Evaluatie moestuinjaar 2025

  • Bericht gepubliceerd op:
  • Berichtcategorie:Tuin

In februari van dit jaar werden de eerste kweekbakjes in stelling gebracht, en werden de eerste zaadjes in de grond gelegd. Dit ‘voorzaaien’, op de vensterbank boven de verwarming, was de start van het Moestuinjaar 2025. Maandelijks nam ik jullie in mijn Tuindagboek mee in de hoogte- en dieptepunten van het moestuinjaar.

Inmiddels is de kas geruimd (en is er rucola gezaaid voor de winterteelt). Idem zijn de meeste moestuinvakken leeg, al staat er nog prei en spruitjes die de komende maanden geoogst zullen worden, en knoflook die we in de vroege zomer van volgend jaar zullen oogsten. Het moestuinjaar, ons eerste volledige moestuinjaar in Elders, is officieel voorbij. Tijd dus voor een terugblik. Een evaluatie. Wat ging er goed, wat kan er beter? Welke lessen leer ik daarvan voor komende jaren?

Trots en tevreden

Allereerst, ik ben heel trots en tevreden. In mijn stoutste dromen had ik niet durven dromen dat er zoveel oogst van onze eigen grond zou komen. En dat ik zoveel voldoening zou halen uit mijn eigen werk, het verzorgen van al die plantjes. Vrijwel allemaal vanuit een zaadje opgekweekt. Ik was vergeten hoe intensief en druk een moestuin kan zijn. En de intensiteit en dagelijkse aandacht die een kas vereist is sowieso nieuw voor mij. In combinatie met al die andere projecten en projectjes was het meer werk dan ik op sommige momenten aankon. Realistischere ambities, en projecten beter spreiden, dat is het devies voor volgend jaar.

Wijze lessen

Er zijn ook lessen te trekken. Dingen die ik volgend jaar anders wil gaan doen.

Volgend jaar ga ik voor meer diversiteit aan groenten en fruit, en minder planten per soort. Op een gegeven moment hadden we het wel gehad met de twintig varianten van gevulde bolcorgette. Minder planten dius, behalve van de soorten waarvan ik moet accepteren dat slakken en rupsen een deel verorberen. We hadden een explosie van koolwitjes in de maand nadat ik mijn broccli en spruitkolen geplant had. En toch hebben we een goed oogst gehad van beide soorten.

Complicerende factor: Ik ben erachter gekomen dat ik het heel moeilijk vind om zelf opgekweekte plantjes niet te gebruiken…. Een zaadje in een kweekpotje, trouw elke dag besproeien, het groene kopje boven de grond uit zien komen, verspenen, grotere kweekbakjes, op zien groeien in de kas… Ik kan het niet over mijn hart verkrijgen om die plantjes weg te doen, om ze niet de kans te geven om vrucht te dragen. Ik heb een aantal planten weggegeven, maar we hebben ook maandenlang komkommers uit eigen kas gegeten. En ik noemde al de bolcourgettes.

Ook ga ik voor meer spreiding in de tijd. Dus dezelfde planten met vier of zes weken tussenpozen uitzaaien, en beter kijken naar een mix van planten die het hele seizoen vrucht dragen. Dat wil ik bijvoorbeeld doen voor de (snack)komkommers. Sommige gewassen kan ik ook zowel binnen in de kas als buiten telen, om het seizoen te verlengen.

Verder moet ik investeren in verwerkingscapaciteit, en vooraf nadenken wat ik met opbrengsten ga doen. We verbouwen echt te veel om het zelf meteen op te eten. Oogsten als het rijp is, en invriezen, inmaken, verwerken tot jam of sap. Misschien een weckketel en een wijnmakersset. Hier heb ik echt nog iets te doen.

Ik heb me ook gerealiseerd dat ik eerder te veel dan te weinig water geef. Bovendien gaf ik dit jaar ’s avonds water in de kas. ’s Ochtends is beter. Water voor de warme dag, en minder kans op schimmel later in de zomer als de nachten vochtiger worden.

We hebben dit jaar behoorlijk geïnvesteerd in de kwaliteit van de grond. Er is een paar kuub compost de tuin in gegaan, en specifieke plantjes hebben mest gekregen. Maar de grond is hier nog armer dan we dachten, en klinkt snel in. We zullen hier ook de komende jaren nog stevig in blijven investeren.

Verder wil ik komend jaar meer fruitstruiken (frambozen/bramen). We zijn een deel van de tuin hier al voor aan het voorbereiden. Vogelnetten gingen in de ban nadat Vriendin een hysterisch piepende jonge merel had moeten bevrijden. We hebben zelf meer fruitopbrengst nodig, maar moeten ook accepteren dat een deel voor de vogels is. De oplossing: meer struiken.

Tot slot moet ik komend jaar beter op de tomaten letten en nog vaker dieven. Ik heb de planten te dicht laten groeien. Daardoor had ik uiteindelijk een korter seizoen omdat een aantal planten ten prooi viel aan de meeldauw. Er ligt een kilo of 15 in de diepvries, maar dat had dus nog meer kunnen zijn.

Welke lessen trek jij uit het tuinseizoen?

Tuindagboek oktober 2025

  • Bericht gepubliceerd op:
  • Berichtcategorie:Tuin

Oktober. De omschakeling van de seizoenen is duidelijk merkbaar in de tuin. We verzamelen enorme hoeveelheden blad, de bomen om ons heen laten het massaal vallen. En de tuin gaat langzaam in ruststand.

Op 2 oktober zagen we aan het einde van de middag (tijdens de wandeling met Doggy) eerst hoefsporen, en vlak daarna drie reeën aan de rand van een maïsveld. Een hinde en twee kalveren, leek het. Het was de eerste live ontmoeting van het seizoen. De komende maanden zullen ze weer dichterbij komen, op zoek naar voedsel. We verheugen ons erop!

Het weer

Na de omslag op tweederde van september werd het langzaam maar zeker herfst. De eerste dagen van oktober waren heel OK, we rommelden tijdens ons weekje vrij lekker in de tuin en genoten van ons nieuwe gezinslid. Maar in de nacht van 3 op 4 oktober werd het stormachtig met veel wind en regen. Dat laatste kwam ons niet slecht uit, we hadden nog de nodige nieuwe aanplant die het water goed kon gebruiken.

Oktober 2025 was een echte herfstmaand. Bewolkt. Slechts 250 kWh elektriciteit werd er opgewekt, de slechtste oktober ooit. Het was winderig. Maar nog steeds geen grote hoeveelheden regen. Ondanks storm Benjamin, die op 23 oktober ook onze regio teisterde. In totaal kwamen we in Elders uit op ongeveer 70 millimeter regen, dat is ‘normaal’.

Oogst

Voor de nacht van 1 op 2 oktober werd er vorst aan de grond voorspeld. Ik haastte me dus om de uien te oogsten. En legde ze een paar weken te drogen onder onze carport naast de schuur. Ook oogstte ik nog eens 15 flespompoenen, we hebben er in totaal 32 geoogst van twee planten.

Verder oogstte ik de laatste snijbonen, er gingen nog twee porties de diepvries in. Fijngesneden in de snijbonenmolen die Vriendin van haar moeder cadeau kreeg. We gebruikten de laatste bosuien in een heerlijke huisgemaakte flammkuchen. De laatste broccoli werd geoogst en in de diepvries gestopt. En we vonden zomaar een handvol rijpe vijgen aan onze vijgenboom. Die vol hangt met vruchten, maar weinig rijpe vijgen had.

Medio oktober aten we de eerste spruitjes van onze eigen teelt. Heel bewust had ik een oud-Hollands as uitgezocht. Bittere spruitjes, zoals vroeger. Niet die zoete snoepjes die ze tegenwoordig verkopen. En ik werd niet teleurgesteld. Ze waren heerlijk. De komende periode zullen we nog een aantal keren spruitjes uit eigen tuin eten.

Verder staat er nog prei in de moestuin, die zullen we de komende periode geleidelijk oogsten. En we hadden een onverwachte meevaller. Eén van de boeren in onze buurtschap liet een partijtje aardappelen liggen na de oogst van het perceel. En stuurde een berichtje rond in de buurtapp dat die gratis op te halen waren. We hebben een kilo of 15 heerlijke aardappelen meegenomen, vers van het land. De eerste stamppot boerenkool van dit seizoen is al met veel smaak verorberd.

Kas

In oktober zijn de laatste honderd pepertjes rood geworden. Heel veel rode pepers. Ruim een kilo ging er de diepvries in, en ik gaf ook nog het nodige weg. Er kwamen ook nog wat cherrytomaatjes uit de kas. Beduidend minder zoet dan eerder in de zomer want minder zon) maar nog steeds heel smakelijk. Er staat ook nog kropsla in de kas.

En medio oktober zaaide ik rucola en gemengde sla in de kas voor de winterteelt. Ik moet de peperplanten nog weghalen, want ook afgelopen weken werden er nog pepertjes rood. Maar daarna gaat de kas echt in de winterstand.

Zaaien en planten

Iets nieuws de grond in? In oktober? Jawel! Ik kocht een aantal knoflookbollen bij mijn favoriete zadenwinkel, en duwde de tenen de grond in. Germidour, een modern ras in de traditie van de Franse Violet de Cadours, met een stevige smaak. Als alles goed gaat eten we vanaf de zomer van volgend jaar alleen nog maar eigen biologische knoflook.

Wordt vervolgd…

Dit is de laatste Tuinupdate van dit seizoen. We zijn buiten nog steeds bezig met klusjes, maar wel in een minder hoog tempo dan in het voorjaar en de zomer. We harken veel blad op om compost te maken, en laten ook genoeg liggen in de perken voor de insecten en de egels. Het is tijd om uit te rusten. Onderhoud te plegen. Te evalueren. En plannen te maken voor het volgende tuinseizoen. De eerste zaden zijn al geleverd. Maar daar horen jullie volgend jaar meer over…

Hoe is het met jouw tuin?

Tuindagboek september 2025

  • Bericht gepubliceerd op:
  • Berichtcategorie:Tuin

September. Nazomer of najaar? De R was weer in de maand. De blaadjes dwarrelen weer naar beneden. Op 6 september haalden we de eerste zakken met bladeren uit onze tuin. Blad van de lindeboom. Prima geschikt voor bladcompost. We harken en vegen alles bij elkaar. En eind van de middag ligt er gewoon weer een nieuwe voorraad. De meteorologische herfst is begonnen.

Het weer

De nacht van 1 september begon hier in Elders meteen met 9 millimeter regen. Meer dan een derde van de hele augustusmaand, in één nacht! En twee dagen later viel er tijdens een mini wolkbreuk-annex-onweer in een kwartiertje tijd nog eens 7 millimeter. En op 9 september viel er nog eens 55 millimeter op één dag. Meer dan in de voorgaande twee maanden bij elkaar, en toen was september nog niet eens voor een derde deel voorbij. We hebben deze maand een stukje van het neerslagtekort weggewerkt hier in Elders.

En meer regen betekende ook beduidend minder zonuren. Sowieso is de zonkracht al een stuk minder dan in juni, we zijn al meer dan halverwege tussen de zomerwende en de winterwende. In totaal wekten we tot en met 29 september 497 kWh op met onze zonnepanelen. Daarmee staat september 2025 op de laatste plaats van septembermaanden sinds 2020. Als vandaag nog minimaal 8 kWh oplevert dan kan het nog stijgen naar de een-na-laatste plaats. Een slechte september na een prachtig voorjaar en een mooie zomer.

Oogst

Ook in september liepen we nog regelmatig de moestuin in voor een krop sla, een stronk broccoli, of een paar tomaten. Vers uit de kas of van ons land naar de eettafel. Dat zal de komende periode minder worden, en dat ga ik missen. Tegelijkertijd is het een motivatie om volgend jaar een nog diverser en langer durend tuinseizoen te creëren. Ik heb iets te doen deze winter…

Verder hebben we de perenoogst binnengehaald. Minder uitbundig dan vorig jaar, maar nog steeds zeer welkom.

Medio september leverden ook de tweede lichting tuinbonen hun eerste oogst. Die zijn – hup – door de snijbonenmolen gehaald en de diepvries ingegaan. Ik verwacht ook de komende maand nog te kunnen oogsten van deze planten.

En ook de flespompoenen waren klaar voor de oogst. De foto laat slechts de eerste oogst zien. Uiteindelijk kwam er nog zo’n lading vanaf. Pompoensoep zullen we deze winter niet tekort komen.

Wij versus de hoornaars

Onze buren hebben een nest Europese hoornaars onder hun dakpannen zitten. En dat had onverwachte consequenties voor onze oogst. Eind augustus zagen we dat de hoornaars grote belangstelling hadden voor onze druiven. En in september kwam er een luchtbrug op gang tussen het nest en onze druivenstruik. Een gestage stroom hoornaars vloog naar onze druivenstruik, beet een druif open, en vrat die vakkundig leeg. Het maakte oogsten een uitdaging. Uiteindelijk hebben we de druiven maar gedeeld met de hoornaars, in ruil voor onze rust….

Kas

Zondag 7 september oogstte ik de laatste vleestomaten en de laatste komkommers. Daarna heb ik de planten geruimd. En twee weken later waren de trostomaatjes ook klaar.

Het is vreemd, zo’n kas waar je weer doorheen kunt kijken na een maandenlange groene jungle. Gelukkig hangen er nog grote aantallen pepertjes te rijpen aan de peperplanten. En staat er nog kropsla. De eerste lichting rucola heb ik inmiddels ook gezaaid.

Hoe ging het afgelopen maand met jouw moestuin?

Moestuinupdate – week 28

  • Bericht gepubliceerd op:
  • Berichtcategorie:Tuin

Nu de eerste verf- en klusdampen optrekken werpen we ook weer eens een blik op het oerwoud dat onze tuin is. Mijn eerste blik werd daarbij getrokken naar de moestuin. Meer specifiek de kas, want buiten de kas gebeurt weinig ongemerkt nog best wel wat. Het is al een aantal weken geleden dat ik jullie meegenomen heb, maar hier gaan we weer…

Onze kersenbomen hebben een zware aanval van zwarte luis te doorstaan. Wij willen zeker niet chemisch gaan bestrijden, en ook spiritus of groene zeep vind ik niet meteen een goed idee. Het vruchtseizoen is toch al voorbij voor ze. Iemand tips?

Ik kijk elke week wel een paar keer glimlachend naar onze grote druif. Die hangt vol met trossen. We hebben al enigszins uitgedund, maar hopen wel dat deze trossen het allemaal volhouden. En dat er de komende twee maanden iets meer zon komt…

Ik heb de tomatenplanten ook eens even fors uitgedund. In de weken voordat we de sleutel kregen kwam ik hier maar eens per week. Dat is te weinig, merk ik nu. In het groeiseizoen moet ik ze minimaal om de andere dag dieven. Inmiddels zijn ze allemaal afgetopt en zijn de lege scheuten verwijderd. Ik hoop dat de energie nu maximaal in de vruchten gaat zitten. Er zijn veel ’tomaatjes in wording’ te vinden.

En afgelopen weekend heb ik zelfs de eerste echte tomaatjes kunnen oogsten!

Ook de paprika’s zien er veelbelovend uit. Diverse grote vruchten aan elke plant.

Maar het meest onder de indruk ben ik van mijn peperplant. Meer dan twintig grote pepers tel ik inmiddels. Nu nog rood worden, jongens!

En afgelopen weekend heb ik ook nog sla voorgezaaid. In een kweekbak in de kas. Hopelijk kan ik ze behoeden voor slakken en vogels, en kunnen we deze zomer nog sla uit eigen moestuin eten.

Over die slakken…. Vrijwel iedere ochtend loop ik een rondje door de tuin. En raap elke slak op die ik kan vinden. Ze gaan in een poepzakje van Hondje en linea recta de diepvries in. Op diverse plekken heb ik gelezen dat dat de meest humane manier is om ze te doden. Het zakje van de dag ervoor haal ik uit de diepvries en gaat de kliko in. Gemiddeld rapen we veertig tot zestig slakken op een ochtend. Stug volhouden maar…

Hoe gaat het met jouw moestuin?

Moestuingeneuzel – 2024 week 23

  • Bericht gepubliceerd op:
  • Berichtcategorie:Tuin

Alles vliegt de grond uit in mijn moestuin. Of in elk geval in de kas, want de zaaisels had ik de afgelopen weken al opgegeven. Hierbij het verslag van de afgelopen week.

Vorige week meldde ik de eerste pepertjes aan de peperplant. Deze week kan ik tomaten melden. Veel tomaten. En er zit ook nog de nodige bloesem in de tomatenplanten, dus we kunnen (als alles goed gaat) nog veel meer verwachten.

Verder ook de eerste mini-paprikaatjes aan de paprikaplanten.

En ook een paar updates over het fruit. Ik meldde eerder al dat de perenboom veel jonge vruchten verloren had in de harde regenbuien van de afgelopen maand. Maar er blijft nog genoeg voor ons over.

En de druif hangt ontzettend vol met trossen. De huidige bewoners van Huize Elders hebben pas zeer onlangs het laatste sap van vorig jaar gebruikt. Zowel de peer als de druif staan, in leivorm gesnoeid, tegen de muur van het huis die op het zuiden gericht is. Is er zon, dan krijgen ze ‘m….

Hoe gaat het met jouw moestuin?

De eerste moestuin-acties

  • Bericht gepubliceerd op:
  • Berichtcategorie:Tuin

De sleutels van Huize Elders hebben we nog niet. Maar toch is er al activiteit. Ik heb de eerste dingen gezaaid in de moestuin. Deze zomer nog gaan wij de eerste groenten uit eigen tuin eten. En daar kijk ik enorm naar uit!

De aanleiding is simpel. Sinds wij de koop van Huize Elders rondgemaakt hebben zijn de eigenaren in opruimmodus. Er moet ruim vijfendertig jaar leven en verzamelen uitgezocht worden. En laten we het erop houden dat Marie Kondo en The Minimalists geen reguliere bezoekers zijn geweest in Elders. Het lag er vol. Tjokvol. En het gaat er nu met karrenvrachten tegelijk uit om het huis op tijd leeg te hebben voor de oplevering.

En daarmee hebben ze minder tijd voor de tuin. In de moestuin hebben ze zelfs helemaal niets meer gezaaid, omdat wij begin van deze zomer het stokje overnemen. Dus kregen we de vraag of we de moestuin alvast in gebruik wilden nemen. Ja natuurlijk!

In de kas staan inmiddels drie tomatenplanten. Ook hebben we een aantal aardbeienplanten weten te redden, en een druif.

Elders in de tuin staat ook nog een prachtige druif in leiboomvorm, net als een peer (Conference). We hebben ook een vijgenboom in de tuin die al een paar jaar vruchten draagt, en een aantal kersenbomen. Verder nog een appelboom en diverse frambozenstruiken. Een goede start.

Verder heb ik bieslook en rozemarijn gezaaid, en worteltjes. Gewoon in de volle grond in één van de aanwezige verhoogde bakken. De komende periode hoop ik hier nog een paar gewassen aan toe te voegen, er is nog wat zaaigoed onderweg. En uiteindelijk willen we naast de moestuin ook een uitgebreide kruidentuin creëren.

In de buurt van Huize Elders zitten verder diverse kwekers waar ik alles kan krijgen wat ik nodig heb. En ik ga actief op zoek naar biologisch zaaigoed. Want dat is een uitgangspunt in de moestuin Elders.

Het begin is er dus. En dat voelt goed. Ik had er niet op durven rekenen dat we al in de zomer van 2024 zouden kunnen profiteren van onze eigen moestuin. Ik reken dit jaar nog nergens op, maar zit wel vol met plannen. En uiteraard mogen jullie meegenieten van alle pogingen, plannen, successen, en mislukkingen!

Heb jij een moestuin?