Tuindagboek mei 2026

  • Berichtcategorie:Tuin
  • Bericht reacties:8 reacties

De maand mei zit er ook alweer op. Een maand waarin we de eerste productie uit eigen tuin konden eten. Kropsla en snackkomkommer. Tijd dus om weer even terug te kijken.

Elke dag, zeven dagen per week, is het verzorgen van de kas onderdeel van mijn ochtendroutine. Water geven, tomaten dieven. In het weekend ook wieden en harken. En elk weekend wordt ook de moestuin gewied. Heerlijk rustgevende klusjes, en goed om op die manier elke dag zicht te houden op de ontwikkelingen in de tuin.

Het weer

Aan het einde van de middag van 2 mei begon het eindelijk weer eens te regenen. In de loop van de avond was er al 10 millimeter gevallen, meer dan in de hele maand april bij elkaar. Maar toen ik op 3 mei de grond omwoelde in een stukje van de moestuin, was die op minder dan 5 centimeter diepte nog steeds kurkdroog. Er was meer nodig. En die viel ook. Op 6 mei kregen we nog eens 18 millimeter over ons heen. Niet genoeg om het al opgebouwde neerslagtekort in te lopen, maar de tuin kon weer even vooruit.

Uiteindelijk waren de eerste drie weken van mei niet echt ‘voorjaarsachtig’ te noemen. Er viel ruim 70 millimeter regen. Een ‘normale’ maand. De zonnepanelen leverden 860 kWh stroom op. Bij lange na niet de beste meimaand. Maar dat zal met het weer in de eerste drie weken van mei niemand verbazen.

Kas

Op 3 mei heb ik nog wat sla uitgeplant. En ook meteen een nieuwe serie voorgezaaid.

En zo zag de kas er uit op 3 mei. Links de eerste sla en tegen het pad aan zeven snackkomkommerplanten. Rechts tien tomatenplanten van drie verschillende rassen: Cheralita, Barry’s Crazy Cherry en Starfighters.

Er staan nu meer tomatenplanten dan vorig jaar. Ik heb nu alle komkommers links gezet, die blijven rank en groeien voor de aflegplank langs. Alle tomaten staan rechts. Niet in twee rijen, maar een zigzag vorm met minimaal 60 cm afstand tussen de planten. Als ik dan dit jaar iets beter dief en snoei en de planten ook iets meer in toom houd moet het beter gaan.

Medio mei heb ik in de kas basilicum gezaaid tussen de tomaten. Het is een experiment, maar die twee schijnen goed samen te gaan. Je ziet op onderstaande foto aan de rechterzijde wat groene puntjes op de aarde. Basilicum-in-wording.

Eind mei zag de kas er zo uit:

IJsheiligen

IJsheiligen. Die dit jaar z’n naam eer aandeed. Het was rond die dagen ’s nachts behoorlijk koud in Elders. En mijn vier buitenkomkommers legden dus het loodje. Te koud. Toch niet vóór de IJsheiligen uitplanten dus.

Ook één komkommerplantje in de kas redde het niet. Dat zal niet de kou geweest zijn. Maar geen idee wat het wel was. Ik had gelukkig nog een laatste reserveplantje om die plek in te nemen. Die, uit blijdschap dat ‘ie toch de grond in mocht, prompt de eerste komkommer van het jaar produceerde!

Moestuin

Op 1 mei begon de dag met een rondje wieden in de moestuin. Dat is het credo voor de komende maanden. Onkruid wieden, water geven, af en toe wat planten bijmesten of snoeien. En voor de rest de natuur z’n werk laten doen.

Begin mei heb ik mijn 12 spruitjesplanten uitgezet in de moestuin. Ook ben ik een nieuwe set snijbonen gestart, de vorige set is helaas niet opgekomen. Waarschijnlijk toch te vroeg gezaaid. Ook heb ik venkel en bosui bijgezaaid om hopelijk een uitgebreidere en gefaseerde oogst te krijgen.

Verder heb ik de voorgezaaide prei uitgeplant. Zo’n 100 plantjes met gemiddeld de dikte van een dun potlood. Ik heb hun wortels gekortwiekt en ze diep geplant met een centimeter of vijf tussenruimte.

En daarmee was (voor het eerst) de hele moestuin in gebruik. Onderstaand een panoramafoto van begin mei. Links vooraan de prei, daarachter de doperwten. Achter de doperwten links de bosui, rechts de uien en de wortelen (ik kweek hutspot…). Met de klok mee daarachter de spruiten. Rechtsachter onder de stellage de buitentomaten en komkommers, een experiment dit jaar. Voor de tomaten staan de venkel en de tuinbonen. En in het vak rechts de courgette, pompoen, en de knoflook (en de laatste buxus). Op de achtergrond zie je nog een bouwsel voor de snijbonen. En in de middencirkel staat de broccoli.

De gesneuvelde komkommerplantjes buiten werden vervangen door een artisjokplantje. De enige dit jaar die we niet zelf opgekweekt hebben.

Medio mei heb ik bloemkool en andijvie voorgezaaid. De bedoeling is om die in de loop van juni ook uit te planten op de laatste vrije plekjes in de moestuin.

En eind mei was dit het beeld:

Alles is ontploft. De erwten, de tuinbonen, de spruiten, de broccoli. Bloemen in de courgetteplanten. veelbelovend. En de tweede lichting snijbonen is gelukkig grotendeels opgekomen.

Regelmatig ontdoen we weer een paar meter pad in de moestuin van mos en onkruid. Het ziet er steeds verzorgder uit. En Vriendin voert een niet aflatende strijd tegen het onkruid tussen de stenen van onze bestrating. Geen gif, maar noeste handenarbeid.

Oorlog…

Ik kan de klok er bijna op gelijk zetten. De vraag is niet of, maar wanneer en waar de eerste bamboestaak het waagt om z’n kop boven de grond te steken. Het was bijna op de dag gelijk aan vorig jaar, en ook op dezelfde plek. Sector Zuid (beter bekend als Het Bloemperk Naast De Schuur Bij De Regenton oftewel HBNDSBDR). Het was er maar eentje. Minder dan tien minuten na de constatering lag de staak inclusief zo’n 30 centimeter aan wortels in de bak met af te voeren en ritueel te verbranden tuinafval. Wachten op de volgende.

En op dat andere front is het dit jaar een stuk rustiger. Ondanks de regen heb ik minder last van slakken. Waarschijnlijk omdat hun belangrijkste schuilplaats, de buxusstruiken rond de moestuin-vakken, verwijderd zijn.

Op Tweede Pinksterdag vond ik spinselmotten in de appelboom. Voorzichtig heb ik de spinsels met daarin de larven uit de boom geplukt. In Geldnerd City was het een jaarlijks fenomeen waarbij de bomen op de kade bij ons om de hoek elk jaar eerst veranderden in spookachtige verzamelingen spinsel, om daarna in een paar dagen tijd volledig kaal gevreten te worden. Er zat geen blad meer aan. Hopelijk heb ik dat hier voorkomen.

Oogst

De eerste oogst is er al. Drie kroppen sla, van die lekkere klassieke Hollandse botersla, hebben we afgelopen maand gegeten. Zelf opgekweekt in de kas. De tweede serie van drie is bijna gereed voor consumptie. En de derde serie is net boven de grond.

Ook is afgelopen week de komkommeroogst op gang gekomen. Eerst slechts een enkele, maar inmiddels al een stuk of vijf per dag.

En verder…

Afgelopen maand hebben we genoten van ons verwilderende gazon. Paardenbloemen, klaver, madeliefjes, en inmiddels ook boterbloemen. We hebben ook merkbaar meer vogels (en meer verschillende soorten) in de tuin. De vinken, puttertjes, en kwikstaarten zagen we al wel in de buurt, maar toen we hier kwamen wonen kwamen ze niet in onze tuin. Maar met een wilder grasveld en meer inheemse beplanting zijn ze inmiddels regelmatige bezoekers.

Begin mei heb ik ook rondom de kas alles schoongemaakt. De pergola die ik vorig jaar gebouwd heb voor de druivenstruiken is eindelijk af, met draden om de ranken goed op te kunnen binden. Nog een paar jaar te gaan tot de eerste flessen Chateau Elders gebotteld kunnen gaan worden…

Inmiddels beginnen de eerste ‘druiventrossen-in-wording’ zichtbaar te worden.

Zomaar nog wat foto’s

Ik maak veel foto’s. Zonde om die niet te delen. De eerste aardbeien die bijna rijp zijn. Ik heb dit jaar maar een paar planten, want nog niet echt een geschikte plaats ervoor. Ik overweeg nu hangbakken aan de pergola waar ook de druiven groeien. Een zonnige en beschutte plek naast de kas.

Courgettebloemen. Ze zijn prachtig.

En veel kleiner, maar net zo mooi. De bloemen van de snackkomkommers in de kas.

En tot slot de kersen, die beginnen te verkleuren aan de boom.

Misschien wel de mooiste maand in de tuin totnogtoe, deze meimaand. En heel veel om naar uit te kijken in juni. Als we alweer twee jaar in Huize Elders wonen!

Hoe gaat het met jouw (moes)tuin?

Tuindagboek april 2026

  • Berichtcategorie:Tuin

April. De maand die doet wat ‘ie wil. Met prachtige dagen waarop ik thuis zat te werken met de tuindeuren open. En met koude dagen en vooral ook een aantal koude nachten.

In de maand april viel er hier in Elders heel weinig regen. Minder dan 10 millimeter. Vorig jaar april viel er 65 millimeter regen, vooral dankzij één extreem regenachtige dag met 30 millimeter neerslag. De tweede erg droge april op rij dus.

En de zonnepanelen leverden 853 kWh stroom op. Daarmee was het de meest zonnige aprilmaand sinds de zonnepanelen eind 2020 geplaatst zijn, ongeveer 5 procent meer dan de vorige meest zonnige aprilmaand (en dat was 2025). In het eerste weekend van april genoten we op ons terras van het eerste wijntje buiten van dit nieuwe tuinseizoen. Dat was dan wel weer fijn.

Water

De grondwaterpomp is echt een bonus in dit huis, zeker met deze droogtes. Ik heb ‘m uiteindelijk pas op 25 april aangesloten. Daarvoor heb ik wel twee keer de regentonnen bijgevuld met water uit ons zwembad. Dat gaan we dit jaar gestaag gebruiken in de tuin (er zijn al anderhalf jaar geen chemicaliën toegevoegd), en daarna gaat het zwembad verdwijnen. Nog ongeveer 15 kubieke meter water te gaan. En ik heb inmiddels een verloopstuk om de dompelpomp voor het zwembad aan te sluiten op onze standaard Gardena tuinslangen. Dan kan ik het zwembadwater namelijk ook gebruiken om te beregenen. Want anders krijgen we dat zwembad dit jaar echt niet leeg…

Op 24 april zagen we de eerste waterkanonnen op de akkers hier in de buurt, en de brandweer waarschuwt ook al voor een groot risico op natuurbranden. Defensie is maar vast begonnen om al z’n oefenterreinen in brand te steken.

Bloesem

In maart hadden de perzik en de pruim al bloesem. In april konden we genieten van de perenboom, de appelboom, en onze kersenbomen. Inmiddels is de bloesem uitgebloeid. In de perenboom zien we al vruchtvorming.

Moestuin

De natuur heeft hard gewerkt in mijn moestuin. Alles schiet de grond uit. Inclusief het onkruid.

Ook ik heb hard gewerkt in onze moestuin. Vrijwel alle buxusstruiken zijn verwijderd en afgevoerd. Er staat nog een klein stukje van een paar meter. Dat kan ik niet uitgraven zonder mijn knoflookoogst te beschadigen. Dus die mag nog even blijven. Tot na de knoflookoogst.

Mijn tuinbonen zien er veelbelovend uit. Ik zal ze de komende periode voldoende water moeten geven.

Datzelfde geldt eigenlijk ook voor mijn doperwten, mijn bosuien, en de reguliere uien. Met de buxus is ook de belangrijkste schuilplaats van de slakken verdwenen. Gemiddeld vond ik drie huisjesslakken per struik die ik verwijderde.

Op Koningsdag is het grootste deel van de moestuin beplant. Tomaten en komkommers, broccoli, courgettes, venkel. Ik moet de prei en de spruitjes nog planten,maar daarvoor moet ik eerst nog het laatste stukje moestuin in gereedheid brengen. Een heerlijk gezicht, al die plantjes in de grond.

Kas

Medio april heb ik de laatste rucola verwijderd uit de kas. Daar hebben we rucolapesto van gemaakt. Die was behoorlijk sterk van smaak, want de rucola was al aan het doorschieten. Maar het smaakte uitstekend.

Daarna mocht de grond in de kas lekker opwarmen voor de start van het kweekseizoen.

En gedurende de maand verhuisde de jonge kweek van de vensterbanken in ons huis naar de kas. Uiteindelijk stond alles in het laatste weekend van april klaar om de grond in te gaan. Komkommers, drie tomatenrassen, spruitjes, broccoli, diverse soorten courgettes. Meer dan zestig jonge plantjes, allemaal zelf opgekweekt uit zaadjes.

In de kas krijgen de plantjes het meeste licht. Ik werk niet met groeilampen en verwarmingsmatjes.

En op Koningsdag was dit uiteindelijk het beeld in de kas. De komkommers en de tomaten zijn de grond in. Water geven, verzorgen (elke tweede dag dieven, die tomaten…) en afwachten…

Gewassen

Dit wordt ons tweede echte moestuinjaar in Elders. We verhuisden aan het begin van de zomer van 2024, toen hebben we maar beperkt kunnen tuinieren. In 2025 was dat al veel uitgebreider.

En dit jaar gaan we echt los, realiseerde ik mij (of ‘besefte ik’, maar zeker niet ‘besefte ik mij’ #taalergernis) toen ik op een rijtje zette welke gewassen we dit jaar allemaal hopen te oogsten.

Ik heb tomaten (3 rassen), snackkomkommers, bolcourgette, gewone courgette, heel veel knoflook, prei, bosui, gele ui, broccoli, spruitjes, tuinbonen, doperwten, snijbonen, wortels, en diverse varianten sla. Qua fruit komen er druiven (7x), peer, kersen (4x) pruimen, perziken, en we hebben onze appelboom. En dan nog diverse kruiden. Verder ben ik nog 25 vierkante meter vrij aan het maken voor frambozen, bramen, kruisbessen en (bos)aardbeien. Maar dat is voor het volgende moestuinjaar.

Vijvertje

Vriendin heeft een prachtig minivijvertje aangelegd. Daarvoor heeft ze een oude cementkuip ingegraven. En een aantal rivierkeien gebruikt die over zijn van de huidige paadjes in de moestuin. En een zorgvuldige selectie inheemse waterplanten waar we een fortuin aan uitgegeven hebben bij het tuincentrum. Dit alles aangevuld met een emmer water uit de beek die een paar honderd meter van ons huis stroomt.

Ja, dit is oefenen voor een grotere vijver. Misschien. Ooit.

En verder…

En verder hebben we nog een heleboel grotere en kleinere klussen gedaan. Een deel van de paden in de moestuin gewied. Het terras een goede voorjaarsschoonmaakbeurt gegeven. Struiken verplaatst. Compost verspreid in de siertuin.

Zo wordt ook de voormalige woeste begroeiing tegenover mijn kas steeds leger. Uiteindelijk is dit de plek waar mijn frambozen, bramen, kruisbessen en aardbeien terecht gaan komen. Maar dat zal nog wel even duren. Het uitgraven van de stronken is een rotklus. De klimop die in het hek gegroeid is laat zich maar lastig temmen. En ook links, net buiten beeld, staat een enorme klimopstruik. Daar wil ik nu niet eens aankomen, ik schat dat er minstens vijf bewoonde vogelnestjes inzitten.

En ja, ik vind het nog steeds heerlijk hier. Elke ochtend bij het eerste licht ben ik buiten om mijn plantjes te verzorgen. Genieten van de rust, van het frisse groen, van de vogels met hun ochtendzang. Wie heeft er in hemelsnaam een grote wereld nodig?

Tuindagboek maart 2026

  • Berichtcategorie:Tuin

Maart. Het begin van de lente. Maar ook een maand die z’n staart kan roeren. Het begon prachtig, maar de tweede week was nat en koud. Op zaterdag 14 maart viel er ‘winterse neerslag’. Natte sneeuw. En dat terwijl alle bomen en struiken al volop in de knop zaten. Op 27 maart werden we wakker met ijs op ons vogelbadje. De perzik en de pruim hadden zelfs al bloesem.

In de maand maart viel er hier in Elders 45 millimeter regen. En de zonnepanelen leverden bijna 650 kWh stroom op. Daarmee was maart gemiddeld qua regen en ook ongeveer gemiddeld qua zon. Het hielp misschien een beetje dat ik de zonnepanelen gewassen heb. Groene aanslag en een doffe laag stof zijn weg, ze blinken weer. In tegenstelling tot vorig jaar heb ik de grondwaterpomp nog niet nodig gehad.

Moestuin

Maart begon hier met een prachtige zonnige zondag. Dus we gingen verder waar we op zaterdag gebleven waren. Op zondagmiddag was driekwart van de moestuin omgespit en klaar voor het nieuwe tuinseizoen. Mijn rug was dat nog niet, merkte ik op maandagochtend….

Op 8 maart zaaide ik uien en bosui, gewoon buiten in de vollegrond. Omdat het kon.

Op 15 maart spitte ik het laatste kwart moestuin om. Daarmee was de hele moestuin klaar voor het tuinseizoen. Anderhalve maand eerder dan vorig jaar.

Ook heb ik snijbonen en doperwten gezaaid, in de volle grond. De tuinbonen heb ik een paar dagen laten weken en zitten inmiddels ook in de grond hun magische werk te doen.

Voorzaaien

In de woonkamer is wederom elke vensterbank bezet door een kweekkasje. Dat hoort erbij in deze tijd van het jaar. Op 8 maart zaaide ik binnenshuis kropsla en artisjok voor, net als spruitjes en broccoli. En al op 13 maart staken de eerste spruitjes- en broccoli-planten hun kopje boven de grond in mijn zaaibakjes. In de dagen daarna volgden de meeste andere spruitkolen en broccoli zaailingen.

Op 14 maart zag ik het eerste slablaadje. En op 15 maart stak het eerste komkommerplantje z’n kopje boven de grond uit.

De tomaten hadden een meer dan moeizame start. Op 17 maart staken eindelijk de eerste tomatenplantjes hun kopje boven de grond uit. Zul je net zien. Op de dag dat mijn bestelde nieuwe zaadjes arriveerden, omdat ik niet meer geloofde in de eerste serie. Ik moet echt nog leren om meer vertrouwen te hebben in en meer geduld te hebben met de kracht van de natuur.

Op 21 maart heb ik alles verplaatst naar 9×9 potjes. Deels in de kas en deels binnenshuis. Ik heb een nieuwe lading snackkomkommers gestart, van de eerste poging zijn maar twee plantjes opgekomen.

En ik heb pompoenen, skorsies, courgettes en bolcourgettes voorgezaaid. Ook met de rode peper ben ik opnieuw gestart, daar is de eerste poging helemaal mislukt. Maar het was heerlijk om in het zonnetje een aantal uren op de vierkante centimeter met kleine zaailingen te prutsen.

De nieuwe lading snackkomkommers stak binnen een week z’n kopje boven de grond uit. Alle twaalf.

Kas

Voor de kas was het een rustige maand. Een paar weken bood ‘ie onderdak aan een deel van mijn zaailingen. Maar toen er eind maart nachtvorst dreigde heb ik die naar binnen gehaald.

Vanaf volgende maand wordt het er drukker. Ik verwacht dat de zaailingen zich in de loop van april verzamelen in de kas. Om dan ergens begin mei de grond in te gaan.

En verder

Vriendin heeft onder meer de siergrassen ernstig gekortwiekt. En we hebben een struik uitgegraven die in de weg stond. En ook niets deed, behalve blaadjes maken. We zoeken naar inheemse planten die op z’n minst bloesem en nectar leveren voor de bestuivers en liefst daarnaast ook nut hebben voor de vogeltjes. Deze struik voldeed niet aan de criteria…

Hoe is het inmiddels in jouw tuin?

Tuindagboek februari 2026

  • Berichtcategorie:Tuin

Het wordt tijd om weer over andere dingen te schrijven dan geld. En het wordt ook tijd om de blogfrequentie weer wat omlaag te schroeven. In de donkere koude wintermaanden is het er toch weer ingeslopen om (a) op maandag en donderdag een post te plaatsen en (b) die veel te vaak over geld te laten gaan. Bah! Geld! Slijk der aarde. Onbelangrijk! Vingers in de aarde. Je eigen voedsel verbouwen, van zaadje tot aan je eigen bord! Daar heb je tenminste iets aan.

Medio januari hadden we onze eerste werkdagen in de tuin in 2026. En vanaf dat weekend duiken we dan ook elk geschikt moment de tuin in. Nu was niet elk moment geschikt. Want het was een natte februari in Elders. Ruim 70 millimeter regen viel er de afgelopen maand. En de zonne-uren bleven wat achter. Het was de op één na slechtste februarimaand sinds 2021, met maar iets meer dan 240 kWh uit onze zonnepanelen. Toch kregen we heel veel gedaan in de tuin.

Voortekenen

Vorig jaar gebeurde het voor het eerst op 2 maart. Dit jaar op 25 februari. Vijf dagen eerder.

Waar ik het over heb? Het dakraam van mijn kas natuurlijk! Dat gaat automatisch open als het zonnig en warm genoeg is. En vorige week woensdag was het zover. Vanaf mijn thuiswerkplek zag ik in de loop van de ochtend het dakraam open gaan. Het was natuurlijk ook een uitzonderlijk warme dag. Het werd hier 19 graden. En de afgelopen weken worden we elke ochtend ook alweer getrakteerd op een heerlijk concert van allerlei vogels.

Het zijn de voortekenen. De lente komt eraan!

Moestuin

In de moestuin ben ik druk bezig om de bedden klaar te maken voor het nieuwe seizoen. Ik heb rond drie vakken in de moestuin inmiddels de meer dood dan levende buxusstruiken uitgegraven. Dat waren ook een aantal ritjes naar de stortplaats. Het levert mij een veel groter teeltoppervlak op. Inmiddels ben ik de teeltvakken om aan het spitten.

In de tweede helft van februari draaide ik ook de kraantjes van de regentonnen weer dicht. Aan het begin van de winter had ik de tonnen leeggemaakt en de kraantjes opengezet om vorstschade te voorkomen. Maar nu vang ik het water weer op om in de moestuin en in de kas te gebruiken.

De grondwaterpomp heb ik nog niet aangesloten, die staat nog veilig vorstvrij opgeborgen. Maar in de loop van maart zal die ook wel uit z’n overwinteringsplek gehaald worden en aangesloten worden.

Kas

In januari deed ik al wat voorbereidend werk in de kas. Ik verplaatste één van de stangen die aan het dak bevestigd zijn, om een betere spreiding van de planten te krijgen. En ik kortte het middenpad een stuk in om extra plantruimte te creëren.

In februari haalde ik extra tuinaarde om de kas wat bij te vullen. En ik gebruikte de kas om voor te zaaien. Want de laatste week van februari was hier extreem zonnig en warm, met een paar nieuwe temperatuurrecords voor eind februari.

Voorzaaien

In het weekend van 7 februari gingen de eerste zaadjes de grond in. Of eigenlijk: de pot. Want vroeg zaaien is nuttig voor veel winterharde groenten. Prei kun je bijvoorbeeld in februari al zaaien.

Ik strooide het zaad dun op de potgrond in een grote pot. Ze groeien goed. Binnenkort verhuis ik de pot naar buiten totdat de preien zo dik als een potlood zijn. Vervolgens haal ik ze uit de pot, kort de wortels en toppen in, en plant ik ze in de moestuin uit in diepe gaten.

In de tweede helft van februari werd er meer voorgezaaid. Rode pepers, diverse soorten tomaten, snackkomkommers. Ook wortels, tuinbonen, doperwten en peulen. Inmiddels maak ik weer dagelijks een rondje langs mijn bakjes en potjes. Worden ze liefdevol besproeid met regenwater. En kijk ik elke dag hoopvol of er al ‘iets groens’ boven de aarde uitsteekt.

In maart zullen er nog meer soorten voorgezaaid worden.

Snoeien

Vriendin heeft afgelopen weken de ‘wintersnoei’ gedaan. De catalpa’s rond ons terras en de wilgen langs de oprit. Maar ook de vlier, de perenboom, de druiven, en de vijgenboom moesten er aan geloven.

Die laatste moesten we vrij drastisch aanpakken. Want hij verdrukt inmiddels de fruitbomen (kersen, perzik, en pruim) die er omheen staan. De vorige eigenaar heeft de groei duidelijk onderschat, misschien staat het te dicht bij elkaar. We kijken het nog een jaartje aan, maar mogelijk gaat de vijg sneuvelen ten gunste van de andere bomen.

Wat er nog staat

In het najaar heb ik knoflook geplant. Die lijkt de winter goed doorgekomen te zijn. Het zal nog een maand of vijf duren voordat er iets te oogsten valt, ik ben benieuwd hoe dit zich de komende maanden gaat ontwikkelen. En misschien was het inderdaad wat veel om 75 knoflooktenen in de grond te duwen. Ze zijn namelijk allemaal opgekomen…

En verder…

Vriendin heeft inmiddels alle bloembedden ontdaan van blad en onkruid. Overal steken de bollen hun kopje boven de grond, met volop bloeiende krokussen. We verheugen ons enorm op al het groen dat zich de komende maanden zal ontwikkelen. Van voorpret worden we ook al heel blij.

Snak jij ook naar de lente?

Moestuinplanning 2026

  • Berichtcategorie:Tuin

Het is (nog net) januari. Het juiste moment om de moestuinplannen voor dit jaar te maken. Na mijn bescheiden begin in 2024 en mijn eerste volledige moestuinjaar in 2025 heb ik de afgelopen weken mijn plannen voor 2026 gemaakt.

Ik ga voor iets meer diversiteit aan gewassen en hopelijk een langer en meer gespreid oogstseizoen. Vanaf februari gaan de eerste zaadjes de grond in. Gewoon binnen, in onze kweekbakjes op de verwarming.

Voordat we gaan zaaien…

Voordat de eerste zaadjes de grond in gaan moet er nog veel gebeuren. De moestuin moet klaar gemaakt worden voor het nieuwe seizoen.

Ik hoop de komende twee maanden nog een deel van de (deels dode) buxusstruiken uit te kunnen graven. Vorig weekend op onze eerste tuindagen ben ik begonnen. Met gemiddeld 30 centimeter breedte nemen ze veel teeltruimte weg. Daarna zal ik de aarde wel aan moeten vullen, hopelijk kan ik dat combineren met bemesting en/of extra compost. De grond is arm, leerde ik vorig jaar uit een bodemtest, en ik zal er nog wel een aantal jaren in moeten investeren om het ‘op niveau’ te krijgen

Ook hebben we nog wat te doen om de voormalige ‘woestenij’ bij de kas klaar te maken voor beplanting. Er moeten nog een aantal struiken en wortelpartijen uitgegraven worden, en we hebben nog een jungle aan klimop te bestrijden. Afgelopen najaar hebben we hier een begin gemaakt. En ik heb een groot deel van de bladeren die we in het najaar van ons grasveld geharkt hebben hier al neergelegd om te composteren.

Kas

Hier in Elders hebben we een eenvoudige kas met een looppad in het midden. Afgelopen jaar heb ik stangen aan het dak bevestigd om mijn kweeksels makkelijker op te kunnen binden. En dit jaar heb aan de achterzijde van de kas een deel van het looppad weg gehaald om extra kweekruimte te creëren.

Deze foto herkennen jullie nog wel, dat was in het voorjaar van 2025…

Dit jaar gaan we in de kas vooral voor kleinere cherrytomaten en trostomaten. Die kunnen zowel in de lunchtrommel als in de maaltijden verwerkt worden, dat geeft ons meer flexibiliteit. We hebben nog zaden voor ‘Barry’s Crazy Cherry‘ en voor de cherrytomaat ‘Cheralita’. Beide ga ik eind februari / begin maart voorzaaien, en zal ik eind april / begin mei in de kas uitplanten (net als vorig jaar). Ik zal een plant minder plaatsen dan vorig jaar, daarmee hoop ik ziektes buiten de deur te houden en een langer oogstseizoen te krijgen. De Cheralita wil ik ook buiten planten.

Ook de snackkomkommers komen dit jaar terug, in grotere getale dan vorig jaar. Ik ga proberen ze wat meer in de tijd gespreid te zaaien en uit te planten, om een iets meer gespreide oogst over een langere periode te krijgen. En ook de snackkomkommers wil ik zowel in de kas als buiten planten.

Verder komt er dit jaar maar één rode peperplant. We hebben nog een voorraad voor meerdere jaren in de diepvries liggen. En ik overweeg om pluksla en basilicum mee te gaan telen in de kas.

En zo zag de kas er begin januari 2026 uit…

Moestuin

Een aantal succesnummers van afgelopen jaar komt zeker terug. Mijn eigen spruitjes zijn vele malen lekkerder dan die zoete groene bolletjes uit de winkel. Ook de broccoli komt terug. Afgelopen jaar heb ik een deel door laten schieten. Dat is zonde. Eerder oogsten en invriezen wordt dit jaar het devies.

De snijbonen zijn ook een blijvertje. Die vinden we allebei erg lekker. Ook wil ik tuinbonen gaan kweken (een van mijn favoriete groenten), en een doperwt-variant die hopelijk iets beter bestand is tegen slakken dan de rijspeulen van vorig jaar.

De flespompoen en bolcourgette komen ook terug, maar in iets kleinere hoeveelheden dan vorig jaar. Reguliere courgettes willen we dan juist iets meer. Ook ga ik mini-pompoentjes, de Zuid-Afrikaanse ‘skorsies’, proberen te kweken. Ik doe ook een nieuwe poging met uien en wortels.

Nieuw zijn ook de bloemkool en de aubergine. Een blijvertje is de bosui, al wil ik die iets meer gespreid in de tijd zaaien.

En daarnaast zal er zeker ook weer sla in diverse varianten gezaaid worden. Meer pluksla dan kropsla dit jaar, want een krop sla is wel heel veel voor ons tweetjes (Doggy eet geen sla…).

Fruit

Zes druivenstruiken. Een appelboom. De perenboom. Vier kersenbomen, een pruim en een perzik. En de vijgenboom, niet te vergeten. Ook die zullen hopelijk dit jaar weer een bijdrage gaan leveren aan de oogst. Eerst maar eens uitkijken naar het nieuwe blad en de bloesem…

Oogst verwerken

Veel kunnen oogsten is fijn. Maar afgelopen jaar merkten we ook dat er al snel niet meer tegenop te eten valt. Dus denken we vooraf beter na over de verwerking. Vaker oogsten en invriezen, want door laten schieten is zonde. En onze nieuwe weckketel zal ook aan de slag moeten. Meer bruikbare opbrengst uit de tuin halen!

Hoe is het met jouw moestuinplannen?

De eerste tuindagen

  • Berichtcategorie:Tuin

De maand januari begon koud. Vorst. Sneeuw. De gure wind woei rond ons huis, maar niet meer door de kozijnen zoals vorig jaar. Dus binnen zaten we lekker warm. Te wachten op betere tijden.

Die kwamen al snel. De weersverwachting voor het weekend van 16 tot en met 18 januari zag er goed uit. Middagtemperatuur in de dubbele cijfers. We moesten onze kans grijpen. Daglicht! Buitenlucht! We gingen de tuin in!

Vorig jaar duurde het tot zaterdag 25 januari voordat we voor de eerste keer in de tuin aan de slag konden. Nu dus een weekje eerder.

We hebben een aantal klusjes opgepakt. Vriendin heeft de druif en de peer gesnoeid. Ook heeft ze de eerste perken opgeruimd en gewied.

Ik heb bij de druif en de peer extra geleidedraadjes gespannen. Eens kijken of we wat extra takken kunnen ontwikkelen om extra oogst binnen te halen

Dit weekend kwam ook de weckketel binnen, en we hebben een eerste lading weckpotten en weckflessen gehaald. Een van de lessen van vorig jaar was immers dat we beter na moeten denken over het verwerken van de oogst. Met deze ketel kunnen we bijvoorbeeld de druiven verwerken tot sap. Maar ook boontjes en peren en andere oogst wecken.

Verder heb ik hard gewerkt om de kas klaar te maken voor het nieuwe seizoen. Ik heb van binnen de lay-out aangepast (korter middenpad) om meer teeltoppervlak te krijgen. En de ramen zijn gezeemd, inclusief de ramen waar ik vorig seizoen niet meer aan toegekomen was. Nu alleen nog wat aarde aanvullen en bemesten, en de kas is klaar voor het nieuwe seizoen.

Ook heb ik rond het eerste teeltvak in de moestuin de meer-dood-dan-levende-en-sowieso-aartslelijke buxusstruiken uitgegraven. Je ziet ze linksboven op de foto op een grote stapel liggen. Dat worden een paar ritjes naar de stort. Nog drie teeltvakken te gaan…

En toen zat het weekend er alweer op. We hebben genoten van het buitenleven. Buiten koffie gedronken en geluncht. Uit de wind en in de zon op een bankje genoten van de eerste zonnestralen op ons gezicht. Het tuinjaar is begonnen!

Ben jij al bezig in jouw tuin?

Evaluatie moestuinjaar 2025

  • Berichtcategorie:Tuin

In februari van dit jaar werden de eerste kweekbakjes in stelling gebracht, en werden de eerste zaadjes in de grond gelegd. Dit ‘voorzaaien’, op de vensterbank boven de verwarming, was de start van het Moestuinjaar 2025. Maandelijks nam ik jullie in mijn Tuindagboek mee in de hoogte- en dieptepunten van het moestuinjaar.

Inmiddels is de kas geruimd (en is er rucola gezaaid voor de winterteelt). Idem zijn de meeste moestuinvakken leeg, al staat er nog prei en spruitjes die de komende maanden geoogst zullen worden, en knoflook die we in de vroege zomer van volgend jaar zullen oogsten. Het moestuinjaar, ons eerste volledige moestuinjaar in Elders, is officieel voorbij. Tijd dus voor een terugblik. Een evaluatie. Wat ging er goed, wat kan er beter? Welke lessen leer ik daarvan voor komende jaren?

Trots en tevreden

Allereerst, ik ben heel trots en tevreden. In mijn stoutste dromen had ik niet durven dromen dat er zoveel oogst van onze eigen grond zou komen. En dat ik zoveel voldoening zou halen uit mijn eigen werk, het verzorgen van al die plantjes. Vrijwel allemaal vanuit een zaadje opgekweekt. Ik was vergeten hoe intensief en druk een moestuin kan zijn. En de intensiteit en dagelijkse aandacht die een kas vereist is sowieso nieuw voor mij. In combinatie met al die andere projecten en projectjes was het meer werk dan ik op sommige momenten aankon. Realistischere ambities, en projecten beter spreiden, dat is het devies voor volgend jaar.

Wijze lessen

Er zijn ook lessen te trekken. Dingen die ik volgend jaar anders wil gaan doen.

Volgend jaar ga ik voor meer diversiteit aan groenten en fruit, en minder planten per soort. Op een gegeven moment hadden we het wel gehad met de twintig varianten van gevulde bolcorgette. Minder planten dius, behalve van de soorten waarvan ik moet accepteren dat slakken en rupsen een deel verorberen. We hadden een explosie van koolwitjes in de maand nadat ik mijn broccli en spruitkolen geplant had. En toch hebben we een goed oogst gehad van beide soorten.

Complicerende factor: Ik ben erachter gekomen dat ik het heel moeilijk vind om zelf opgekweekte plantjes niet te gebruiken…. Een zaadje in een kweekpotje, trouw elke dag besproeien, het groene kopje boven de grond uit zien komen, verspenen, grotere kweekbakjes, op zien groeien in de kas… Ik kan het niet over mijn hart verkrijgen om die plantjes weg te doen, om ze niet de kans te geven om vrucht te dragen. Ik heb een aantal planten weggegeven, maar we hebben ook maandenlang komkommers uit eigen kas gegeten. En ik noemde al de bolcourgettes.

Ook ga ik voor meer spreiding in de tijd. Dus dezelfde planten met vier of zes weken tussenpozen uitzaaien, en beter kijken naar een mix van planten die het hele seizoen vrucht dragen. Dat wil ik bijvoorbeeld doen voor de (snack)komkommers. Sommige gewassen kan ik ook zowel binnen in de kas als buiten telen, om het seizoen te verlengen.

Verder moet ik investeren in verwerkingscapaciteit, en vooraf nadenken wat ik met opbrengsten ga doen. We verbouwen echt te veel om het zelf meteen op te eten. Oogsten als het rijp is, en invriezen, inmaken, verwerken tot jam of sap. Misschien een weckketel en een wijnmakersset. Hier heb ik echt nog iets te doen.

Ik heb me ook gerealiseerd dat ik eerder te veel dan te weinig water geef. Bovendien gaf ik dit jaar ’s avonds water in de kas. ’s Ochtends is beter. Water voor de warme dag, en minder kans op schimmel later in de zomer als de nachten vochtiger worden.

We hebben dit jaar behoorlijk geïnvesteerd in de kwaliteit van de grond. Er is een paar kuub compost de tuin in gegaan, en specifieke plantjes hebben mest gekregen. Maar de grond is hier nog armer dan we dachten, en klinkt snel in. We zullen hier ook de komende jaren nog stevig in blijven investeren.

Verder wil ik komend jaar meer fruitstruiken (frambozen/bramen). We zijn een deel van de tuin hier al voor aan het voorbereiden. Vogelnetten gingen in de ban nadat Vriendin een hysterisch piepende jonge merel had moeten bevrijden. We hebben zelf meer fruitopbrengst nodig, maar moeten ook accepteren dat een deel voor de vogels is. De oplossing: meer struiken.

Tot slot moet ik komend jaar beter op de tomaten letten en nog vaker dieven. Ik heb de planten te dicht laten groeien. Daardoor had ik uiteindelijk een korter seizoen omdat een aantal planten ten prooi viel aan de meeldauw. Er ligt een kilo of 15 in de diepvries, maar dat had dus nog meer kunnen zijn.

Welke lessen trek jij uit het tuinseizoen?

Tuindagboek oktober 2025

  • Berichtcategorie:Tuin

Oktober. De omschakeling van de seizoenen is duidelijk merkbaar in de tuin. We verzamelen enorme hoeveelheden blad, de bomen om ons heen laten het massaal vallen. En de tuin gaat langzaam in ruststand.

Op 2 oktober zagen we aan het einde van de middag (tijdens de wandeling met Doggy) eerst hoefsporen, en vlak daarna drie reeën aan de rand van een maïsveld. Een hinde en twee kalveren, leek het. Het was de eerste live ontmoeting van het seizoen. De komende maanden zullen ze weer dichterbij komen, op zoek naar voedsel. We verheugen ons erop!

Het weer

Na de omslag op tweederde van september werd het langzaam maar zeker herfst. De eerste dagen van oktober waren heel OK, we rommelden tijdens ons weekje vrij lekker in de tuin en genoten van ons nieuwe gezinslid. Maar in de nacht van 3 op 4 oktober werd het stormachtig met veel wind en regen. Dat laatste kwam ons niet slecht uit, we hadden nog de nodige nieuwe aanplant die het water goed kon gebruiken.

Oktober 2025 was een echte herfstmaand. Bewolkt. Slechts 250 kWh elektriciteit werd er opgewekt, de slechtste oktober ooit. Het was winderig. Maar nog steeds geen grote hoeveelheden regen. Ondanks storm Benjamin, die op 23 oktober ook onze regio teisterde. In totaal kwamen we in Elders uit op ongeveer 70 millimeter regen, dat is ‘normaal’.

Oogst

Voor de nacht van 1 op 2 oktober werd er vorst aan de grond voorspeld. Ik haastte me dus om de uien te oogsten. En legde ze een paar weken te drogen onder onze carport naast de schuur. Ook oogstte ik nog eens 15 flespompoenen, we hebben er in totaal 32 geoogst van twee planten.

Verder oogstte ik de laatste snijbonen, er gingen nog twee porties de diepvries in. Fijngesneden in de snijbonenmolen die Vriendin van haar moeder cadeau kreeg. We gebruikten de laatste bosuien in een heerlijke huisgemaakte flammkuchen. De laatste broccoli werd geoogst en in de diepvries gestopt. En we vonden zomaar een handvol rijpe vijgen aan onze vijgenboom. Die vol hangt met vruchten, maar weinig rijpe vijgen had.

Medio oktober aten we de eerste spruitjes van onze eigen teelt. Heel bewust had ik een oud-Hollands as uitgezocht. Bittere spruitjes, zoals vroeger. Niet die zoete snoepjes die ze tegenwoordig verkopen. En ik werd niet teleurgesteld. Ze waren heerlijk. De komende periode zullen we nog een aantal keren spruitjes uit eigen tuin eten.

Verder staat er nog prei in de moestuin, die zullen we de komende periode geleidelijk oogsten. En we hadden een onverwachte meevaller. Eén van de boeren in onze buurtschap liet een partijtje aardappelen liggen na de oogst van het perceel. En stuurde een berichtje rond in de buurtapp dat die gratis op te halen waren. We hebben een kilo of 15 heerlijke aardappelen meegenomen, vers van het land. De eerste stamppot boerenkool van dit seizoen is al met veel smaak verorberd.

Kas

In oktober zijn de laatste honderd pepertjes rood geworden. Heel veel rode pepers. Ruim een kilo ging er de diepvries in, en ik gaf ook nog het nodige weg. Er kwamen ook nog wat cherrytomaatjes uit de kas. Beduidend minder zoet dan eerder in de zomer want minder zon) maar nog steeds heel smakelijk. Er staat ook nog kropsla in de kas.

En medio oktober zaaide ik rucola en gemengde sla in de kas voor de winterteelt. Ik moet de peperplanten nog weghalen, want ook afgelopen weken werden er nog pepertjes rood. Maar daarna gaat de kas echt in de winterstand.

Zaaien en planten

Iets nieuws de grond in? In oktober? Jawel! Ik kocht een aantal knoflookbollen bij mijn favoriete zadenwinkel, en duwde de tenen de grond in. Germidour, een modern ras in de traditie van de Franse Violet de Cadours, met een stevige smaak. Als alles goed gaat eten we vanaf de zomer van volgend jaar alleen nog maar eigen biologische knoflook.

Wordt vervolgd…

Dit is de laatste Tuinupdate van dit seizoen. We zijn buiten nog steeds bezig met klusjes, maar wel in een minder hoog tempo dan in het voorjaar en de zomer. We harken veel blad op om compost te maken, en laten ook genoeg liggen in de perken voor de insecten en de egels. Het is tijd om uit te rusten. Onderhoud te plegen. Te evalueren. En plannen te maken voor het volgende tuinseizoen. De eerste zaden zijn al geleverd. Maar daar horen jullie volgend jaar meer over…

Hoe is het met jouw tuin?

Tuindagboek september 2025

  • Berichtcategorie:Tuin

September. Nazomer of najaar? De R was weer in de maand. De blaadjes dwarrelen weer naar beneden. Op 6 september haalden we de eerste zakken met bladeren uit onze tuin. Blad van de lindeboom. Prima geschikt voor bladcompost. We harken en vegen alles bij elkaar. En eind van de middag ligt er gewoon weer een nieuwe voorraad. De meteorologische herfst is begonnen.

Het weer

De nacht van 1 september begon hier in Elders meteen met 9 millimeter regen. Meer dan een derde van de hele augustusmaand, in één nacht! En twee dagen later viel er tijdens een mini wolkbreuk-annex-onweer in een kwartiertje tijd nog eens 7 millimeter. En op 9 september viel er nog eens 55 millimeter op één dag. Meer dan in de voorgaande twee maanden bij elkaar, en toen was september nog niet eens voor een derde deel voorbij. We hebben deze maand een stukje van het neerslagtekort weggewerkt hier in Elders.

En meer regen betekende ook beduidend minder zonuren. Sowieso is de zonkracht al een stuk minder dan in juni, we zijn al meer dan halverwege tussen de zomerwende en de winterwende. In totaal wekten we tot en met 29 september 497 kWh op met onze zonnepanelen. Daarmee staat september 2025 op de laatste plaats van septembermaanden sinds 2020. Als vandaag nog minimaal 8 kWh oplevert dan kan het nog stijgen naar de een-na-laatste plaats. Een slechte september na een prachtig voorjaar en een mooie zomer.

Oogst

Ook in september liepen we nog regelmatig de moestuin in voor een krop sla, een stronk broccoli, of een paar tomaten. Vers uit de kas of van ons land naar de eettafel. Dat zal de komende periode minder worden, en dat ga ik missen. Tegelijkertijd is het een motivatie om volgend jaar een nog diverser en langer durend tuinseizoen te creëren. Ik heb iets te doen deze winter…

Verder hebben we de perenoogst binnengehaald. Minder uitbundig dan vorig jaar, maar nog steeds zeer welkom.

Medio september leverden ook de tweede lichting tuinbonen hun eerste oogst. Die zijn – hup – door de snijbonenmolen gehaald en de diepvries ingegaan. Ik verwacht ook de komende maand nog te kunnen oogsten van deze planten.

En ook de flespompoenen waren klaar voor de oogst. De foto laat slechts de eerste oogst zien. Uiteindelijk kwam er nog zo’n lading vanaf. Pompoensoep zullen we deze winter niet tekort komen.

Wij versus de hoornaars

Onze buren hebben een nest Europese hoornaars onder hun dakpannen zitten. En dat had onverwachte consequenties voor onze oogst. Eind augustus zagen we dat de hoornaars grote belangstelling hadden voor onze druiven. En in september kwam er een luchtbrug op gang tussen het nest en onze druivenstruik. Een gestage stroom hoornaars vloog naar onze druivenstruik, beet een druif open, en vrat die vakkundig leeg. Het maakte oogsten een uitdaging. Uiteindelijk hebben we de druiven maar gedeeld met de hoornaars, in ruil voor onze rust….

Kas

Zondag 7 september oogstte ik de laatste vleestomaten en de laatste komkommers. Daarna heb ik de planten geruimd. En twee weken later waren de trostomaatjes ook klaar.

Het is vreemd, zo’n kas waar je weer doorheen kunt kijken na een maandenlange groene jungle. Gelukkig hangen er nog grote aantallen pepertjes te rijpen aan de peperplanten. En staat er nog kropsla. De eerste lichting rucola heb ik inmiddels ook gezaaid.

Hoe ging het afgelopen maand met jouw moestuin?

Moestuinupdate – week 28

  • Berichtcategorie:Tuin

Nu de eerste verf- en klusdampen optrekken werpen we ook weer eens een blik op het oerwoud dat onze tuin is. Mijn eerste blik werd daarbij getrokken naar de moestuin. Meer specifiek de kas, want buiten de kas gebeurt weinig ongemerkt nog best wel wat. Het is al een aantal weken geleden dat ik jullie meegenomen heb, maar hier gaan we weer…

Onze kersenbomen hebben een zware aanval van zwarte luis te doorstaan. Wij willen zeker niet chemisch gaan bestrijden, en ook spiritus of groene zeep vind ik niet meteen een goed idee. Het vruchtseizoen is toch al voorbij voor ze. Iemand tips?

Ik kijk elke week wel een paar keer glimlachend naar onze grote druif. Die hangt vol met trossen. We hebben al enigszins uitgedund, maar hopen wel dat deze trossen het allemaal volhouden. En dat er de komende twee maanden iets meer zon komt…

Ik heb de tomatenplanten ook eens even fors uitgedund. In de weken voordat we de sleutel kregen kwam ik hier maar eens per week. Dat is te weinig, merk ik nu. In het groeiseizoen moet ik ze minimaal om de andere dag dieven. Inmiddels zijn ze allemaal afgetopt en zijn de lege scheuten verwijderd. Ik hoop dat de energie nu maximaal in de vruchten gaat zitten. Er zijn veel ’tomaatjes in wording’ te vinden.

En afgelopen weekend heb ik zelfs de eerste echte tomaatjes kunnen oogsten!

Ook de paprika’s zien er veelbelovend uit. Diverse grote vruchten aan elke plant.

Maar het meest onder de indruk ben ik van mijn peperplant. Meer dan twintig grote pepers tel ik inmiddels. Nu nog rood worden, jongens!

En afgelopen weekend heb ik ook nog sla voorgezaaid. In een kweekbak in de kas. Hopelijk kan ik ze behoeden voor slakken en vogels, en kunnen we deze zomer nog sla uit eigen moestuin eten.

Over die slakken…. Vrijwel iedere ochtend loop ik een rondje door de tuin. En raap elke slak op die ik kan vinden. Ze gaan in een poepzakje van Hondje en linea recta de diepvries in. Op diverse plekken heb ik gelezen dat dat de meest humane manier is om ze te doden. Het zakje van de dag ervoor haal ik uit de diepvries en gaat de kliko in. Gemiddeld rapen we veertig tot zestig slakken op een ochtend. Stug volhouden maar…

Hoe gaat het met jouw moestuin?