In mijn schrijfsels over energie focus ik heel erg op het gasverbruik. Dat heeft alles te maken met het nog-niet-zo-duurzame Huize Elders. Het gasverbruik (en de bijbehorende belastingen en vaste kosten) vormen het leeuwendeel van onze energiekosten.
Maar het elektriciteitsverbruik behoeft ook nadere studie. Want de wereld elektrificeert en wij moeten mee. Dus is het goed om te weten hoe wij ervoor staan.
Zonnepanelen
Nu verkeren wij in de omstandigheid dat we een huis met zonnepanelen kochten. In totaal bijna 8.000 Wp. In de praktijk heeft ons persoonlijke zonnepark sinds de installatie in september 2020 gemiddeld zo’n 6.000 kWh per jaar opgewekt.
Percentage zelfverbruik
In het verleden maakte het niet uit welk deel van je zelf opgewekte stroom je zelf verbruikte. Het overschot leverde je terug aan het energienet en de euro’s stroomden binnen, met dank aan de salderingsregeling.
Maar goed, mede dankzij deze regeling werden zonnepanelen populair en leverden we teveel terug. Vervelend voor het stroomnet en voor de leveranciers, die ons wel moesten betalen voor al die kWh-tjes. Dus betalen we nu vrijwel allemaal terugleverkosten. En wordt de salderingsregeling in 2027 afgeschaft tenzij de politiek weer eens van gedachten verandert.
Daarmee wordt het belangrijker om een zo groot mogelijk deel van onze zelf opgewekte stroom ook zelf te verbruiken. In deze mooie blogpost van de Datadame las ik de eenvoudige formule om mijn percentage zelfverbruik te berekenen. Daarvoor heb ik nodig de door onze zonnepanelen opgewekte hoeveelheid energie (die ik kan zien in de app van mijn zonnepanelen en op mijn eigen HomeAssistant server) en gegevens over de teruglevering aan het energienet. Die laatste houdt onze digitale elektriciteitsmeter bij. Elke maand noteer ik die standen in mijn spreadsheet, en onze P1-meter geeft die ook door aan mijn eigen HomeAssistant server. Ik heb dus alle gegevens die ik nodig heb om dit te berekenen.
Over heel 2025 kwamen we uit op een zelfverbruik van 20,3 procent. Volgens Milieu Centraal verbruikt de gemiddelde Nederlandse zonnepanelenbezitter ongeveer 30 procent van de opgewekte zonne-energie zelf. Daar zitten wij dus iets onder. We gebruiken gewoonweg te weinig stroom in Huize Elders…
Stroomverbruik
Koelkast, vriezer, verlichting, mijn server, dat is allemaal vast verbruik. Al onze verlichting is LED, het merendeel zit op slimme stekkers en is geprogrammeerd op vaste tijden. Daar is niet zo heel veel meer aan te optimaliseren. We koken ook elektrisch, en het warme water in de keuken komt van een Quooker.
Gedurende het afgelopen jaar waren we gemiddeld drie dagen per week allebei niet thuis. We hebben beide een vierdaagse werkweek, en ik heb minstens één vaste thuiswerkdag. Er zijn dus vier dagen per week waarop we ons stroomverbruik kunnen optimaliseren. Nu hebben we slechts beperkte beïnvloedingsmogelijkheden. De wasmachine. De afwasmachine. Misschien het opladen van onze telefoons en tablets. Vriendin en ik zijn allebei nog uit het tijdperk dat stroom gewoon uit de muur kwam zonder dat je erover na hoefde te denken. Dus dat ‘bewust bezig zijn met stroomverbruik’ zit niet echt in ons systeem.
De echte grootverbruikers zouden een warmtepomp en een elektrische auto zijn. Dan zouden we echt iets te sturen hebben. Dat komt wel. Maar nu nog niet.
Bij het NIBUD zie ik dat een tweepersoonshuishouden gemiddeld 2.550 kWh per jaar verbruikt. Daar zitten wij fors boven. Maar we hebben dan ook geen ‘gemiddeld’ huis. Dus net als CheesyGoulash heb ik mij maar eens gebogen over de CBS-dataset ‘Energieverbruik woningen; woningtype, oppervlakte, bouwjaar en bewoning’. Daar zie ik dat een tweepersoonshuishouden in ons soort en oppervlakte woning in 2024 in totaal gemiddeld 4.200 kWh elektriciteit verbruikte. Daar zitten wij dan weer onder.
Nu zal een deel van die huishoudens wel een warmtepomp en/of elektrische auto hebben (en dat gemiddelde dus een beetje opkrikken. Maar ons stroomverbruik is niet bijzonder op dit moment.
Ik vermoed overigens dat ons hogere stroomverbruik in 2025 mede te danken is aan de niet-zo-zuinige diepvries in de garage. Die hebben we in augustus aangeslingerd om onze moestuinoogst te herbergen… Want verder is er hier in huis niks veranderd eigenlijk.
Huize Elders is energieleverancier. Dat zijn vele Nederlanders, maar wij dus tegenwoordig ook. Op het dak van Huize Elders liggen 20 panelen met een capaciteit van 395 Wp per stuk. Ze liggen er al sinds september 2020. Best een tijdje dus. Voor ons waren ze onderdeel van de aankoop van Huize Elders. Dat vind ik prettig. Want ik heb dus geen installatiegedoe gehad, en hoef me ook niet meer druk te maken over terugverdientijden. Elke geproduceerde KWh is voor ons gewoon opbrengst.
Maar sinds kort heb ik dus een app op mijn telefoon die mij van minuut tot minuut laat zien hoeveel er geproduceerd wordt. Je zou er verslaafd aan kunnen raken… Ik heb inmiddels iets meer begrip voor al die mensen (vrijwel altijd mannen) die, zodra de zon schijnt, naar hun telefoon grijpen om te kijken ‘hoeveel de paneeltjes nu weer opleveren’.
Ik werd niet meteen heel enthousiast van de panelen. Sinds een tijdje betaal je bij de meeste energiebedrijven namelijk een terugleververgoeding. Panelen leveren nog steeds geld op, maar minder dan voorheen. Dat oerwoud aan terugleververgoedingsconstructies zorgde er wel voor dat het nog moeilijker werd om de contractmogelijkheden onderling te vergelijken en de beste te kiezen. Dat leidde bij mij tot verzuchtingen toen we ons contract voor Huize Elders moesten uitkiezen.
Opwekkend
Een paar weken na de verhuizing heb ik die app geïnstalleerd. Dat had nog wat voeten in de aarde. De installatie moest op onze naam gezet worden, en daar had ik een helpdesk voor nodig. Dat ging overigens soepel, helpdesken in Elders helpen ook echt. Ik moest de zonnepanelenelektronica koppelen aan onze WIFI en een account aanmaken en nog wat dingen. En daarmee ging er een wereld voor mij open.
Ik kreeg namelijk niet alleen toegang tot de app, maar ook tot de volledige productiehistorie van onze panelen. Met allerlei grafiekjes en dingen waar een Geldnerd helemaal enthousiast van zou worden. En Meneer Elders ook wel een beetje.
Zo zie ik dat Huize Elders de afgelopen jaren iets meer dan 6.000 kWh per jaar heeft geproduceerd. In 2022 zelfs bijna 7.000 kWh. Mijn aanname bij het afsluiten van het contract was 6.000 kWh, dat was dus redelijk accuraat.
Ook kan ik zien dat 2024 totnogtoe geen al te best jaar is voor de zonnepanelen. Vooral in mei en juni bleef de productie ver achter bij eerdere jaren. Juli was wel weer normaal te noemen.
We hebben twintig panelen liggen. Huize Elders heeft een T-vorm. Veertien panelen liggen in twee clusters op het liggende streepje van de T, georiënteerd op het zuidoosten. En zes panelen liggen op het staande streepje van de T, georiënteerd op het zuidwesten.
Verbruik
We wonen hier nog geen twee maanden, en ik heb dus nog maar weinig informatie over ons stroomverbruik. Twee dingen die opvallen.
Ten eerste staat er in de keuken een enorme Amerikaanse koelkast. Met ingebouwde voorziening voor koud water en ijsblokjes. Het is een AEG en slechts een paar jaar oud. En dus hopelijk zuinig. Maar ik heb nog geen idee wat dat ding verbruikt.
En dan is er natuurlijk het zwembad. Met een pomp. Die draait momenteel ongeveer tien uur per dag om het water te circuleren en filteren en de waterkwaliteit een beetje op peil te houden. Ik heb toch echt al drie keer in het zwembad gelegen, vooral om het een beetje schoon te houden. Meneer Elders en Vriendin zijn geen zwembadtypes, dat moge duidelijk zijn. Maar dat is een andere blogpost. Nu staat er vooral een pomp tien uur per dag te draaien en stroom te verbruiken.
Tussen medio juni en begin augustus zag ons stroomverbruik er uit als weergegeven in onderstaande tabel. Dat zegt natuurlijk nog niet veel over ons jaarverbruik van elektriciteit. Maar het is wel duidelijk dat we zeer waarschijnlijk nog veel onbenutte elektriciteit hebben. Enkele duizenden kWh. Daar kunnen we iets mee voor verwarming of voor mobiliteit. Maar dan wil ik wel graag weten hoe de toekomst van de energiemarkt er uit gaat zien. Nu is dus nog niet het juiste moment om daar keuzes in te maken.
kWh
Verbruik Laag
Verbruik Hoog
Teruglevering Laag
Teruglevering Hoog
15 juni t/m 31 juli
134
89
227
572
Reflectie
Tsja, zonnepanelen…. Ik zou ze zelf niet zo snel gekocht hebben in de huidige onzekere marktomstandigheden. Maar ze zaten bij de koop inbegrepen en ze zijn er dus gewoon. Voor ons zijn ze eigenlijk ‘gratis’, ik denk niet dat we minder voor Huize Elders betaald zouden hebben zonder de panelen. En daarmee is alles wat ze opleveren winst. En ze kunnen ons de komende jaren ook helpen bij de verdere verduurzaming van Huize Elders. Het is dus ook een kans.
Twee knagende dingetjes heb ik nog wel in mijn achterhoofd.
De eerste is dat alles wat technisch is een zekere levensduur heeft. Dat geldt vast en zeker ook voor zonnepanelen en omvormers. Ik ga hier maar even uit van een jaar of zeven. Dat betekent dat er ergens in 2027 nagedacht moet worden over een vervangingsinvestering. Daar moet ik stilletjes rekening mee gaan houden in de reserveringen voor onderhoud. Overigens is 2027 ook het jaar waarin het kabinet Luchtkastelen-1 de salderingsregeling af wil schaffen. Dan ziet de duurzame energiewereld er weer heel anders uit. Ik ga dat eens rustig afwachten.
En de panelen en apparatuur zijn dan wel door een regionaal bedrijf geïnstalleerd, maar komen uiteraard uit China. En ik hoor bij de paranoïde bezorgde mensen die dat niet meteen een prettig idee vinden. Daar ga ik me nog wel eens nader in verdiepen. Maar pas nadat het tuinseizoen voorbij is, nu heb ik daar geen tijd / prioriteit voor!
We lieten Geldnerd HQ achter in Geldnerd City en hebben een huisloze periode voordat we de sleutels van Huize Elders in ontvangst kunnen nemen. Het voordeel daarvan is dat we alle contracten van Huize Geldnerd op konden zeggen en op ons gemakje nieuwe uit kunnen zoeken. Deels is dat simpel. We gaan van het regionale waterbedrijf in Geldnerd City naar het regionale waterbedrijf in Elders. En ook voor internet is er weinig keuze, het wordt (bij gebrek aan glasvezel) een fatsoenlijke verbinding via ZIGGO. De enige plek waar er echt iets te kiezen valt, is het energiecontract. Maar dat valt nog niet mee.
Wat hebben we nodig?
Onze situatie is iets ingewikkelder geworden dan in Geldnerd City. Daar namen we elektriciteit en gas af. Groene stroom en ‘gecompenseerd gas’, zoals het heel mooi heette. Zonnepanelen waren er geen optie. Er was ook geen eigen parkeerplek, dus we hoefden geen rekening te houden met eigen laadpalen en dat soort moderniteiten. We hadden immers ook geen auto.
Hoe anders is ons leven in Elders. Goed, voorlopig hebben we nog steeds een gasgestookte combi-ketel voor warm water en de centrale verwarming. De huidige keuken heeft al een inductiekookplaat. Als we de keuken vernieuwen komt daar in elk geval ook ‘iets elektrisch’ voor terug. Verder is er een gasgestookte haard in de woonkamer. Vooral voor de sier en gezelligheid, al krijgt ‘ie de woonkamer goed warm.
En we hebben zonnepanelen. Twintig stuks, om precies te zijn. Die liggen er nu ruim drie jaar op en hebben 20×395 Wp aan capaciteit. Ik heb helaas geen betrouwbare gegevens over wat er afgelopen jaar aan elektriciteit mee opgewekt is. Voordeel voor mij is wel dat we die panelen mee gekocht hebben met het huis. Ze zijn een gegeven. Boekhoudkundig zijn ze daarmee voor mij afgeschreven, ik hoef me geen zorgen meer te maken over terugverdientijden en dat soort dingen. Alles wat ze opleveren is winst voor mij. Of in elk geval opbrengst.
In de vragenlijst die een verkoper invult bij het verkopen van de woning lees ik verder wat de huidige eigenaren van Huize Elders afgelopen jaar verbruikt hebben aan gas en elektriciteit. Dat heb ik naast het verbruik van Huize Geldnerd gezet.
Verbruik per jaar
Huize Geldnerd
Huize Elders
Elektriciteit (kWh / jaar)
2.500 – 2.750
3.750
Gas (m3 / jaar)
800 – 1.000
2.200
Het verbruik is eigenlijk niet te vergelijken, dat weet ik. Het is een heel ander soort woning. Ik hoop vooral dat we ets minder gas gaan verstoken dan de huidige eigenaren. Dat zal wel, het is een ouder echtpaar dat met pensioen is en hele dagen thuis is. Wij zijn in elk geval drie dagen per week allebei buitenshuis.
Marktontwikkelingen
De laatste tijd lees ik steeds meer ‘gedoe’ over terugleververgoedingen. En zie ik andere bloggers zoals CheesyFinance en ZuinigAan worstelen om een passend energiecontract te vinden. De moed zonk me dan ook bij voorbaat al in de schoenen. Eerst was het de geopolitieke spanning die mijn energiecontract in de war gooide, en nu de netcongestie en overcapaciteit aan zonne-energie. En daar komt nu ook nog eens de politieke ommezwaai bij. De Salderingsregeling voor teruglevering van zelf opgewekte elektriciteit werd onlangs nog in stand gehouden, maar nu alsnog de nek omgedraaid door ons nieuwe luchtkastelen-kabinet. Maar de plannen van het nieuwe kabinet hebben nauwelijks invloed op wat wij zelf zullen gaan doen.
Met interesse lees ik de artikelen over dynamische energie-contracten. Maar die zijn voorlopig niet geschikt voor onze situatie. We hebben vooralsnog onvoldoende opties om te ‘spelen’ met ons verbruik. Daarvoor missen we de noodzakelijke grootverbruikers zoals airconditioning, vloerverwarming, en een elektrische auto.
Verduurzaming
Ons huis in Elders is voorzien van een kersvers Energielabel A. En voor de komende jaren hebben we al een aantal plannen voor verdere verduurzaming op ons lijstje staan. En die staan los van de plannen van ons nieuwe kabinet. Kabinetten komen en gaan immers, maar onze planeet is hopelijk een blijvertje.
De gasgestookte combiketel voor centrale verwarming en warm water verwachten we volgend jaar te vervangen door een warmtepomp. Of die hybride wordt of niet? Daar moet ik nog eens goed aan gaan rekenen en me goed op laten adviseren. De gashaard moet dan ook wijken. Liefst laat ik die dan ombouwen naar een houtkachel met fijnstof-filter of een houtvergasser.
Ook willen we de isolatie van het dak verbeteren. Steeds als we een ruimte op de bovenetage oppakken, zal isolatie een belangrijke stap zijn. De muren zijn al nageïsoleerd. En mogelijk komt er ook een elektrische auto en een eigen laadpaal.
Verder volg ik de ontwikkelingen voor thuisbatterijen met meer dan gemiddelde interesse. Nu nog niet interessant (genoeg). Maar dat kan zomaar veranderen de komende jaren, door een combinatie van technologische ontwikkeling en overheidssturing (of een gebrek daaraan). Een thuisbatterij spreekt mij ook aan omdat het onze onafhankelijkheid zou vergroten. Als we de elektrische installatie aanpakken zal ik hier rekening mee houden.
Hiermee moet er nog een hoop te optimaliseren zijn. Maar dat is voor de wat langere termijn. Dat helpt me dus niet met het energiecontract dat ik nu nodig heb.
Welk contract kiezen we?
Een zeer dynamische en onzekere markt. Een nieuwe woning die heel anders is dan onze eerdere woonsituaties, waardoor we ons verbruik van elektriciteit en gas nog niet goed kunnen voorspellen. En grote plannen om de komende jaren onze situatie te veranderen. Allemaal argumenten om te kiezen voor een kortlopend energiecontract. Wel met groene stroom en gecompenseerd gas, dat blijft een eis.
Wel ga ik ook wat beter letten op klanttevredenheid en reviews. Want ik lees en hoor teveel verhalen over energiemaatschappijen die er administratief een rommeltje van maken. Die niet transparant zijn. En daar houd ik niet van.
Parameters
Bij het uitzoeken van een energiecontract heb ik de volgende parameters gehanteerd: verbruik elektra 3.700 kWh, opwekken 6.000 kWh (aanname). Verbruik gas 1.650 m3 (onze ambitie is eerst maar eens om 25 procent minder te verbruiken dan de huidige bewoners). En we zoeken groene stroom en gecompenseerd gas. Vast contract met vaste tarieven voor één jaar.
De opties
Allereerst ben ik even langsgegaan bij GasLicht.com. Daar kom ik met bovenstaande parameters (aangevuld met een minimale klanttevredenheid van 8,0) tot onderstaande top vier:
Leverancier
Maandbedrag
Tevredenheid
Opmerkingen
Greenchoice
€ 182,13
9,0
Leverancier bepaalt het termijnbedrag
VanDeBron
€ 186,44
8,6
€ 300 korting
ENECO
€ 188,18
8,6
Pure Energie
€ 199,06
8,8
€ 150 korting
In de voorwaarden bij Greenchoice lees ik dat het contract uitsluitend voor nieuwe klanten is, en dat wanneer ik 12 maanden weg ben geweest ik weer wordt gezien als nieuwe klant. Maar ik ben pas een maand weg… Ook vind ik de voorwaarde ‘leverancier bepaalt het termijnbedrag’ nogal omineus klinken.
Bij PriceWise zie ik ongeveer hetzelfde rijtje, maar zijn de klanttevredenheidsscores in de breedte een stukje lager. Daar zie ik dan ook nog OXXIO in het rijtje opduiken, maar met een lagere klanttevredenheid.
Leverancier
Maandbedrag
Tevredenheid
Opmerkingen
OXXIO
€ 185,64
7,6
Dezelfde parameters heb ik vervolgens ook nog ingevoerd bij Independer en bij de Consumentenbond. Daar werd het lijstje niet meer anders van.
De kleine lettertjes
Ik heb nog even goed naar de kleine lettertjes gekeken. Vooral over de terugleververgoedingen. Wat een mist wordt daaromheen gecreëerd… En hier wreekt zich wel dat ik geen solide gegevens heb over de opwekking en teruglevering van afgelopen jaren. Want dat gaat wel erg bepalend zijn voor de uiteindelijke kosten.
Leverancier
Terugleververgoedingen
Greenchoice
5 cent per kWh excl. btw. De terugleververgoeding is alleen van toepassing wanneer je in totaal meer opwekt dan verbruikt (dat is bij ons het geval). Resterend aantal kWh in normaaluren wordt gesaldeerd tegen dalverbruik.
VanDeBron
VanDeBron rekent naast de vaste leveringskosten per jaar ook terugleverkosten indien je beschikt over zonnepanelen. Deze worden in rekening gebracht zodra VanDeBron teruglevering van stroom op de aansluiting registreert. En dat kan behoorlijk oplopen.
ENECO
5 cent per kWh excl. btw. De terugleververgoeding is alleen van toepassing wanneer je in totaal meer opwekt dan verbruikt (dat is bij ons het geval). Voor saldering wordt de opwekking bij elkaar opgeteld, eerst tegen het normaalverbruik gesaldeerd, de rest tegen dalverbruik. Salderen op jaarbasis.
OXXIO
Het teruglevertarief geldt alleen voor het aantal kWh dat je meer teruglevert dan dat je afneemt. In onze situatie komt dat uit op 5 cent per kWh excl. BTW. Salderen op jaarbasis.
Op basis van het bovenstaande neig ik ernaar om weer een contract bij Greenchoice af te sluiten. Al lees ik op Tweakers veel berichten dat Greenchoice verkeerd saldeert. Als ik er nu een contract afsluit, dan heeft Greenchoice nog een jaar om dat in orde te maken… 😈 ENECO lijkt me ook nog een goede optie, maar of dat zo blijft?. Ik ben er nog niet helemaal uit, ik slaap er nog een nachtje over. EN ben benieuwd hoe jullie hiernaar kijken.
Wat zou jij doen als je nu een nieuw energiecontract moest afsluiten?
