Het stond gecamoufleerd in een zinnetje in mijn blog over het experiment met de driedaagse werkweek. “Ik kan morgen zelfs helemaal stoppen als ik dat wil”. Dat werd natuurlijk feilloos opgepikt door mede-blogger Luxe Of Zuinig, die rond dezelfde tijd een blogpost publiceerde over de berekening van de buffer voor financiële onafhankelijkheid. En die ernaar vroeg.

Zoals ik in mijn reactie destijds al aangaf hik ik daar een beetje tegenaan, omdat ik voorzichtig ben met het delen van bedragen. Maar ik had beloofd om er eens met Geldnerd samen over na te denken. Dus hier komt het resultaat van de gezamenlijke trillingen van onze denkramen.

Financiële onafhankelijkheid

De afgelopen tien jaar heb ik regelmatig geschreven over mijn visie op FIRE voor loonslaven. Dat was ook de basis voor mijn eigen FIRE-calculator.

De FIRE Calculator deelt jouw leven eigenlijk op in drie fasen. De eerste fase is het normale, werkende bestaan. Je hebt een inkomen uit werk, je hebt uitgaven, en je spaart een deel. Daarmee haal je een bepaald rendement en bouw je vermogen op. De derde fase is de pensioenfase. Je krijgt AOW, je krijgt mogelijk een pensioen uit de tweede pijler van het Nederlandse pensioenstelsel. Misschien ook een zelf opgebouwd aanvullend pensioen uit de derde pijler? En er kan natuurlijk ook nabestaandenpensioen binnenkomen.

Tussen het werkende bestaan en de pensioenfase zit het geheim van eerder stoppen met werken in Nederland. De fase waarin je jouw opgebouwde vermogen gebruikt om van te leven.

De onderstaande grafiek (hier speciaal voor de gelegenheid aangepast aan de nieuwe huisstijl) gebruikte ik voor het eerst in een blogpost van Geldnerd van medio september 2017. Daar stelde ik mijzelf de vraag hoe lang ik nog moest tot het FIRE-punt. En deed ik de voorspelling dat het volgens mijn rekenmodelletjes nog acht jaar zou duren.

En hier zijn we dan. Op de kop af acht jaar later. Uiteindelijk is het allemaal net iets sneller gegaan. ‘De markt’ was mij gunstig gezind. Er waren geen perikelen met werkgevers en banen en inkomen. Ik leef nog. Ik heb geluk gehad.

Waar sta ik?

Bijna zonder cijfers te noemen ga ik jullie meenemen in waar ik nu sta. Hoe het staat met dat magische FIRE-getal.

Maandelijkse uitgaven

We wonen nu ruim een jaar in Elders. En hebben inmiddels dus redelijk goed zicht op ons leven hier, en wat dat betekent voor onze uitgaven per maand. De afgelopen tien jaar is dat op allerlei momenten geoptimaliseerd. En dat optimaliseren blijven we doen, het is een vast onderdeel van mijn financiële systeem.

Tegen huidig prijspeil, en voor de rekensom hieronder, noem ik mijn maandelijkse uitgaven X. Dat is het bedrag dat ik maandelijks nodig heb om van te leven. Hier zit alles in, woonlasten, boodschappen, persoonlijke uitgaven, ook mijn verzekeringen, mijn medische kosten, onderhoud van ons huis, en de vulling van de potjes die ook nodig blijven als ik stop met werken.

Te overbruggen periode

Mijn AOW en mijn pensioen starten naar verwachting als ik 67 jaar en 3 maanden oud ben. Dat is over iets meer dan 150 maanden.

Beschikbaar vermogen

Mijn beschikbare vermogen bestaat uit mijn spaargeld en mijn beleggingsportefeuille. Het vermogen dat in het huis zit kan ik uiteraard niet gebruiken om van te leven, stenen kun je niet eten. Het vrij beschikbare vermogen bestaat uit ruim 200 keer mijn maandelijkse uitgaven, oftewel 200 X. Ruim voldoende om de periode te overbruggen. Onder voorbehoud van wereldoorlogen en andere existentiële rampen.

Beschikbaar pensioen

Daarnaast is er mijn totnogtoe opgebouwde netto pensioen, dat uitgekeerd gaat worden vanaf het moment dat ik 67 jaar en 3 maanden oud ben. Het is inmiddels meer dan genoeg voor mijn maandelijkse uitgaven. Om precies te zijn ruim 150 procent. Er is dus zelfs een behoorlijke buffer voor als de indexatie de komende decennia ook weer tegenvalt.

De rekensom

Simpel dus. Ik heb 150 X nodig om de periode te overbruggen totdat mijn pensioenpotjes beginnen met uitbetalen. Ik heb hier en nu ruim 200 X beschikbaar aan vrij vermogen. Dat genereert rente en dividend, en ik kan mijn beleggingen verkopen en dat geld benutten. En mijn tot op heden opgebouwde nettopensioen dekt voor de periode daarna al ruim 150 procent van mijn maandelijkse uitgaven af.

Dus ik kan morgen stoppen met werken.

De kanttekeningen

Klinkt allemaal goed, toch? Zeker! Maar er zijn nog wel wat kanttekeningen te maken. Besluiten te nemen. Onzekerheden waar we mee om moeten gaan.

De eerste is dat bovenstaande berekening alleen voor mijzelf geldt. Maar ik ben natuurlijk samen met Vriendin. We schelen zes jaar, dus haar overbruggingsperiode is langer. En ik heb geen zicht op haar financiën. En weet niet hoeveel maanden zij nog af te dekken heeft.

En mijn situatie is wel afhankelijk van wat we nog aan grote investeringen doen in ons huis. Binnenkort worden alle kozijnen vervangen. We willen nog iets doen aan de dakisolatie en de afwerking boven en beneden. Een nieuwe keuken, een nieuwe badkamer, en van het gas af. Ik ga die 50X aan marge echt wel nodig hebben…

Ook is er nog het vraagstuk wanneer we het restant hypotheek aflossen. Met onze huidige sneeuwbalstrategie zijn we medio 2033 hypotheekvrij, ruim voor de datum waarop onze huidige en erg lage hypotheekrente afloopt. Als we in plaats daarvan nù onze hypotheek volledig af zouden lossen, dan scheelt dat ruim € 12.500 aan rente. Moeten we toch eens over nadenken. Want zolang de marktrente hoger is dan de rente die wij betalen, vindt de hypotheekverstrekker het geen enkel probleem. En hypotheekrente-aftrek hebben wij al nauwelijks meer. Een paar honderd euro per jaar.

Daarnaast zitten we midden in een pensioenhervorming. Ik ga er van uit dat mijn pensioen na hervorming niet slechter is dan nu. En hoop de komende decennia op iets meer indexatie dan de afgelopen vijftien jaar. Ik heb een marge, maar je weet nooit wat de inflatie gaat doen.

Idem de reeds vele malen uitgestelde belastinghervorming, met name de toekomst van Box 3. Ik ga in mijn berekeningen al uit van fors hogere belastingbetalingen, maar moet natuurlijk nog afwachten wat het allemaal precies gaat betekenen.

De inflatie, die noemde ik al. Mijn berekeningen gaan er van uit dat mijn maandelijkse uitgaven meestijgen met de inflatie. En dat het rendement op mijn resterende vermogen ook minimaal gelijk is aan de inflatie. Krijgen we hyperinflatie en/of langjarig lage of negatieve beleggingsrendementen, dan heeft dat impact op mijn beeld.

En, niet onbelangrijk: Ik vind mijn werk nog heel leuk. Ik ben met een prachtige klus bezig. En heb echt nog een paar jaar nodig om die af te ronden. Om te borgen dat mijn team ook zonder mij door kan gaan met continu verbeteren en zich aanpassen aan veranderende omstandigheden.

In de praktijk zal het dus waarschijnlijk nog wel een paar jaar duren voordat ik echt helemaal stop met werken. Als de klus klaar is, of als het niet leuk meer is. Een aantal van de bovenstaande risico’s zijn dan niet meer van toepassing. Mijn pensioen is duidelijk, en de toekomst van het belastingstelsel hopelijk ook. En de FIRE-pot blijft nog wat langer groeien, FIRE wordt er nog wat FATTER van.

En als…

In maart 2023 schreef ik al over mijn financiële plannen als ik zou stoppen met werken. Dat plan staat nog steeds vrijwel onveranderd overeind.

Voornaamste bron van inkomsten gaat het het dividend uit mijn beleggingen zijn. Mogelijk zoek ik nog een leuke nevenfunctie of af en toe een klusje, maar misschien ook gewoon niet. Het dividendinkomen is aan te vullen met kleine plukje beleggingen die ik verkoop. Het merendeel van mijn geld laat ik gewoon in de beleggingsportefeuille staan. Maximale tijd in de markt om te renderen. Alleen verkopen wat nodig is, met een kleine buffer aan spaargeld. In de praktijk is mijn situatie dus zelfs iets rianter. Door het dividendinkomen hoef ik niet elke maand voor X euro aan beleggingen te verkopen. Maar slechts (X -/- dividendinkomen).

Vooruitlopend op mijn plannen om te stoppen heb ik overigens dit jaar mijn aankoopstrategie bijgesteld. Ik koop alleen nog maar dividend-ETFs. Om nog even te werken aan het dividendinkomen. En dan hoef ik tenminste niet ook nog eens over te stappen naar WEBN, de laatste trend in FIRE-land. Bij de massale overstap van VWRL naar de NT-fondsen heb ik ook al niet meegedaan….

Denken in maanden

De afgelopen periode merk ik wel een omslag in mijn denken. Inmiddels denk ik in maanden tot het moment dat ik ga stoppen met werken. Niet meer in jaren. Dat klinkt als een klein stapje, maar is heel fundamenteel. Het voelt eigenlijk heel bevrijdend.

Dus. Ik ben er. Niet alleen maar in Elders, maar ook op (zelfs voorbij) het FIRE-punt.

Hoe ver ben jij?