenbomen dringend aan de beurt. Maar eerst genieten we nog van de prachtige bloesems.

Kas

Verder ben ik begonnen met het opschonen van de kas. De oude aardbeienplanten die er stonden zijn verwijderd, en de druif is gesnoeid en heeft een plekje elders in de tuin in Elders gekregen. Zoals ik al aangaf staat er nog sla en rucola die doorschiet en hopelijk zaad geeft. En er staat nog spinazie. Wat een rijkdom, om de hele winter uit je eigen kas te kunnen eten.

Over een aantal weken zal de sla, rucola, en spinazie, moeten wijken. Er ligt al materiaal klaar om de bodem een stevige impuls te geven. En binnen in huis kiemen de zaadjes voor die ons deze zomer hopelijk weer een rijke oogst gaan geven. Tomaten, pepers, komkommers. Hondje was dol op komkommer, ik vind het verdrietig dat hij nooit een door mijzelf geteelde komkommer zal proeven.

Zevenblad

Zevenblad. Ken je dat? Ook wel ‘tuinmansverdriet’ genoemd. Dat zegt genoeg. Na de oorlog van vorig jaar tegen de bamboe (nog maar een paar staakjes totnogtoe dit jaar) zijn we de strijd aangegaan tegen dit hardnekkig plantje. Lange wortels die makkelijk afbreken. En nauwelijks te vermijden hier in het buitengebied, waar alles gewoon de tuin inwaait.

Ik heb niet de illusie dat we er helemaal van af kunnen komen, maar we zijn wel bezig om het sterk terug te dringen. Twee perken waar het veel voorkomt graaf ik volledig af. Ik zeef de grond, en vis de wortels eruit. Een secuur werkje, want als er ook maar een stukje achterblijft groeit het gewoon weer uit tot een nieuwe plaag. Zoals ik al zei, we zullen er niet helemaal vanaf komen… Want gif, dat gaan we hier niet gebruiken.

Hoe gaat het met jouw moestuin?