In mijn schrijfsels over energie focus ik heel erg op het gasverbruik. Dat heeft alles te maken met het nog-niet-zo-duurzame Huize Elders. Het gasverbruik (en de bijbehorende belastingen en vaste kosten) vormen het leeuwendeel van onze energiekosten.
Maar het elektriciteitsverbruik behoeft ook nadere studie. Want de wereld elektrificeert en wij moeten mee. Dus is het goed om te weten hoe wij ervoor staan.
Zonnepanelen
Nu verkeren wij in de omstandigheid dat we een huis met zonnepanelen kochten. In totaal bijna 8.000 Wp. In de praktijk heeft ons persoonlijke zonnepark sinds de installatie in september 2020 gemiddeld zo’n 6.000 kWh per jaar opgewekt.
Percentage zelfverbruik
In het verleden maakte het niet uit welk deel van je zelf opgewekte stroom je zelf verbruikte. Het overschot leverde je terug aan het energienet en de euro’s stroomden binnen, met dank aan de salderingsregeling.
Maar goed, mede dankzij deze regeling werden zonnepanelen populair en leverden we teveel terug. Vervelend voor het stroomnet en voor de leveranciers, die ons wel moesten betalen voor al die kWh-tjes. Dus betalen we nu vrijwel allemaal terugleverkosten. En wordt de salderingsregeling in 2027 afgeschaft tenzij de politiek weer eens van gedachten verandert.
Daarmee wordt het belangrijker om een zo groot mogelijk deel van onze zelf opgewekte stroom ook zelf te verbruiken. In deze mooie blogpost van de Datadame las ik de eenvoudige formule om mijn percentage zelfverbruik te berekenen. Daarvoor heb ik nodig de door onze zonnepanelen opgewekte hoeveelheid energie (die ik kan zien in de app van mijn zonnepanelen en op mijn eigen HomeAssistant server) en gegevens over de teruglevering aan het energienet. Die laatste houdt onze digitale elektriciteitsmeter bij. Elke maand noteer ik die standen in mijn spreadsheet, en onze P1-meter geeft die ook door aan mijn eigen HomeAssistant server. Ik heb dus alle gegevens die ik nodig heb om dit te berekenen.
Over heel 2025 kwamen we uit op een zelfverbruik van 20,3 procent. Volgens Milieu Centraal verbruikt de gemiddelde Nederlandse zonnepanelenbezitter ongeveer 30 procent van de opgewekte zonne-energie zelf. Daar zitten wij dus iets onder. We gebruiken gewoonweg te weinig stroom in Huize Elders…
Stroomverbruik
Koelkast, vriezer, verlichting, mijn server, dat is allemaal vast verbruik. Al onze verlichting is LED, het merendeel zit op slimme stekkers en is geprogrammeerd op vaste tijden. Daar is niet zo heel veel meer aan te optimaliseren. We koken ook elektrisch, en het warme water in de keuken komt van een Quooker.
Gedurende het afgelopen jaar waren we gemiddeld drie dagen per week allebei niet thuis. We hebben beide een vierdaagse werkweek, en ik heb minstens één vaste thuiswerkdag. Er zijn dus vier dagen per week waarop we ons stroomverbruik kunnen optimaliseren. Nu hebben we slechts beperkte beïnvloedingsmogelijkheden. De wasmachine. De afwasmachine. Misschien het opladen van onze telefoons en tablets. Vriendin en ik zijn allebei nog uit het tijdperk dat stroom gewoon uit de muur kwam zonder dat je erover na hoefde te denken. Dus dat ‘bewust bezig zijn met stroomverbruik’ zit niet echt in ons systeem.
De echte grootverbruikers zouden een warmtepomp en een elektrische auto zijn. Dan zouden we echt iets te sturen hebben. Dat komt wel. Maar nu nog niet.
Bij het NIBUD zie ik dat een tweepersoonshuishouden gemiddeld 2.550 kWh per jaar verbruikt. Daar zitten wij fors boven. Maar we hebben dan ook geen ‘gemiddeld’ huis. Dus net als CheesyGoulash heb ik mij maar eens gebogen over de CBS-dataset ‘Energieverbruik woningen; woningtype, oppervlakte, bouwjaar en bewoning’. Daar zie ik dat een tweepersoonshuishouden in ons soort en oppervlakte woning in 2024 in totaal gemiddeld 4.200 kWh elektriciteit verbruikte. Daar zitten wij dan weer onder.
Nu zal een deel van die huishoudens wel een warmtepomp en/of elektrische auto hebben (en dat gemiddelde dus een beetje opkrikken. Maar ons stroomverbruik is niet bijzonder op dit moment.
Ik vermoed overigens dat ons hogere stroomverbruik in 2025 mede te danken is aan de niet-zo-zuinige diepvries in de garage. Die hebben we in augustus aangeslingerd om onze moestuinoogst te herbergen… Want verder is er hier in huis niks veranderd eigenlijk.
Budgetteren. Of een begroting maken. ‘Misschien wijd ik er nog wel eens een blogpost aan’, schreef ik ooit. Hier is een herhaling van mijn bericht uit 2023, in de aanloop naar de komende FIRE-meetup.
Budgetteren is één van de pijlers onder mijn Financiële Systeem. Nog steeds. Overigens gebruik ik de term budget en begroting door elkaar heen. Een gruwel voor financiële puristen, maar het maakt weinig verschil voor mijn persoonlijke financiën. Maar wat heb ik dan nog toe te voegen aan de gratis cursus van Aaf?
In één van mijn bijdragen aan die cursus ben ik uitgebreid ingegaan op de psychologie van budgetteren. Het moeilijkste deel, wat mij betreft. Budgetteren is niet hetzelfde als bezuinigen. Ook leuke dingen mogen begroot worden, graag zelfs. En toch denk ik dat ik nog wat toe te voegen heb. Namelijk een ‘hoe doe je dat nu?’. Gewoon, jullie heel concreet meenemen in hoe ik mijn begroting maak en hoe mijn spreadsheet er uit ziet. Gewoon als voorbeeld.
Wat heb je nodig?
Budgetteren werkt eigenlijk het beste als je al een beetje zicht hebt op je inkomsten en uitgaven. Je kunt wel roepen ‘mijn budget voor boodschappen is € 50 per week’, maar als je niet weet wat je de afgelopen periode werkelijk uitgegeven hebt, en jezelf daar ook bij durft af te vragen of het anders kan, dan heeft het weinig zin. Als je een weekbudget van € 50 instelt terwijl je in werkelijkheid de afgelopen periode € 100 per week uitgaf, dan organiseer je alleen maar je eigen teleurstelling. En zul je het budgetteren al heel snel weer loslaten.
Er zijn natuurlijk wel trucjes. Zo vind je op de website van het NIBUD legio voorbeelden van wat een ‘gemiddeld Nederlands huishouden’ uitgeeft. Niemand is een gemiddelde, maar als je geen zicht hebt op je uitgaven en inkomsten, en geen tijd of zin hebt om daar eerst inzicht in te krijgen, dan is het beter dan niets. Het is in elk geval een begin.
Zelf gebruik ik twee stukjes gereedschap voor het maken van mijn begroting. Dat zijn mijn spreadsheets en mijn administraties in GnuCash. En in die administraties zitten zitten al mijn persoonlijke uitgaven en al onze gezamenlijke huishouduitgaven sinds 1 januari 2013. Bij gebrek aan kristallen bol is het verleden immers de beste voorspeller van de (nabije) toekomst.
Uitgangspunten
Een paar simpele uitgangspunten. Mijn administraties werken op basis van kalenderjaren, en daarbinnen begroot ik per kalendermaand. Sommige mensen laten hun financiële maand beginnen als het salaris binnenkomt, maar dat doe ik niet. Dat zou maar ingewikkeld zijn met overzichtjes en berekeningen. Ik houd de dingen graag simpel.
Financiële kalenderjaren en maanden als budgetperiode zijn dus ook de standaardinstellingen die ik gebruik in GnuCash. En voor elk kalenderjaar maak ik een nieuwe begrotingsspreadsheet. Vertrekpunt daarbij is uiteraard de actuele begrotingsspreadsheet van het voorgaande jaar. Ik ontwikkel door, ik begin niet steeds opnieuw.
Ik probeer zoveel mogelijk op maandbasis te begroten. Maar er zijn posten die zo onregelmatig over het jaar verspreid zijn dat ik daarmee mijzelf voor de gek houd. In dat geval begroot ik een jaarbedrag.
Uiteindelijk voer ik op basis van de begrotingsspreadsheet een Jaarbudget in GnuCash in. Daar heb ik een uitgebreide blogpost over geschreven. In de praktijk betekent dit ook hier: kopiëren van het budget van afgelopen jaar, en aanpassen waar nodig. Het leven verandert gelukkig niet elk jaar heel drastisch.
Soorten uitgaven
Het onderscheid tussen vaste en variabele lasten heb ik in mijn bijdrage bij Aaf uitgebreid toegelicht. Vaste lasten zijn uitgaven die je elke maand, elk kwartaal of elk jaar doet, of die in elk geval regelmatig terugkomen. Het zijn terugkerende uitgaven die je moet betalen omdat je een juridische overeenkomst bent aangegaan met een leverancier, provider of dienstverlener, of vanuit een wettelijke verplichting. En variabele lasten, dat is dus ‘de rest’. Al jouw uitgaven die niet tot de vaste lasten gerekend worden. Dingen die je niet op een vast tijdstip betaalt. Uitgaven waar je zelf enige controle hebt over het moment waarop je de uitgave doet.
Mijn begrotingsspreadsheet
Tijd om jullie mee te nemen in mijn begrotingsspreadsheet. Die bevat eigenlijk twee begrotingen. Eentje voor de gezamenlijke huishouding, en eentje voor mijn persoonlijke inkomsten en uitgaven. Die hebben allebei een eigen werkblad. De opzet is heel simpel. Elke regel correspondeert met een van de grootboekrekeningen uit mijn administratie. Er is een kolom voor totalen. En een kolom per maand.
Welke stapjes zet ik dan?
De kern van mijn begrotingsproces is dat ik deze werkbladen regel voor regel doorloop. En mij bij elke regel afvraag ‘wat moet ik hiermee?’. Daar zitten een aantal stapjes in. Heb ik er de afgelopen jaren iets op begroot? Wat heb ik uitgegeven? Wat verwacht ik dat er het komende jaar gaat gebeuren. Deels feiten die ik uit mijn oude begroting en (vooral) mijn administratie kan halen. Maar deels ook gevoel, goede of slechte voornemens, en plannen.
Sommige dingen zijn tot op de cent te plannen. Mijn hypotheekspreadsheet vertelt mij tot op de cent nauwkeurig wat we elke maand aan aflossing en rente gaan betalen (onder voorbehoud dat we onze huidige strategie blijven volgen). Ik weet wat ons ZIGGO-abonnement elke maand kost, en ik weet ook dat ze dat elk jaar per juli verhogen. Dat kan ik inschatten op basis van de inflatie die ik bij het CBS haal.
Sommige (met name variabele) uitgaven zijn moeilijker in te schatten. Daar helpt GnuCash mij. Eerder schreef ik al over de Estimate-functie. Met die functie worden de werkelijke uitgaven in mijn administratie als basis gebruikt om een budget voor de komende periode te schatten.
Potjes in de begroting
Voor de grote uitgaven die periodiek terugkomen heb ik natuurlijk mijn potjes. Die hebben een bijzonder plekje in mijn begroting. De meeste potjes hebben een eigen werkblad, dat kon je in de afbeelding hierboven al zien. Maar het is heel verschillend hoe ik er mee omga.
Bijvoorbeeld mijn bril. Ik heb met mijzelf afgesproken dat ik minimaal elke drie jaar een afspraak maak bij mijn opticien om mijn ogen te laten controleren. Als ik het gevoel heb dat mijn bril niet meer optimaal is kan ik dat natuurlijk vaker doen, maar na drie jaar moet ik echt van mijzelf. Mijn ogen worden uitgebreid opgemeten, en ik zoek een nieuwe bril uit. Op basis van de rekening van de bril bepaal ik wat ik dan de komende drie jaar elke maand moet reserveren om over drie jaar weer ongeveer genoeg geld in het potje te hebben zitten voor de volgende bril. Mijn laatste bril kocht ik in 2021 en die kostte ongeveer € 1.800 (een dure, ik weet het). Ik reserveer nu maandelijks ( 1.800 / ( 3 jaar * 12 maanden ) = ) € 50 per maand. Er zit op dit moment € 1.500 in het potje, begin 2024 zit er voldoende geld in het potje voor de volgende bril.
Een ander potje is de vakantie. Ik krijg geen vakantiegeld meer, maar heb een individueel keuzebudget dat ik maandelijks laat uitbetalen. Maar ik stort maandelijks € 100 in het potje. Daar betaal ik mijn aandeel in onze vakanties van.
Bij het maken van de begroting loop ik alle potjes even langs. Wat heb ik afgelopen jaar bijgestort? Wat heb ik uitgegeven? Wat verwacht ik komend jaar? Op basis daarvan bepaal ik wat ik komend jaar maandelijks in mijn potjes wil storten. De afgelopen jaren heb ik er steeds een blogpost aan gewijd.
Nog wat voorbeelden
Nog wat voorbeelden van hoe ik mijn begroting maak. Mocht je vragen hebben over hoe ik met andere specifieke uitgaven om ga, laat dan even een reactie achter. Dan vul ik het overzicht aan.
Ik zal niet ontkennen dat Meneer Elders (net als vroeger Geldnerd) met sommige posten een beetje overgestructureerd omgaat. Aard van het beestje. Ik ga dan ook tegen niemand zeggen ‘doe het zo, het is de enige juiste manier’. Het is de manier die werkt voor mij. Als je zelf aan de slag gaat, zul je na verloop van tijd ook jouw eigen manier vinden.
Mijn Kledingbudget. Twee keer per jaar ga ik nog steeds door mijn kledingkast heen. Ik heb tien overhemden, allemaal hetzelfde merk. Idem mijn t-shirts. Kostuums draag ik niet meer, maar mijn schoenen allemaal van hetzelfde merk. Zo ook mijn sokken en truien en poloshirts. Allemaal mede gekocht op duurzaamheid. ik weet ongeveer hoe lang ze ongeveer meegaan. Ik heb dus een begroting die een tandje dieper gaat dan ‘wat gaf ik afgelopen jaar ongeveer uit’.
Voor Doggy zijn we de kosten nog aan het ontdekken. We weten wat haar voer en snackjes kosten. Hoeveel zij daarvan nodig heeft. We weten wat haar medicijnen kosten. Een post ‘overige’ voor speeltjes. En binnenkort moet ze voor de eerste keer naar de trimsalon, die grootboekrekening had ik nog niet…
In mijn begroting zit ook de lijst met abonnementen. Met per abonnement wat het per maand en per jaar kost, en wat de opzegdatum / vervaldatum is. Allemaal handig bij elkaar. Die opzegdata staan uiteraard ook in mijn agenda. Hier geen abonnementen die per ongeluk nog weer een jaar doorlopen omdat we zijn vergeten om ze tijdig op te zeggen.
In mijn begrotingsspreadsheet maak ik ook alvast een verdeling van mijn salaris. Wat stort ik in de voorzieningen? Leg ik in in mijn beleggingen. Wat draag ik bij aan de aflossing van onze hypotheek en aan onze gezamenlijke huishoudrekening? En wat blijft er over als zakgeld?
Bijdrage aan de Gezamenlijke Huishouding
In de begrotingsspreadsheet zit ook een werkblad voor de berekening van onze beider bijdrage aan de gezamenlijke huishoudrekening. In het samenlevingscontract hebben Meneer Elders en Vriendin een aantal afspraken gemaakt:
Aflossing van een eigen woning betalen we 50/50, we zijn beide voor de helft eigenaar.
Reguliere huishouduitgaven (inclusief hypotheekrente) gaan naar draagkracht, en dat is gebaseerd op ons beider netto maandsalaris.
Bijzondere uitgaven zoals vakanties en de aanschaf van inboedel betalen we ook 50/50. Die begroten we dan ook niet, maar verrekenen we achteraf.
Op basis van de gezamenlijke begroting heb ik zicht op de maandelijkse uitgaven. Van onze salarisbrief haal ik de maandelijkse netto inkomsten. Uit mijn hypotheekspreadsheet komt de verwachte maandelijkse aflossing. De formule voor de bijdrage is dan simpel:
Bijdrage = ( ( eigen inkomen / ( eigen inkomen + inkomen partner ) ) * maandelijkse uitgaven ) + 50% van de gemiddelde maandelijkse aflossing
We hebben allebei een automatische overboeking ingesteld. Daags na binnenkomst van ons salaris wordt ons aandeel overgemaakt naar de gezamenlijke huishoudrekening. En als er gedurende het jaar grote veranderingen zijn dan passen we die overboeking aan.
Voortgang bewaken
Gedurende het jaar kijk ik af en toe hoe het gaat met onze werkelijke uitgaven ten opzichte van de begroting. In elk geval aan het einde van elk kwartaal. En verder heb ik door de jaren heen een paar handigheidjes gevonden, een soort ‘alarmbelletjes’ die maken dat ik tussentijds ook nog wel eens kijk hoe het met de begroting gaat.
Voor mijn persoonlijke administratie let ik op het Spaarpercentage ( = ( inkomsten -/- uitgaven ) / inkomsten ). Op basis van mijn begroting weet ik waar dat ongeveer zou moeten zitten. Ik heb er geen specifiek doel meer voor, maar het blijft een belangrijk getal. Het rendement op mijn vermogen kan ik niet beïnvloeden, maarde inleg wel.
Voor de gezamenlijke huishoudrekening kan ik ook heel eenvoudig in de gaten houden of we afwijken van budget. Als we aan het einde van de kalendermaand geld tekort komen is er iets aan de hand. Idem dito als er ruimschoots geld overblijft. Het kan eens een keertje gebeuren, maar twee maanden op rij is voor mij altijd een signaal om even in de administratie te duiken en te kijken wat er aan de hand is. En waar nodig de begroting aan te passen.
Tijdsbesteding
Als je dit allemaal zo leest, dan denk je misschien dat het heel veel tijd kost. Maar dat valt best mee. Natuurlijk, het heeft best veel tijd gekost om mijn systemen op te zetten. Die tijd kun je jezelf besparen, door bijvoorbeeld mijn rekeningschema te downloaden en te gebruiken. Nu het systeem draait, is de tijdsbesteding best beperkt. Het maken van de begroting voor een nieuw jaar kost me minder dan een halve dag. En elk kwartaal besteed ik een ochtend aan het bijwerken van mijn dashboard, het kijken naar de begroting, én het schrijven van mijn kwartaalrapportage. En dan zo nog wat momenten tussendoor. Krijg ik een mailtje over een tariefswijziging, dan wordt dat tijdens mijn wekelijkse finance-moment verwerkt in de begroting. Ik vind dat goed bestede tijd, gegeven de financiële rust die ik er voor terug krijg.
De komende dagen ga ik iets doen wat ik in mijn meer dan tienjarige bloghistorie nog nooit gedaan heb. Ik ga oude berichten van stal halen. Waar nodig zijn ze bijgewerkt naar nieuwe inzichten, dat wel. Maar toch. Een blogger die in herhaling vervalt. Zo diep wil je niet zinken…
Ik heb er wel een goede aanleiding voor. Komend weekend is er een FIRE Meet-up. Ver weg in vijandelijk gebied. In Utrecht. Maar ik zal er zijn. En met Chris die ooit weer gaat bloggen en elke aanwezige die daar behoefte aan heeft in gesprek gaan over het nut van budgetteren.
Als opwarmertje een herhaling van twee stukken die ik erover schreef. De eerste was een gastbijdrage aan de gratis cursus budgetteren van ZuinigAan. Die lees je vandaag. Later deze week herhaal ik een oude blogpost van Geldnerd (wie?) over hoe ik zelf budgetteer.
Zie ik je in Utrecht?
De psychologie van budgetteren
Voor veel mensen bestaat Budgetteren alleen uit cijferwerk. Uit grasduinen door je uitgaven van het afgelopen jaar, en op basis daarvan bepalen wat je het komende jaar elke maand uit moet of kunt geven. Uit het aanpassen van je maandbudget als je een mailtje krijgt dat jouw internetabonnement € 5 per maand duurder wordt. Maar dat is het eenvoudige deel van budgetteren. Tot 10 tellen kan immers vrijwel iedereen.
Budgetteren kan psychologisch heel zwaar aanvoelen. Het is namelijk ook een confrontatie met jezelf. Met jouw eigen sterke en zwakke punten, en jouw wensen en verlangens. Bij de blogpost waarin ZuinigAan deze cursus aankondigde en vroeg om ideeën, verwoordde Titia het heel treffend als volgt: “Hoe houd je het vol? Ik begrijp niet hoe je bezuinigen leuk kunt vinden, na een maand word ik depri en wil ik boeken kopen of plantjes of stofjes op de markt. Of duur eten, wat ik anders nooit doe. Ik word gewoon rebels, grr!”.
Omdenken: budgetteren is leuk!
Om als eerste een misverstand uit de wereld te helpen: Budgetteren is niet automatisch hetzelfde als bezuinigen. Budgetteren is bedoeld om je te helpen. Te helpen om zeker te weten dat je uit gaat komen met je inkomen. Zeker te weten dat je alles kunt betalen dat je moet betalen. Hopelijk ook om te weten welke ruimte je hebt voor leuke dingen. Budgetteren zou dus rust moeten brengen. Je hebt minder geldstress. Hoe fijn is dat? Als je merkt dat budgetteren rust geeft, dan wordt het makkelijker om het vol te houden.
Bouw ruimte voor leuke dingen in
Als je de neiging krijgt om uit de band te springen, dan is jouw budget misschien wel te streng? Het is echt niet verboden om ruimte voor jezelf in te bouwen. Vind jij het belangrijk om af en toe een mooie bos bloemen voor jezelf te kopen? Dan budgetteer je dat toch gewoon? Vind jij het belangrijk om af en toe een mooi boek te kopen? Niemand die jou verbiedt om een boekenbudget aan te houden (of een abonnement op de bibliotheek natuurlijk). Heb jij een leuke hobby aan knutselen of je eigen kleding maken? Ook daar kun je jezelf gewoon een budget voor geven.
Sociale druk
Ken je dat? Je spreekt af met een paar vrienden of vriendinnen, en er moet natuurlijk weer net naar die ene hippe dure kroeg gegaan worden. Of je wilt gezellig uit eten, maar je gezelschap kiest net dat ene duurdere restaurant uit. Je weet eigenlijk dat het deze maand even niet uitkomt. Of dat het echt helemaal niet uitkomt. Maar zeg je er iets van, of doe je toch maar mee? En houd je dan aan het eind van je geld een stukje maand over?
Er is geen makkelijke oplossing voor. Bij veel mensen is praten over geld nog steeds een taboe. Toch is dat de enige manier die werkt. Het bespreekbaar maken. Of je kunt natuurlijk ook niet meegaan en thuis op de bank gaan zitten sippen. Probeer rustig uit te leggen dat je heel graag deelneemt, maar waarom je je deze uitgave niet kunt of wilt veroorloven. Stel een alternatief voor, nodig bijvoorbeeld mensen bij je thuis uit waarbij iedereen een hapje of een drankje meeneemt. De eerste keer zal dit erg spannend zijn, maar je hebt best kans dat blijkt dat je niet de enige bent. En hoeveel dieper wordt de band in de groep als je ook vrijuit over geld en financiële problemen kunt praten?
Vind je het wel belangrijk en kun je het je wel veroorloven? Neem dan in jouw budget een aparte post op voor uitjes met vrienden. Dan hoef je je niet schuldig te voelen als je daags na een leuk (maar niet goedkoop) uitstapje jouw kasboekje bijwerkt…
Budgetteren als bittere noodzaak
Er is natuurlijk een grote groep mensen die echt geen ruimte heeft voor leuke dingen. Die elke maand moeite heeft om de eindjes aan elkaar te knopen. Juist voor die groep is goed budgetteren belangrijk, denk ik. Jouw situatie wordt er niet leuker van. Maar een goed budget kan wel helpen om de geldstress te verminderen. En dat is toch fijn als je al zorgen genoeg hebt.
Lukt het je niet om dit zelf te doen? Vraag dan hulp. Is er iemand in je omgeving die je vertrouwt? Veel gemeenten hebben ook programma’s om mensen met financiële zorgen te helpen. In mijn gemeente loopt bijvoorbeeld een programma waarbij je een ‘budgetmaatje’ kunt krijgen. Gewoon een andere inwoner van mijn gemeente, die zich hiervoor heeft aangemeld, en je helpt om zicht te krijgen en te houden op je geld. Je hoeft het niet alleen te doen.
Uiteraard ben ik alweer een tijdje bezig met mijn begroting voor het komende jaar. Veel mensen zullen denken ‘wat vroeg!’, maar ik vind het zelf helemaal niet vroeg. Als rijksambtenaar was ik gewend dat de begroting voor het volgende jaar aan het begin van de zomer al klaar was. Na terugkomst van de vakantie deed de ministerraad dan nog een ritueel dansje rond de laatste tienden van procenten aan koopkracht, en dan was het alweer Prinsjesdag en werd de begroting ceremonieel in een koffertje naar het parlement gebracht.
Is begroten voor mij dringend noodzakelijk? Neen. De financiën zijn op orde en verrassingen zijn er zelden in Huize Elders! Maar in 2002 was het doornemen van mijn inkomsten en uitgaven, en het maken van een budget, het begin van mijn reis naar financiële onafhankelijkheid. En als eerbetoon aan dat bescheiden begin, en ook een beetje vanwege beroepsdeformatie als financial, en omdat ik een beetje OCD ben en moeite heb om gewoontes los te laten, maak ik ook nu weer een begroting voor het komende jaar. Het juiste moment om alle inkomsten en uitgaven nog weer eens een keertje door te lopen. Wat valt er mee, wat valt er tegen? Wat mag er geschrapt worden, en wat komt er juist bij? Het is een kwestie van bijhouden, net als mijn hele financiële systeem.
En dit jaar ben ik ook iets nieuwsgieriger dan in andere jaren. Het jaar 2025 was ons eerste volledig jaar in Elders. Ik heb dus meer informatie dan een jaar geleden. In deze blogpost een overzicht van de belangrijkste bewegingen.
Over onze financiën
Meneer Elders en Vriendin hebben grotendeels gescheiden financiën. We hebben een gezamenlijke bankrekening waar we maandelijks geld op storten voor de gezamenlijke huishouding. En we zijn allebei voor 50 procent eigenaar van Huize Elders. Aflossing van de hypotheek en groot onderhoud van de woning betalen we elk voor de helft. De overige kosten van de gezamenlijke huishouding worden verdeeld naar rato van ons netto maandinkomen. Die verschillen overigens niet zo heel veel, de verhouding daar is ook al jaren bijna 50 / 50.
Onze salarissen en andere inkomsten ontvangen we op onze eigen bankrekeningen, waarvandaan we maandelijks automatisch onze bijdrage aan de gezamenlijke huishouding overmaken. De rest is vrij voor eigen besteding. In de praktijk gaat bij ons allebei het merendeel naar de spaar- en beleggingsrekeningen, al volgen we daar wel verschillende strategieën.
De begroting is ook bedoeld om onze beider maandelijkse bijdrage aan de gezamenlijke huishouding te bepalen. Die bereken ik altijd nadat de salarisbrieven van januari binnengekomen zijn. Dan weten we immers het effect van al het gedraai aan de koopkrachtknopjes, belastingwijzigingen, en de nieuwe pensioenpremies, bij elkaar.
Jezelf eerst betalen!
Wat al heel lang een hoeksteen is van mijn persoonlijke financiën: mijzelf eerst betalen. Zodra mijn salaris is binnengekomen vinden er een aantal overboekingen plaats. Er gaat een bedrag naar mijn beleggingsrekening, voor mijn maandelijkse aankoop. Er gaat een bijdrage naar mijn spaarrekening, voor het vullen van de potjes. En er gaat geld naar de gezamenlijke rekening voor de aflossing van de hypotheek en voor onze gezamenlijke huishouding. Van wat er overblijft betaal ik mijn persoonlijke uitgaven. Mijn auto, mijn telefoonabonnement, dat soort dingen.
De maandelijkse inleg op mijn beleggingsrekening is ooit begonnen met € 1.000 per maand. Mijn doel was om te indexeren met de inflatie. Maar inmiddels maak ik maandelijks € 1.600 over naar mijn beleggingsrekening. Daarmee is de stijging van mijn inleg ongeveer het dubbele van de inflatie. Gewoon, omdat het kan.
Een andere hoeksteen van mijn financiën is het Potjessysteem. Het maakt dat ik automatisch spaar voor grote uitgaven, en altijd geld klaar heb staan voor grote uitgaven.
Inkomsten
Naar verwachting gaat er niet veel veranderen aan de inkomstenkant. Op 1 januari 2026 krijg ik er 35 euro nominaal bij, en op 1 juli 2026 nog eens een loonstijging van 1,25%. Het houdt de inflatie niet bij, zullen we maar zeggen.
Verder verwacht ik komend jaar € 750 aan rente-inkomsten. Dat is lager dan dit jaar. Deels komt dit door de lagere rentestanden, ik verwacht op dit moment niet dat de rente komend jaar gaat stijgen. Dalen hopelijk ook niet meer. Maar ik verwacht ook dat ik in 2026 minder spaargeld aanhoud. Het potje dat we afgelopen jaar hebben aangehouden na de aankoop van Huize Elders is de afgelopen periode besteed aan nieuwe kozijnen en ramen, en schilderwerk.
Ook reken ik volgend jaar op € 9.250 aan dividend-inkomen. Het dividend-inkomen wordt zoals gebruikelijk herbelegd. In afwachting van andere tijden.
Aan de inkomstenkant ziet alles er hiermee redelijk overzichtelijk uit.
Uitgaven
Veel dingetjes blijven zoals ze zijn. Internet en mobiele telefonie bijvoorbeeld. Dat zijn dingen waar we vaste contracten voor hebben, en die ik herzie tegen de tijd dat die contracten aflopen. Maar die kan ik nu eenvoudig begroten, rekening houdend met een inflatiecorrectie ergens in het jaar. Ons tweejarig internetabonnement loopt medio 2026 af, dan ga ik weer eens rondkijken. Inmiddels weet ik dat er hier in de straat wel een glasvezelkabel ligt, maar dat Huize Elders daar nog niet op aangesloten is.
Wat er weggevallen is
Mijn begroting voor 2026 mist een hele grote kostenpost die er een jaar geleden nog wel was. De maandelijkse uitgaven voor ons dierbare Hondje. Dieetvoer, uitlaatservice, medische kosten, de laatste jaren kostte hij ons gemiddeld ongeveer € 650 per maand. Ik had het met liefde nog jaren aan hem uitgegeven, maar het mocht niet zo zijn.
Op enig moment zal er een nieuw Hondje op ons pad komen. Maar wanneer, dat weten we nog niet. In mijn begroting voor 2026 dus even geen post ‘Huisdieren’. 😢
Woonlasten
De woonlasten zijn met afstand de grootste uitgave in onze begroting, met bijna tweederde van ons gezamenlijke maandelijkse budget. Alhoewel…. Deels is het natuurlijk geen uitgave, maar vermogensopbouw. De maandelijkse aflossing van onze hypotheek maakt dat de stapel stenen die tezamen Huize Elders vormen steeds meer van ons wordt. De totale maandelijkse hypotheeklast is al jaren constant, die hebben we ‘vastgeklikt’ op het bedrag van de eerste betaling uit 2016. Onze hypotheekstrategie kun je volgen in onze halfjaarlijkse hypotheekupdates.
Aan de gemeentebelastingen en waterschapslasten kunnen we niet zo heel veel doen. Ik houd rekening met een stijging van een procent of 6, twee keer de inflatie. Idem voor de drinkwaterrekening, daar valt ook niks in te kiezen.
Onze woonverzekeringen (opstal en inboedel) en ons energiecontract houd ik jaarlijks tegen het licht. Met name op het gebied van energie en verwarming hebben we nog wel een aantal keuzes te maken. Maar voor komend jaar ben ik vooral benieuwd van de effecten van onze nieuwe kozijnen en ramen op onze energierekening.
Boodschappen
Alles wordt duurder, hoor en lees je overal. En dat is vrijwel altijd ook zo. Als je de ontwikkeling van onze maandelijkse boodschappen bekijkt dan slaat de schrik je om het hart. In 2017 hadden we gemiddeld ongeveer € 410 per maand nodig voor de boodschappen. In de eerste acht maanden van 2025 was het gemiddeld € 580. Een stijging van bijna 41,5 procent. Ik heb deze analyse gemaakt toen september nog niet helemaal voorbij was, vandaar dat ik de informatie tot en met augustus gebruik.
En eigenlijk valt me dat nog best wel mee. In de periode januari 2017 tot en met augustus 2025 bedroeg de inflatie conform Europese Consumenten Prijs Index ook ruim 36 procent. Dat verklaart al een heel belangrijk deel van de stijging.
Ons leven is in die periode sterk veranderd. Tot en met 2023 kwam het merendeel van onze boodschappen van de Albert Heijn, die de markt in Geldnerd City stevig in handen heeft. Die blauwe boodschappenschuiver is niet de goedkoopste van het land, dat is algemeen bekend. We maakten ook gretig gebruik van de speciaalzaken voor bijzonder brood, bijzondere kaasjes, wijn, en andere lekkernijen. En combineerden dat met frequent bezoek aan de lokale horeca en een minstens even frequente bestelling via een van de lokale Thuisbezorgers.
Hoe anders is het nu. Van Albert Heijn zijn we overgestapt naar de discounters. Halen ook regelmatig dingetjes over de landsgrens. Maar we zijn veel minder te vinden in de speciaalzaken. En minder in de horeca. Vooral veel minder horeca. De Thuisbezorgd-app is al meer dan een jaar van mijn telefoon af, al krijg ik steeds wanhopiger mailtjes met steeds hogere kortingbeloftes, als ik maar zou bestellen. Maar ja, er valt hier niks thuis te bezorgen. Heerlijk rustig eigenlijk wel. En ook de speciaalzaken moet je hier met een vergrootglas zoeken.
In 2017 besteedden we maandelijks gemiddeld € 250 in de horeca (inclusief bestellingen). In de eerste acht maanden van 2025 was dat gemiddeld € 80. De laatste twee jaar zie ik onze totale huishoudelijke lasten (supermarkt en speciaalzaken) min of meer constant zijn. Dat is vooral volledig de verdienste van de immer koopjesjagende en creatief kokende Vriendin!
Toch ga ik voor volgend jaar uit van de inflatie, die is momenteel ongeveer 3,0 procent. Want je kunt jezelf ook té rijk rekenen. Stilletjes en hoopvol kijk ik ook naar de dalende boodschappenlijn in 2025. Ik hoop dat daar ook een beetje het eten-uit-eigen-tuin effect bij zit…
ICT en privacy
Ah. Software. Wat mij betreft is er een speciaal plekje in de diepste krochten van de hel gereserveerd voor de grote softwarebedrijven. Ons lokken met mooie praatjes, ons vastzetten in een ommuurde tuin, ons een abonnement aansmeren waar we nooit meer vanaf komen, en er dan ook nog met onze gegevens vandoor gaan.
Gelukkig heb ik hier eind 2024 definitief afscheid van genomen. Maar dat betekent niet dat ik geen geld meer reserveer voor het gebruik van software. In het verleden spendeerde ik jaarlijks ongeveer € 40 aan Microsoft Office 365 OneDrive CoPilot AI-whatever-ze-die-shit-inmiddels-noemen. Ook had ik een inmiddels niet meer bestaand abonnement op de notitie-app Evernote, dat een aantal jaren geleden ten prooi viel aan de aasgieren van Bending Spoons. Dat abonnement kostte € 30 per jaar. Ook kocht ik ongeveer eens in de vijf jaar een nieuwe laptop met een Windows-licentie. Een losse Windows 11 Home licentie kost momenteel € 129 bij Microsoft. In totaal ongeveer € 100 per jaar.
Inmiddels beschouw ik dat bedrag als mijn budget voor donaties aan open-source softwareprojecten. De afgelopen jaren heb ik gedoneerd aan Mozilla Thunderbird, FreeFileSync, en GnuCash. Komend jaar is in elk geval Linux Mint aan de beurt.
En stilletjes betaal ik inmiddels weer voor software. Of eigenlijk: voor veiligheid en privacy. Ik heb een betaald abonnement genomen op Proton. Ik overweeg dat uit te breiden naar Proton Unlimited voor € 120 per jaar. Privacy heeft een prijs, en die betaal ik graag. Met euro’s. Niet met mijn persoonlijke gegevens. Er is nog één hoepeltje dat Proton door moet gaan springen voordat ik mijn abonnement uitbreid. De langverwachte Linux-client voor Proton Drive. Zodat ik mijn Proton Drive vanaf mijn laptop rechtstreeks kan benaderen.
Overige uitgaven
Onlangs zei ik ook tegen Vriendin dat we eigenlijk niet zo heel veel geld meer uitgeven. We doen wat we leuk vinden en waar we zin in hebben, en voor ons gevoel ontzeggen we onszelf niets. Tegenwoordig is een bezoekje aan een tuincentrum voor ons al een grote uitspatting. Al gaan we daar vooral heen om inspiratie op te doen. Het is een sport om plantjes zelf op te kweken, en niet de veel-te-duur-en-kant-en-klaar-opgeblazen-kasversies van het tuincentrum te kopen.
En er is één andere uitgave die we graag zouden doen. Een schoonmaakster. Maar ondanks herhaalde pogingen is het ons nog niet gelukt om hier in Elders een goede en betrouwbare schoonmaakster (m/v) te vinden. Dat begroot ik dus ook maar even niet.
Beleggen
Ik ben van plan om mijn maandelijkse inleg op de beleggingsrekening te verhogen van € 1.600 naar € 1.800. Elke euro extra die ik aan het werk kan zetten telt. Ik handhaaf mijn strategie om alleen nog dividend-ETFs te kopen. Waarom? Hierom!
Pottenkijkers
Zoals gebruikelijk kijk ik pas eind van het jaar gedetailleerd naar de potjes. Sowieso wacht ik op het jaarlijkse bericht van de zorgverzekeraars en hun nieuwe plannen voor het leegroven van mijn bankrekening. Maar op basis van het afgelopen jaar heb ik al wel een kleine doorkijk gemaakt.
Een aantal potjes zal niet veranderen. Ik blijf mijn maandelijkse inleg doen voor het verlengen van het abonnement op The Economist en het opzij leggen van geld voor een nieuwe bril. Ik verwacht mijn maandelijkse reservering voor de jaarpremie zorgverzekering wederom met een paar tientjes te moeten verhogen. Dat verwacht ik ook voor mijn maandelijkse reserveringen voor de belastingen.
Ik ben van plan om mijn maandelijkse reservering voor kleding te verlagen. Mijn leven is na het vertrek bij de Rijksoverheid wat dat betreft een stuk simpeler geworden, een kostuum is niet alleen onnodig maar zelfs ongewenst. En nu de termijn tot de eindstreep overzichtelijk is, hoef ik ook geen grote aanvullingen meer te doen. Als totaal verwacht ik mijn maandelijkse inleg op de spaarrekening voor mijn potjes iets te kunnen verlagen. Meer geld voor de beleggingsrekening dus.
Zoals ik al schreef verwacht ik dat ik in 2026 minder spaargeld aanhoud. Het grootste verschil zit in het potje voor onderhoud aan het huis, dat we vorig jaar aan zijn gaan houden na de aankoop van huize Elders. inmiddels krijgen we wat beter zicht op wat er wanneer nodig gaat zijn, en durf ik me te veroorloven om dat niet meteen paraat op de bankrekening te hebben staan.
Tenslotte
De komende maanden zullen er nog wel wat kleinere verschuivingen plaatsvinden in mijn begroting. Verschuivingen zijn niet erg. Ook gedurende het jaar pas ik de begroting voor de resterende maanden aan, bijvoorbeeld als werkelijke indexeringen van contracten bekend zijn (en tegenvallen).
Het is altijd weer een fijn moment als mijn begroting er is. Het geeft rust. En dat is toch wel het belangrijkste in een mensenleven.
Ben jij al bezig met je begroting voor volgende jaar?
De feestelijke door de meeste mensen in hun agenda veel te vol gepropte decembermaand is begonnen. Aftellen naar 2025. En ik heb jullie nog niet eens meegenomen in mijn begroting voor het jaar 2025. Geldnerd zou er schande van spreken. Maar goed, die is er gelukkig niet meer.
Ik gebruik nog steeds de budgetmethode die Geldnerd de afgelopen jaren gebruikt heeft. En toen ik onlangs een update gaf over mijn Financiële Systeem vertelde ik al dat de begroting voor 2025 al bijna klaar was. Die ben ik na onze verhuizing naar Elders gewoon gaan vullen met alle informatie die ik verzamelde. En dat proces gaat nog steeds door. Begroten is eigenlijk een continu-proces. Als er iets verandert kijk ik naar de impact op mijn begroting.
Wat mis ik nog?
Veel is al in beeld, maar nog niet alles. Zoals gebruikelijk is het nog moeilijk in te schatten wat mijn maandelijkse netto-salaris gaat zijn. Op het moment dat ik dit schrijft steggelen de politici nog over het Belastingplan. En zelfs als dat aangenomen wordt waag ik me niet aan een voorspelling. Er lopen ook nog CAO-onderhandelingen namelijk. Ik wacht gewoon af tot de salarisbrief van januari. Tot die tijd reken ik met mijn huidige netto-salaris.
Ook de gemeentelijke lasten heb ik nog niet helemaal scherp. Door jaarlijks bezwaar aan te tekenen hielden de vorige eigenaren de WOZ-waarde kunstmatig laag. Als je dat meer dan drie decennia volhoudt heeft dat echt wel effect. En in het buitengebied waar wij wonen heb je eigenlijk alleen maar unieke woningen. Hier geen straten vol met vergelijkbare rijtjes als referentie. De marktwaarde is dus meer dan gemiddeld een subjectief iets.
Maar nu is er wel een marktwaarde. WIJ zijn de marktwaarde, het bedrag dat wij betaald hebben voor Huize Elders. Het eerste huis in ons straatje dat de afgelopen tien jaar verkocht is. Recent is er nog een huis verkocht, maar die transactie komt te laat voor de WOZ-waardebepaling. Ik ben dus wel een beetje nieuwsgierig wat de gemeente gaat doen met de WOZ-waarde van Huize Elders. Beheerste stijging of grote inhaalslag?
Verder hebben gemeentes last van ravijnen en donkere financiële perspectieven. Ook de gemeente Elders zit op zwart zaad. De onroerendezaakbelasting (OZB) gaat hier dus sowieso met enkele tientallen procenten omhoog, lees ik in ons lokale blaadje. Alle reden dus om de aanslag voor gemeentelijke belastingen en struikroverij vol spanning af te wachten.
Begrotingsbewegingen
Ons leven is onvergelijkbaar anders dan een jaar geleden. Toch is er verbazingwekkend veel hetzelfde gebleven in de begroting. De ontwikkelingen van ons huishoudelijk budget heb je kunnen lezen in mijn eerdere Boodschappenblog. De aflossing van onze hypotheek is iets veranderd, dat kun je lezen in de halfjaarlijkse Hypotheekupdate.
Gas en elektriciteit en internet zijn inmiddels in het nieuwe huis gewoon vaste lasten, net als de verzekeringen. Net als dat dure lieve mormel dat hier naast me ligt te slapen.
Vooralsnog hebben we verbazingwekkend weinig uitgegeven aan het huis en aan de tuin. We denken na over een grotere verbouwing, maar daar nemen we rustig de tijd voor. En in de tuin is het een sport om zoveel mogelijk te hergebruiken en te ruilen. We hebben na de verkoop van Huize Geldnerd een aardig bedrag apart gezet op een gezamenlijke spaarrekening voor uitgaven aan huis en tuin. Maar daar is nog verbazingwekkend weinig van verbruikt.
Betaal jezelf eerst…
Zoals de vaste lezers weten is Betaal Jezelf Eerst één van mijn financiële principes. Mijn salaris wordt altijd uiterlijk op de 22e van de maand betaald. Op de 23e staan er dus vier overboekingen ingepland. De vaste inleg op de beleggingsrekening, de storting op mijn grote bufferrekening voor mijn voorzieningen, en naar de gezamenlijke huishoudrekening gaan de bijdrage aan de aflossing van de hypotheek en de bijdrage aan de maandelijkse huishoudelijke uitgaven.
De maandelijkse aflossing rolt gewoon uit mijn hypotheekspreadsheet. En de bijdrage aan de maandelijkse huishoudelijke uitgaven wordt automatisch berekend in mijn begrotingsspreadsheet. Dat gaat naar rato van ons netto maandelijks inkomen.
Mijn inleg in de beleggingen is ooit gestart met € 1.000 per maand. Op basis van de jaarlijkse inflatie is die de afgelopen 8 jaar in stapjes van € 100 verhoogd naar € 1.300 (sinds december 2022). De inflatie over de afgelopen twaalf maanden is maar liefst 4,0 procent, lees ik bij het CBS. In ieder geval één indicator waarmee we nog het hoogste scoren in Europa, al weet ik niet of we er blij mee moeten zijn. Toch heb ik besloten om mijn maandelijkse inleg te verhogen naar € 1.400. Gewoon omdat het kan.
De stand van en maandelijkse inleg in de voorzieningen zal ik in een aparte blogpost behandelen. In elk geval is al wel duidelijk dat mijn maandelijkse reservering voor de zorgverzekering fors omhoog gaat. Daar staat tegenover dat ik niet meer apart reserveer voor het onderhoud van de eigen woning. Dat doen we nu middels een maandelijkse inleg op de gezamenlijke spaarrekening.
Het jaar 2025 zou financieel rustiger moeten worden dan (in elk geval de eerste helft van) 2024. Geen verhuizingen en tijdelijke huisvestingen en zo gepland. Maar het leven kan altijd onverwachte dingen op je pad gooien natuurlijk…
Huize Elders is energieleverancier. Dat zijn vele Nederlanders, maar wij dus tegenwoordig ook. Op het dak van Huize Elders liggen 20 panelen met een capaciteit van 395 Wp per stuk. Ze liggen er al sinds september 2020. Best een tijdje dus. Voor ons waren ze onderdeel van de aankoop van Huize Elders. Dat vind ik prettig. Want ik heb dus geen installatiegedoe gehad, en hoef me ook niet meer druk te maken over terugverdientijden. Elke geproduceerde KWh is voor ons gewoon opbrengst.
Maar sinds kort heb ik dus een app op mijn telefoon die mij van minuut tot minuut laat zien hoeveel er geproduceerd wordt. Je zou er verslaafd aan kunnen raken… Ik heb inmiddels iets meer begrip voor al die mensen (vrijwel altijd mannen) die, zodra de zon schijnt, naar hun telefoon grijpen om te kijken ‘hoeveel de paneeltjes nu weer opleveren’.
Ik werd niet meteen heel enthousiast van de panelen. Sinds een tijdje betaal je bij de meeste energiebedrijven namelijk een terugleververgoeding. Panelen leveren nog steeds geld op, maar minder dan voorheen. Dat oerwoud aan terugleververgoedingsconstructies zorgde er wel voor dat het nog moeilijker werd om de contractmogelijkheden onderling te vergelijken en de beste te kiezen. Dat leidde bij mij tot verzuchtingen toen we ons contract voor Huize Elders moesten uitkiezen.
Opwekkend
Een paar weken na de verhuizing heb ik die app geïnstalleerd. Dat had nog wat voeten in de aarde. De installatie moest op onze naam gezet worden, en daar had ik een helpdesk voor nodig. Dat ging overigens soepel, helpdesken in Elders helpen ook echt. Ik moest de zonnepanelenelektronica koppelen aan onze WIFI en een account aanmaken en nog wat dingen. En daarmee ging er een wereld voor mij open.
Ik kreeg namelijk niet alleen toegang tot de app, maar ook tot de volledige productiehistorie van onze panelen. Met allerlei grafiekjes en dingen waar een Geldnerd helemaal enthousiast van zou worden. En Meneer Elders ook wel een beetje.
Zo zie ik dat Huize Elders de afgelopen jaren iets meer dan 6.000 kWh per jaar heeft geproduceerd. In 2022 zelfs bijna 7.000 kWh. Mijn aanname bij het afsluiten van het contract was 6.000 kWh, dat was dus redelijk accuraat.
Ook kan ik zien dat 2024 totnogtoe geen al te best jaar is voor de zonnepanelen. Vooral in mei en juni bleef de productie ver achter bij eerdere jaren. Juli was wel weer normaal te noemen.
We hebben twintig panelen liggen. Huize Elders heeft een T-vorm. Veertien panelen liggen in twee clusters op het liggende streepje van de T, georiënteerd op het zuidoosten. En zes panelen liggen op het staande streepje van de T, georiënteerd op het zuidwesten.
Verbruik
We wonen hier nog geen twee maanden, en ik heb dus nog maar weinig informatie over ons stroomverbruik. Twee dingen die opvallen.
Ten eerste staat er in de keuken een enorme Amerikaanse koelkast. Met ingebouwde voorziening voor koud water en ijsblokjes. Het is een AEG en slechts een paar jaar oud. En dus hopelijk zuinig. Maar ik heb nog geen idee wat dat ding verbruikt.
En dan is er natuurlijk het zwembad. Met een pomp. Die draait momenteel ongeveer tien uur per dag om het water te circuleren en filteren en de waterkwaliteit een beetje op peil te houden. Ik heb toch echt al drie keer in het zwembad gelegen, vooral om het een beetje schoon te houden. Meneer Elders en Vriendin zijn geen zwembadtypes, dat moge duidelijk zijn. Maar dat is een andere blogpost. Nu staat er vooral een pomp tien uur per dag te draaien en stroom te verbruiken.
Tussen medio juni en begin augustus zag ons stroomverbruik er uit als weergegeven in onderstaande tabel. Dat zegt natuurlijk nog niet veel over ons jaarverbruik van elektriciteit. Maar het is wel duidelijk dat we zeer waarschijnlijk nog veel onbenutte elektriciteit hebben. Enkele duizenden kWh. Daar kunnen we iets mee voor verwarming of voor mobiliteit. Maar dan wil ik wel graag weten hoe de toekomst van de energiemarkt er uit gaat zien. Nu is dus nog niet het juiste moment om daar keuzes in te maken.
kWh
Verbruik Laag
Verbruik Hoog
Teruglevering Laag
Teruglevering Hoog
15 juni t/m 31 juli
134
89
227
572
Reflectie
Tsja, zonnepanelen…. Ik zou ze zelf niet zo snel gekocht hebben in de huidige onzekere marktomstandigheden. Maar ze zaten bij de koop inbegrepen en ze zijn er dus gewoon. Voor ons zijn ze eigenlijk ‘gratis’, ik denk niet dat we minder voor Huize Elders betaald zouden hebben zonder de panelen. En daarmee is alles wat ze opleveren winst. En ze kunnen ons de komende jaren ook helpen bij de verdere verduurzaming van Huize Elders. Het is dus ook een kans.
Twee knagende dingetjes heb ik nog wel in mijn achterhoofd.
De eerste is dat alles wat technisch is een zekere levensduur heeft. Dat geldt vast en zeker ook voor zonnepanelen en omvormers. Ik ga hier maar even uit van een jaar of zeven. Dat betekent dat er ergens in 2027 nagedacht moet worden over een vervangingsinvestering. Daar moet ik stilletjes rekening mee gaan houden in de reserveringen voor onderhoud. Overigens is 2027 ook het jaar waarin het kabinet Luchtkastelen-1 de salderingsregeling af wil schaffen. Dan ziet de duurzame energiewereld er weer heel anders uit. Ik ga dat eens rustig afwachten.
En de panelen en apparatuur zijn dan wel door een regionaal bedrijf geïnstalleerd, maar komen uiteraard uit China. En ik hoor bij de paranoïde bezorgde mensen die dat niet meteen een prettig idee vinden. Daar ga ik me nog wel eens nader in verdiepen. Maar pas nadat het tuinseizoen voorbij is, nu heb ik daar geen tijd / prioriteit voor!
We lieten Geldnerd HQ achter in Geldnerd City en hebben een huisloze periode voordat we de sleutels van Huize Elders in ontvangst kunnen nemen. Het voordeel daarvan is dat we alle contracten van Huize Geldnerd op konden zeggen en op ons gemakje nieuwe uit kunnen zoeken. Deels is dat simpel. We gaan van het regionale waterbedrijf in Geldnerd City naar het regionale waterbedrijf in Elders. En ook voor internet is er weinig keuze, het wordt (bij gebrek aan glasvezel) een fatsoenlijke verbinding via ZIGGO. De enige plek waar er echt iets te kiezen valt, is het energiecontract. Maar dat valt nog niet mee.
Wat hebben we nodig?
Onze situatie is iets ingewikkelder geworden dan in Geldnerd City. Daar namen we elektriciteit en gas af. Groene stroom en ‘gecompenseerd gas’, zoals het heel mooi heette. Zonnepanelen waren er geen optie. Er was ook geen eigen parkeerplek, dus we hoefden geen rekening te houden met eigen laadpalen en dat soort moderniteiten. We hadden immers ook geen auto.
Hoe anders is ons leven in Elders. Goed, voorlopig hebben we nog steeds een gasgestookte combi-ketel voor warm water en de centrale verwarming. De huidige keuken heeft al een inductiekookplaat. Als we de keuken vernieuwen komt daar in elk geval ook ‘iets elektrisch’ voor terug. Verder is er een gasgestookte haard in de woonkamer. Vooral voor de sier en gezelligheid, al krijgt ‘ie de woonkamer goed warm.
En we hebben zonnepanelen. Twintig stuks, om precies te zijn. Die liggen er nu ruim drie jaar op en hebben 20×395 Wp aan capaciteit. Ik heb helaas geen betrouwbare gegevens over wat er afgelopen jaar aan elektriciteit mee opgewekt is. Voordeel voor mij is wel dat we die panelen mee gekocht hebben met het huis. Ze zijn een gegeven. Boekhoudkundig zijn ze daarmee voor mij afgeschreven, ik hoef me geen zorgen meer te maken over terugverdientijden en dat soort dingen. Alles wat ze opleveren is winst voor mij. Of in elk geval opbrengst.
In de vragenlijst die een verkoper invult bij het verkopen van de woning lees ik verder wat de huidige eigenaren van Huize Elders afgelopen jaar verbruikt hebben aan gas en elektriciteit. Dat heb ik naast het verbruik van Huize Geldnerd gezet.
Verbruik per jaar
Huize Geldnerd
Huize Elders
Elektriciteit (kWh / jaar)
2.500 – 2.750
3.750
Gas (m3 / jaar)
800 – 1.000
2.200
Het verbruik is eigenlijk niet te vergelijken, dat weet ik. Het is een heel ander soort woning. Ik hoop vooral dat we ets minder gas gaan verstoken dan de huidige eigenaren. Dat zal wel, het is een ouder echtpaar dat met pensioen is en hele dagen thuis is. Wij zijn in elk geval drie dagen per week allebei buitenshuis.
Marktontwikkelingen
De laatste tijd lees ik steeds meer ‘gedoe’ over terugleververgoedingen. En zie ik andere bloggers zoals CheesyFinance en ZuinigAan worstelen om een passend energiecontract te vinden. De moed zonk me dan ook bij voorbaat al in de schoenen. Eerst was het de geopolitieke spanning die mijn energiecontract in de war gooide, en nu de netcongestie en overcapaciteit aan zonne-energie. En daar komt nu ook nog eens de politieke ommezwaai bij. De Salderingsregeling voor teruglevering van zelf opgewekte elektriciteit werd onlangs nog in stand gehouden, maar nu alsnog de nek omgedraaid door ons nieuwe luchtkastelen-kabinet. Maar de plannen van het nieuwe kabinet hebben nauwelijks invloed op wat wij zelf zullen gaan doen.
Met interesse lees ik de artikelen over dynamische energie-contracten. Maar die zijn voorlopig niet geschikt voor onze situatie. We hebben vooralsnog onvoldoende opties om te ‘spelen’ met ons verbruik. Daarvoor missen we de noodzakelijke grootverbruikers zoals airconditioning, vloerverwarming, en een elektrische auto.
Verduurzaming
Ons huis in Elders is voorzien van een kersvers Energielabel A. En voor de komende jaren hebben we al een aantal plannen voor verdere verduurzaming op ons lijstje staan. En die staan los van de plannen van ons nieuwe kabinet. Kabinetten komen en gaan immers, maar onze planeet is hopelijk een blijvertje.
De gasgestookte combiketel voor centrale verwarming en warm water verwachten we volgend jaar te vervangen door een warmtepomp. Of die hybride wordt of niet? Daar moet ik nog eens goed aan gaan rekenen en me goed op laten adviseren. De gashaard moet dan ook wijken. Liefst laat ik die dan ombouwen naar een houtkachel met fijnstof-filter of een houtvergasser.
Ook willen we de isolatie van het dak verbeteren. Steeds als we een ruimte op de bovenetage oppakken, zal isolatie een belangrijke stap zijn. De muren zijn al nageïsoleerd. En mogelijk komt er ook een elektrische auto en een eigen laadpaal.
Verder volg ik de ontwikkelingen voor thuisbatterijen met meer dan gemiddelde interesse. Nu nog niet interessant (genoeg). Maar dat kan zomaar veranderen de komende jaren, door een combinatie van technologische ontwikkeling en overheidssturing (of een gebrek daaraan). Een thuisbatterij spreekt mij ook aan omdat het onze onafhankelijkheid zou vergroten. Als we de elektrische installatie aanpakken zal ik hier rekening mee houden.
Hiermee moet er nog een hoop te optimaliseren zijn. Maar dat is voor de wat langere termijn. Dat helpt me dus niet met het energiecontract dat ik nu nodig heb.
Welk contract kiezen we?
Een zeer dynamische en onzekere markt. Een nieuwe woning die heel anders is dan onze eerdere woonsituaties, waardoor we ons verbruik van elektriciteit en gas nog niet goed kunnen voorspellen. En grote plannen om de komende jaren onze situatie te veranderen. Allemaal argumenten om te kiezen voor een kortlopend energiecontract. Wel met groene stroom en gecompenseerd gas, dat blijft een eis.
Wel ga ik ook wat beter letten op klanttevredenheid en reviews. Want ik lees en hoor teveel verhalen over energiemaatschappijen die er administratief een rommeltje van maken. Die niet transparant zijn. En daar houd ik niet van.
Parameters
Bij het uitzoeken van een energiecontract heb ik de volgende parameters gehanteerd: verbruik elektra 3.700 kWh, opwekken 6.000 kWh (aanname). Verbruik gas 1.650 m3 (onze ambitie is eerst maar eens om 25 procent minder te verbruiken dan de huidige bewoners). En we zoeken groene stroom en gecompenseerd gas. Vast contract met vaste tarieven voor één jaar.
De opties
Allereerst ben ik even langsgegaan bij GasLicht.com. Daar kom ik met bovenstaande parameters (aangevuld met een minimale klanttevredenheid van 8,0) tot onderstaande top vier:
Leverancier
Maandbedrag
Tevredenheid
Opmerkingen
Greenchoice
€ 182,13
9,0
Leverancier bepaalt het termijnbedrag
VanDeBron
€ 186,44
8,6
€ 300 korting
ENECO
€ 188,18
8,6
Pure Energie
€ 199,06
8,8
€ 150 korting
In de voorwaarden bij Greenchoice lees ik dat het contract uitsluitend voor nieuwe klanten is, en dat wanneer ik 12 maanden weg ben geweest ik weer wordt gezien als nieuwe klant. Maar ik ben pas een maand weg… Ook vind ik de voorwaarde ‘leverancier bepaalt het termijnbedrag’ nogal omineus klinken.
Bij PriceWise zie ik ongeveer hetzelfde rijtje, maar zijn de klanttevredenheidsscores in de breedte een stukje lager. Daar zie ik dan ook nog OXXIO in het rijtje opduiken, maar met een lagere klanttevredenheid.
Leverancier
Maandbedrag
Tevredenheid
Opmerkingen
OXXIO
€ 185,64
7,6
Dezelfde parameters heb ik vervolgens ook nog ingevoerd bij Independer en bij de Consumentenbond. Daar werd het lijstje niet meer anders van.
De kleine lettertjes
Ik heb nog even goed naar de kleine lettertjes gekeken. Vooral over de terugleververgoedingen. Wat een mist wordt daaromheen gecreëerd… En hier wreekt zich wel dat ik geen solide gegevens heb over de opwekking en teruglevering van afgelopen jaren. Want dat gaat wel erg bepalend zijn voor de uiteindelijke kosten.
Leverancier
Terugleververgoedingen
Greenchoice
5 cent per kWh excl. btw. De terugleververgoeding is alleen van toepassing wanneer je in totaal meer opwekt dan verbruikt (dat is bij ons het geval). Resterend aantal kWh in normaaluren wordt gesaldeerd tegen dalverbruik.
VanDeBron
VanDeBron rekent naast de vaste leveringskosten per jaar ook terugleverkosten indien je beschikt over zonnepanelen. Deze worden in rekening gebracht zodra VanDeBron teruglevering van stroom op de aansluiting registreert. En dat kan behoorlijk oplopen.
ENECO
5 cent per kWh excl. btw. De terugleververgoeding is alleen van toepassing wanneer je in totaal meer opwekt dan verbruikt (dat is bij ons het geval). Voor saldering wordt de opwekking bij elkaar opgeteld, eerst tegen het normaalverbruik gesaldeerd, de rest tegen dalverbruik. Salderen op jaarbasis.
OXXIO
Het teruglevertarief geldt alleen voor het aantal kWh dat je meer teruglevert dan dat je afneemt. In onze situatie komt dat uit op 5 cent per kWh excl. BTW. Salderen op jaarbasis.
Op basis van het bovenstaande neig ik ernaar om weer een contract bij Greenchoice af te sluiten. Al lees ik op Tweakers veel berichten dat Greenchoice verkeerd saldeert. Als ik er nu een contract afsluit, dan heeft Greenchoice nog een jaar om dat in orde te maken… 😈 ENECO lijkt me ook nog een goede optie, maar of dat zo blijft?. Ik ben er nog niet helemaal uit, ik slaap er nog een nachtje over. EN ben benieuwd hoe jullie hiernaar kijken.
Wat zou jij doen als je nu een nieuw energiecontract moest afsluiten?
