Moestuinplanning 2026

  • Berichtcategorie:Tuin

Het is (nog net) januari. Het juiste moment om de moestuinplannen voor dit jaar te maken. Na mijn bescheiden begin in 2024 en mijn eerste volledige moestuinjaar in 2025 heb ik de afgelopen weken mijn plannen voor 2026 gemaakt.

Ik ga voor iets meer diversiteit aan gewassen en hopelijk een langer en meer gespreid oogstseizoen. Vanaf februari gaan de eerste zaadjes de grond in. Gewoon binnen, in onze kweekbakjes op de verwarming.

Voordat we gaan zaaien…

Voordat de eerste zaadjes de grond in gaan moet er nog veel gebeuren. De moestuin moet klaar gemaakt worden voor het nieuwe seizoen.

Ik hoop de komende twee maanden nog een deel van de (deels dode) buxusstruiken uit te kunnen graven. Vorig weekend op onze eerste tuindagen ben ik begonnen. Met gemiddeld 30 centimeter breedte nemen ze veel teeltruimte weg. Daarna zal ik de aarde wel aan moeten vullen, hopelijk kan ik dat combineren met bemesting en/of extra compost. De grond is arm, leerde ik vorig jaar uit een bodemtest, en ik zal er nog wel een aantal jaren in moeten investeren om het ‘op niveau’ te krijgen

Ook hebben we nog wat te doen om de voormalige ‘woestenij’ bij de kas klaar te maken voor beplanting. Er moeten nog een aantal struiken en wortelpartijen uitgegraven worden, en we hebben nog een jungle aan klimop te bestrijden. Afgelopen najaar hebben we hier een begin gemaakt. En ik heb een groot deel van de bladeren die we in het najaar van ons grasveld geharkt hebben hier al neergelegd om te composteren.

Kas

Hier in Elders hebben we een eenvoudige kas met een looppad in het midden. Afgelopen jaar heb ik stangen aan het dak bevestigd om mijn kweeksels makkelijker op te kunnen binden. En dit jaar heb aan de achterzijde van de kas een deel van het looppad weg gehaald om extra kweekruimte te creëren.

Deze foto herkennen jullie nog wel, dat was in het voorjaar van 2025…

Dit jaar gaan we in de kas vooral voor kleinere cherrytomaten en trostomaten. Die kunnen zowel in de lunchtrommel als in de maaltijden verwerkt worden, dat geeft ons meer flexibiliteit. We hebben nog zaden voor ‘Barry’s Crazy Cherry‘ en voor de cherrytomaat ‘Cheralita’. Beide ga ik eind februari / begin maart voorzaaien, en zal ik eind april / begin mei in de kas uitplanten (net als vorig jaar). Ik zal een plant minder plaatsen dan vorig jaar, daarmee hoop ik ziektes buiten de deur te houden en een langer oogstseizoen te krijgen. De Cheralita wil ik ook buiten planten.

Ook de snackkomkommers komen dit jaar terug, in grotere getale dan vorig jaar. Ik ga proberen ze wat meer in de tijd gespreid te zaaien en uit te planten, om een iets meer gespreide oogst over een langere periode te krijgen. En ook de snackkomkommers wil ik zowel in de kas als buiten planten.

Verder komt er dit jaar maar één rode peperplant. We hebben nog een voorraad voor meerdere jaren in de diepvries liggen. En ik overweeg om pluksla en basilicum mee te gaan telen in de kas.

En zo zag de kas er begin januari 2026 uit…

Moestuin

Een aantal succesnummers van afgelopen jaar komt zeker terug. Mijn eigen spruitjes zijn vele malen lekkerder dan die zoete groene bolletjes uit de winkel. Ook de broccoli komt terug. Afgelopen jaar heb ik een deel door laten schieten. Dat is zonde. Eerder oogsten en invriezen wordt dit jaar het devies.

De snijbonen zijn ook een blijvertje. Die vinden we allebei erg lekker. Ook wil ik tuinbonen gaan kweken (een van mijn favoriete groenten), en een doperwt-variant die hopelijk iets beter bestand is tegen slakken dan de rijspeulen van vorig jaar.

De flespompoen en bolcourgette komen ook terug, maar in iets kleinere hoeveelheden dan vorig jaar. Reguliere courgettes willen we dan juist iets meer. Ook ga ik mini-pompoentjes, de Zuid-Afrikaanse ‘skorsies’, proberen te kweken. Ik doe ook een nieuwe poging met uien en wortels.

Nieuw zijn ook de bloemkool en de aubergine. Een blijvertje is de bosui, al wil ik die iets meer gespreid in de tijd zaaien.

En daarnaast zal er zeker ook weer sla in diverse varianten gezaaid worden. Meer pluksla dan kropsla dit jaar, want een krop sla is wel heel veel voor ons tweetjes (Doggy eet geen sla…).

Fruit

Zes druivenstruiken. Een appelboom. De perenboom. Vier kersenbomen, een pruim en een perzik. En de vijgenboom, niet te vergeten. Ook die zullen hopelijk dit jaar weer een bijdrage gaan leveren aan de oogst. Eerst maar eens uitkijken naar het nieuwe blad en de bloesem…

Oogst verwerken

Veel kunnen oogsten is fijn. Maar afgelopen jaar merkten we ook dat er al snel niet meer tegenop te eten valt. Dus denken we vooraf beter na over de verwerking. Vaker oogsten en invriezen, want door laten schieten is zonde. En onze nieuwe weckketel zal ook aan de slag moeten. Meer bruikbare opbrengst uit de tuin halen!

Hoe is het met jouw moestuinplannen?

De eerste tuindagen

  • Berichtcategorie:Tuin

De maand januari begon koud. Vorst. Sneeuw. De gure wind woei rond ons huis, maar niet meer door de kozijnen zoals vorig jaar. Dus binnen zaten we lekker warm. Te wachten op betere tijden.

Die kwamen al snel. De weersverwachting voor het weekend van 16 tot en met 18 januari zag er goed uit. Middagtemperatuur in de dubbele cijfers. We moesten onze kans grijpen. Daglicht! Buitenlucht! We gingen de tuin in!

Vorig jaar duurde het tot zaterdag 25 januari voordat we voor de eerste keer in de tuin aan de slag konden. Nu dus een weekje eerder.

We hebben een aantal klusjes opgepakt. Vriendin heeft de druif en de peer gesnoeid. Ook heeft ze de eerste perken opgeruimd en gewied.

Ik heb bij de druif en de peer extra geleidedraadjes gespannen. Eens kijken of we wat extra takken kunnen ontwikkelen om extra oogst binnen te halen

Dit weekend kwam ook de weckketel binnen, en we hebben een eerste lading weckpotten en weckflessen gehaald. Een van de lessen van vorig jaar was immers dat we beter na moeten denken over het verwerken van de oogst. Met deze ketel kunnen we bijvoorbeeld de druiven verwerken tot sap. Maar ook boontjes en peren en andere oogst wecken.

Verder heb ik hard gewerkt om de kas klaar te maken voor het nieuwe seizoen. Ik heb van binnen de lay-out aangepast (korter middenpad) om meer teeltoppervlak te krijgen. En de ramen zijn gezeemd, inclusief de ramen waar ik vorig seizoen niet meer aan toegekomen was. Nu alleen nog wat aarde aanvullen en bemesten, en de kas is klaar voor het nieuwe seizoen.

Ook heb ik rond het eerste teeltvak in de moestuin de meer-dood-dan-levende-en-sowieso-aartslelijke buxusstruiken uitgegraven. Je ziet ze linksboven op de foto op een grote stapel liggen. Dat worden een paar ritjes naar de stort. Nog drie teeltvakken te gaan…

En toen zat het weekend er alweer op. We hebben genoten van het buitenleven. Buiten koffie gedronken en geluncht. Uit de wind en in de zon op een bankje genoten van de eerste zonnestralen op ons gezicht. Het tuinjaar is begonnen!

Ben jij al bezig in jouw tuin?

De moestuin in januari

  • Berichtcategorie:Tuin

Hartje winter. Een pak sneeuw dat een deel van het land volledig ontregelde omdat we niks meer gewend zijn en onze infrastructuur verwaarloosd hebben. Dan zal er vast en zeker niks meer gebeuren in de moestuin van Meneer Elders, toch?

Jawel hoor! Ik haalde deze week nog een maaltje verse spruitjes van de planten af. Heerlijk waren ze!

En terwijl ik daar mee bezig was zag ik dat de knoflook z’n kopjes ook boven de grond uitgestoken heeft. Als dit allemaal knoflookbollen worden dan kun je ons ruiken tot in Geldnerd City, vrees hoop ik…

Ondertussen ben ik ook bezig met de moestuinplanning voor het komende seizoen. In februari gaan de eerste zaadjes (binnenshuis uiteraard) de grond in. Ik kijk er naar uit!

Hoe gaat het met jouw tuin?

Evaluatie moestuinjaar 2025

  • Berichtcategorie:Tuin

In februari van dit jaar werden de eerste kweekbakjes in stelling gebracht, en werden de eerste zaadjes in de grond gelegd. Dit ‘voorzaaien’, op de vensterbank boven de verwarming, was de start van het Moestuinjaar 2025. Maandelijks nam ik jullie in mijn Tuindagboek mee in de hoogte- en dieptepunten van het moestuinjaar.

Inmiddels is de kas geruimd (en is er rucola gezaaid voor de winterteelt). Idem zijn de meeste moestuinvakken leeg, al staat er nog prei en spruitjes die de komende maanden geoogst zullen worden, en knoflook die we in de vroege zomer van volgend jaar zullen oogsten. Het moestuinjaar, ons eerste volledige moestuinjaar in Elders, is officieel voorbij. Tijd dus voor een terugblik. Een evaluatie. Wat ging er goed, wat kan er beter? Welke lessen leer ik daarvan voor komende jaren?

Trots en tevreden

Allereerst, ik ben heel trots en tevreden. In mijn stoutste dromen had ik niet durven dromen dat er zoveel oogst van onze eigen grond zou komen. En dat ik zoveel voldoening zou halen uit mijn eigen werk, het verzorgen van al die plantjes. Vrijwel allemaal vanuit een zaadje opgekweekt. Ik was vergeten hoe intensief en druk een moestuin kan zijn. En de intensiteit en dagelijkse aandacht die een kas vereist is sowieso nieuw voor mij. In combinatie met al die andere projecten en projectjes was het meer werk dan ik op sommige momenten aankon. Realistischere ambities, en projecten beter spreiden, dat is het devies voor volgend jaar.

Wijze lessen

Er zijn ook lessen te trekken. Dingen die ik volgend jaar anders wil gaan doen.

Volgend jaar ga ik voor meer diversiteit aan groenten en fruit, en minder planten per soort. Op een gegeven moment hadden we het wel gehad met de twintig varianten van gevulde bolcorgette. Minder planten dius, behalve van de soorten waarvan ik moet accepteren dat slakken en rupsen een deel verorberen. We hadden een explosie van koolwitjes in de maand nadat ik mijn broccli en spruitkolen geplant had. En toch hebben we een goed oogst gehad van beide soorten.

Complicerende factor: Ik ben erachter gekomen dat ik het heel moeilijk vind om zelf opgekweekte plantjes niet te gebruiken…. Een zaadje in een kweekpotje, trouw elke dag besproeien, het groene kopje boven de grond uit zien komen, verspenen, grotere kweekbakjes, op zien groeien in de kas… Ik kan het niet over mijn hart verkrijgen om die plantjes weg te doen, om ze niet de kans te geven om vrucht te dragen. Ik heb een aantal planten weggegeven, maar we hebben ook maandenlang komkommers uit eigen kas gegeten. En ik noemde al de bolcourgettes.

Ook ga ik voor meer spreiding in de tijd. Dus dezelfde planten met vier of zes weken tussenpozen uitzaaien, en beter kijken naar een mix van planten die het hele seizoen vrucht dragen. Dat wil ik bijvoorbeeld doen voor de (snack)komkommers. Sommige gewassen kan ik ook zowel binnen in de kas als buiten telen, om het seizoen te verlengen.

Verder moet ik investeren in verwerkingscapaciteit, en vooraf nadenken wat ik met opbrengsten ga doen. We verbouwen echt te veel om het zelf meteen op te eten. Oogsten als het rijp is, en invriezen, inmaken, verwerken tot jam of sap. Misschien een weckketel en een wijnmakersset. Hier heb ik echt nog iets te doen.

Ik heb me ook gerealiseerd dat ik eerder te veel dan te weinig water geef. Bovendien gaf ik dit jaar ’s avonds water in de kas. ’s Ochtends is beter. Water voor de warme dag, en minder kans op schimmel later in de zomer als de nachten vochtiger worden.

We hebben dit jaar behoorlijk geïnvesteerd in de kwaliteit van de grond. Er is een paar kuub compost de tuin in gegaan, en specifieke plantjes hebben mest gekregen. Maar de grond is hier nog armer dan we dachten, en klinkt snel in. We zullen hier ook de komende jaren nog stevig in blijven investeren.

Verder wil ik komend jaar meer fruitstruiken (frambozen/bramen). We zijn een deel van de tuin hier al voor aan het voorbereiden. Vogelnetten gingen in de ban nadat Vriendin een hysterisch piepende jonge merel had moeten bevrijden. We hebben zelf meer fruitopbrengst nodig, maar moeten ook accepteren dat een deel voor de vogels is. De oplossing: meer struiken.

Tot slot moet ik komend jaar beter op de tomaten letten en nog vaker dieven. Ik heb de planten te dicht laten groeien. Daardoor had ik uiteindelijk een korter seizoen omdat een aantal planten ten prooi viel aan de meeldauw. Er ligt een kilo of 15 in de diepvries, maar dat had dus nog meer kunnen zijn.

Welke lessen trek jij uit het tuinseizoen?

Tuindagboek oktober 2025

  • Berichtcategorie:Tuin

Oktober. De omschakeling van de seizoenen is duidelijk merkbaar in de tuin. We verzamelen enorme hoeveelheden blad, de bomen om ons heen laten het massaal vallen. En de tuin gaat langzaam in ruststand.

Op 2 oktober zagen we aan het einde van de middag (tijdens de wandeling met Doggy) eerst hoefsporen, en vlak daarna drie reeën aan de rand van een maïsveld. Een hinde en twee kalveren, leek het. Het was de eerste live ontmoeting van het seizoen. De komende maanden zullen ze weer dichterbij komen, op zoek naar voedsel. We verheugen ons erop!

Het weer

Na de omslag op tweederde van september werd het langzaam maar zeker herfst. De eerste dagen van oktober waren heel OK, we rommelden tijdens ons weekje vrij lekker in de tuin en genoten van ons nieuwe gezinslid. Maar in de nacht van 3 op 4 oktober werd het stormachtig met veel wind en regen. Dat laatste kwam ons niet slecht uit, we hadden nog de nodige nieuwe aanplant die het water goed kon gebruiken.

Oktober 2025 was een echte herfstmaand. Bewolkt. Slechts 250 kWh elektriciteit werd er opgewekt, de slechtste oktober ooit. Het was winderig. Maar nog steeds geen grote hoeveelheden regen. Ondanks storm Benjamin, die op 23 oktober ook onze regio teisterde. In totaal kwamen we in Elders uit op ongeveer 70 millimeter regen, dat is ‘normaal’.

Oogst

Voor de nacht van 1 op 2 oktober werd er vorst aan de grond voorspeld. Ik haastte me dus om de uien te oogsten. En legde ze een paar weken te drogen onder onze carport naast de schuur. Ook oogstte ik nog eens 15 flespompoenen, we hebben er in totaal 32 geoogst van twee planten.

Verder oogstte ik de laatste snijbonen, er gingen nog twee porties de diepvries in. Fijngesneden in de snijbonenmolen die Vriendin van haar moeder cadeau kreeg. We gebruikten de laatste bosuien in een heerlijke huisgemaakte flammkuchen. De laatste broccoli werd geoogst en in de diepvries gestopt. En we vonden zomaar een handvol rijpe vijgen aan onze vijgenboom. Die vol hangt met vruchten, maar weinig rijpe vijgen had.

Medio oktober aten we de eerste spruitjes van onze eigen teelt. Heel bewust had ik een oud-Hollands as uitgezocht. Bittere spruitjes, zoals vroeger. Niet die zoete snoepjes die ze tegenwoordig verkopen. En ik werd niet teleurgesteld. Ze waren heerlijk. De komende periode zullen we nog een aantal keren spruitjes uit eigen tuin eten.

Verder staat er nog prei in de moestuin, die zullen we de komende periode geleidelijk oogsten. En we hadden een onverwachte meevaller. Eén van de boeren in onze buurtschap liet een partijtje aardappelen liggen na de oogst van het perceel. En stuurde een berichtje rond in de buurtapp dat die gratis op te halen waren. We hebben een kilo of 15 heerlijke aardappelen meegenomen, vers van het land. De eerste stamppot boerenkool van dit seizoen is al met veel smaak verorberd.

Kas

In oktober zijn de laatste honderd pepertjes rood geworden. Heel veel rode pepers. Ruim een kilo ging er de diepvries in, en ik gaf ook nog het nodige weg. Er kwamen ook nog wat cherrytomaatjes uit de kas. Beduidend minder zoet dan eerder in de zomer want minder zon) maar nog steeds heel smakelijk. Er staat ook nog kropsla in de kas.

En medio oktober zaaide ik rucola en gemengde sla in de kas voor de winterteelt. Ik moet de peperplanten nog weghalen, want ook afgelopen weken werden er nog pepertjes rood. Maar daarna gaat de kas echt in de winterstand.

Zaaien en planten

Iets nieuws de grond in? In oktober? Jawel! Ik kocht een aantal knoflookbollen bij mijn favoriete zadenwinkel, en duwde de tenen de grond in. Germidour, een modern ras in de traditie van de Franse Violet de Cadours, met een stevige smaak. Als alles goed gaat eten we vanaf de zomer van volgend jaar alleen nog maar eigen biologische knoflook.

Wordt vervolgd…

Dit is de laatste Tuinupdate van dit seizoen. We zijn buiten nog steeds bezig met klusjes, maar wel in een minder hoog tempo dan in het voorjaar en de zomer. We harken veel blad op om compost te maken, en laten ook genoeg liggen in de perken voor de insecten en de egels. Het is tijd om uit te rusten. Onderhoud te plegen. Te evalueren. En plannen te maken voor het volgende tuinseizoen. De eerste zaden zijn al geleverd. Maar daar horen jullie volgend jaar meer over…

Hoe is het met jouw tuin?