Energie-afhankelijkheid

  • Berichtcategorie:Financiën

Het is oorlog in het Midden-Oosten. Dat heeft iedereen inmiddels wel gezien. Tenzij je onder een steen geleefd hebt. En wie aan het Midden-Oosten denkt, denkt aan gewone mensen die ook liefst een rustig leven willen en het beste voor hun kinderen olie. En wie aan olie denkt, denkt ‘oh oh….’. Want de olieprijs is sterk gestegen.

Onze wereld is nog steeds erg afhankelijk van dat dinosaurussap genaamd aardolie. En van aardgas. Ondanks alle vervelende effecten op ons milieu. OK, we zijn iets minder afhankelijk dan tijdens de oliecrisis in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Met name voor onze energievoorziening. Maar dat maakt dat onze huidige afhankelijkheid ook hardnekkiger is. We gebruiken aardolie nu vooral voor transport en om petrochemische producten (o.a. plastic) te maken. Dat betekent dat de prijs van olie hoger zal worden voordat we ons gedrag veranderen, en dat het veranderen van dat gedrag ook trager gaat en duurder zal zijn.

Impact in Elders

Ook in Huize Elders is er die afhankelijkheid. Er staan hier twee auto’s op de oprit die dinosaurussap nodig hebben om ons van Elders naar Ergens Anders te verplaatsen (en vooral ook weer terug). En onze verwarming (en het warme water voor de badkamer) komt van een combiketel die aardgas nodig heeft om z’n werk te doen. Daarmee zijn we al minder afhankelijk dan in Huize Geldnerd. Daar kookten we ook op aardgas en kwam ook het warme water in de keuken van de combiketel. Hier is dat elektrische inductie en een Quooker, respectievelijk.

Die afhankelijkheid van olie is wel iets dat we willen veranderen. Elektrificeren. Dat betekent een elektrische warmtepomp voor verwarming en warm water. Maar dat vraagt wat voorbereiding. We hebben alle kozijnen en ramen vervangen en besparen daarmee ongeveer 15 procent op ons gasverbruik (gecorrigeerd voor gewogen graaddagen). De volgende stap is nog het isoleren van het dak. Dat wordt onderdeel van een grotere verbouwing van onze bovenetage.

Daarna gaan we aan de slag met een warmtepomp. Ik volg de ervaringen van Geldsnor en Luxe Of Zuinig dan ook met veel interesse. Verslind de grafieken van De Datadame. Maar voor nu ben en blijf ik in Elders dus nog wel even afhankelijk van dat (momenteel even erg dure) dinosaurussap.

Plannen

Vorig jaar heb ik al wat geschreven over onze verduurzamingsplannen. Isoleren is een eerste vereiste. Maar daar houdt het niet mee op.

De elektrische warmtepomp moet daarna gaan zorgen voor verwarming en warm water. Ik ben me daar op aan het inlezen. Maar ik ben natuurlijk ook van een generatie die gewend is dat warm water iets is waarvoor je gewoon aan de rode knop op de kraan draait, en verwarming is iets wat een slinger aan een thermostaat vraagt en het opendraaien van een radiatorkraan. Dus al die verhalen over stooklijnen en COP-waardes klinken erg vermoeiend en intimiderend. Maar mijn eigen blogjes hierover zijn ook gewoon een manier om mijzelf te laten wennen aan de nieuwe werkelijkheid. Daar heeft een oude boomer zoals ik gewoon ook wat tijd voor nodig.

Ergens in de komende jaren komt er ook een elektrische auto. Zodra we stoppen met werken gaan sowieso beide auto’s de deur uit en komt er één (1) elektrische auto voor terug. En een laadpaal. Want publieke laadpalen verwacht ik hier in onze buurtschap niet, en een eigen laadpaal zou ook een goede manier zijn om een groter deel van de zelf opgewekte stroom te verbruiken

Ik kijk ook met interesse naar batterijen. Bijvoorbeeld ook naar de ervaring die Luxe Of Zuinig momenteel opdoet. Voorlopig vind ik de investering per kWh nog te hoog en de levenscyclus te kort. Ik wil een investering die niet afhankelijk is van dingen als een onbalans-markt, waar de overheid ook zo weer een streep doorheen kan zetten vanuit het ‘nationale belang’. Maar de ontwikkelingen gaan hard. Ik wacht dus even af. En ook wil ik dan het netwerk in ons huis zo aanpassen dat we op batterijen en zonnepanelen door kunnen draaien als de stroomvoorziening uitvalt. Dat laatste is natuurlijk wel het ultieme doomsday preppen.

We hebben dus nog een paar jaar nodig om onze afhankelijkheid van dinosaurussap helemaal af te bouwen hier in Elders. En heel veel geld, maar dat hebben we gelukkig. In elk geval ga ik nu geen overhaaste stappen zetten. Met de huidige olieprijs verwacht ik dat leveranciers mij de hoofdprijs laten betalen.

Belangen

Er zijn hele grote economische en politieke belangen om ervoor te zorgen dat de rust in de Golfregio en op de oliemarkt weer snel terugkeert. En om te zorgen dat de olieprijzen weer dalen. De Golfstaten hebben jarenlang gewerkt aan hun imago als rustige en stabiele dictaturen landen voor zakendoen en toerisme (op vakantie in een dure en veel te hete zandbak, mij niet gezien, en dan loop je ook nog het risico om Gordon of een drugsbaron tegen het lijf te lopen, beide erg…). Trump krijgt later dit jaar te maken met tussentijdse verkiezingen waarbij ik hoop dat zijn partij wordt weggevaagd en ook de Amerikanen merken de hoge brandstofprijzen aan de benzinepomp, en hun auto’s zijn véél minder zuinig dan de onze. En ook Iran en Israël kunnen deze oorlog niet eeuwig volhouden.

En ook Meneer Elders heeft belangen. In juni loopt ons huidige energiecontract af. Het zou me een lief ding waard zijn als de rust dan is weergekeerd en de olieprijs (en daaraan gerelateerd de prijs van gas) weer een heel stuk gedaald is. En ook voor al die arme mensen in de regio natuurlijk die nu elke dag het risico lopen om een bom op hun hoofd te krijgen. Maar ik vrees dat de wereld geen rekening houdt met mijn belangen. Ook niet met die van de gewone mensen in de Golfregio, overigens.

Hoe zit het met jouw energie-afhankelijkheid?

Stroomverbruik in Huize Elders

  • Berichtcategorie:Huis

In mijn schrijfsels over energie focus ik heel erg op het gasverbruik. Dat heeft alles te maken met het nog-niet-zo-duurzame Huize Elders. Het gasverbruik (en de bijbehorende belastingen en vaste kosten) vormen het leeuwendeel van onze energiekosten.

Maar het elektriciteitsverbruik behoeft ook nadere studie. Want de wereld elektrificeert en wij moeten mee. Dus is het goed om te weten hoe wij ervoor staan.

Zonnepanelen

Nu verkeren wij in de omstandigheid dat we een huis met zonnepanelen kochten. In totaal bijna 8.000 Wp. In de praktijk heeft ons persoonlijke zonnepark sinds de installatie in september 2020 gemiddeld zo’n 6.000 kWh per jaar opgewekt.

Percentage zelfverbruik

In het verleden maakte het niet uit welk deel van je zelf opgewekte stroom je zelf verbruikte. Het overschot leverde je terug aan het energienet en de euro’s stroomden binnen, met dank aan de salderingsregeling.

Maar goed, mede dankzij deze regeling werden zonnepanelen populair en leverden we teveel terug. Vervelend voor het stroomnet en voor de leveranciers, die ons wel moesten betalen voor al die kWh-tjes. Dus betalen we nu vrijwel allemaal terugleverkosten. En wordt de salderingsregeling in 2027 afgeschaft tenzij de politiek weer eens van gedachten verandert.

Daarmee wordt het belangrijker om een zo groot mogelijk deel van onze zelf opgewekte stroom ook zelf te verbruiken. In deze mooie blogpost van de Datadame las ik de eenvoudige formule om mijn percentage zelfverbruik te berekenen. Daarvoor heb ik nodig de door onze zonnepanelen opgewekte hoeveelheid energie (die ik kan zien in de app van mijn zonnepanelen en op mijn eigen HomeAssistant server) en gegevens over de teruglevering aan het energienet. Die laatste houdt onze digitale elektriciteitsmeter bij. Elke maand noteer ik die standen in mijn spreadsheet, en onze P1-meter geeft die ook door aan mijn eigen HomeAssistant server. Ik heb dus alle gegevens die ik nodig heb om dit te berekenen.

Over heel 2025 kwamen we uit op een zelfverbruik van 20,3 procent. Volgens Milieu Centraal verbruikt de gemiddelde Nederlandse zonnepanelenbezitter ongeveer 30 procent van de opgewekte zonne-energie zelf. Daar zitten wij dus iets onder. We gebruiken gewoonweg te weinig stroom in Huize Elders…

Stroomverbruik

Koelkast, vriezer, verlichting, mijn server, dat is allemaal vast verbruik. Al onze verlichting is LED, het merendeel zit op slimme stekkers en is geprogrammeerd op vaste tijden. Daar is niet zo heel veel meer aan te optimaliseren. We koken ook elektrisch, en het warme water in de keuken komt van een Quooker.

Gedurende het afgelopen jaar waren we gemiddeld drie dagen per week allebei niet thuis. We hebben beide een vierdaagse werkweek, en ik heb minstens één vaste thuiswerkdag. Er zijn dus vier dagen per week waarop we ons stroomverbruik kunnen optimaliseren. Nu hebben we slechts beperkte beïnvloedingsmogelijkheden. De wasmachine. De afwasmachine. Misschien het opladen van onze telefoons en tablets. Vriendin en ik zijn allebei nog uit het tijdperk dat stroom gewoon uit de muur kwam zonder dat je erover na hoefde te denken. Dus dat ‘bewust bezig zijn met stroomverbruik’ zit niet echt in ons systeem.

De echte grootverbruikers zouden een warmtepomp en een elektrische auto zijn. Dan zouden we echt iets te sturen hebben. Dat komt wel. Maar nu nog niet.

Bij het NIBUD zie ik dat een tweepersoonshuishouden gemiddeld 2.550 kWh per jaar verbruikt. Daar zitten wij fors boven. Maar we hebben dan ook geen ‘gemiddeld’ huis. Dus net als CheesyGoulash heb ik mij maar eens gebogen over de CBS-dataset ‘Energieverbruik woningen; woningtype, oppervlakte, bouwjaar en bewoning’. Daar zie ik dat een tweepersoonshuishouden in ons soort en oppervlakte woning in 2024 in totaal gemiddeld 4.200 kWh elektriciteit verbruikte. Daar zitten wij dan weer onder.

Nu zal een deel van die huishoudens wel een warmtepomp en/of elektrische auto hebben (en dat gemiddelde dus een beetje opkrikken. Maar ons stroomverbruik is niet bijzonder op dit moment.

Ik vermoed overigens dat ons hogere stroomverbruik in 2025 mede te danken is aan de niet-zo-zuinige diepvries in de garage. Die hebben we in augustus aangeslingerd om onze moestuinoogst te herbergen… Want verder is er hier in huis niks veranderd eigenlijk.

Hoe zit het met jouw stroomverbruik?